Στις «νέες μορφές επίθεσης που απειλούν το δικαίωμα των δημοσιογράφων να ενημερώνουν και της κοινωνίας να ενημερώνεται» αναφέρονται οι ανακοινώσεις που εξέδωσαν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ), η ΕΣΗΕΑ και η ΔΟΔ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου καλώντας τους πολίτες να αντισταθούν στις νέες απειλές που προέρχονται «από την συστημική επιτήρηση δημοσιογράφων μέσω κρατικών λογισμικών κατασκοπείας, την τεχνητή νοημοσύνη και τις ένοπλες συγκρούσεις κατά τις οποίες έχουν χάσει τη ζωή τους 128 δημοσιογράφοι το 2025 και ήδη 9 το 2026».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΔΟΔ με βάση «την Έκθεση Παγκόσμιων Τάσεων της UNESCO για την Ελευθερία της Έκφρασης και την Ανάπτυξη των Μέσων (2022–2025), η ελευθερία της έκφρασης έχει μειωθεί κατά 10% από το 2012 — ένα στοιχείο που η IFJ χαρακτηρίζει «ανησυχητικό», συγκρίνοντάς το με περιόδους έντονης αστάθειας του 20ού αιώνα, όπως οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι και ο Ψυχρός Πόλεμος»
Η ΔΟΔ παραπέμπει στην πρόσφατη «παγκόσμια έκθεση για την παρακολούθηση» τονίζοντας «την πρωτοφανή συστηματική επιτήρηση των δημοσιογράφων: από απάτες phishing και ψεύτικες ιστοσελίδες έως κρατικό λογισμικό κατασκοπείας, που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των δημοσιογράφων και την προστασία των πηγών τους, χωρίς ουσιαστικό νομικό έλεγχο» εκφράζοντας επίσης την ανησυχία «για την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία μπορεί να ενισχύσει τη μαζική παραπληροφόρηση, την κλοπή ταυτότητας, την αντικατάσταση δημοσιογράφων από αυτοματοποιημένα εργαλεία χωρίς ηθικά πρότυπα, καθώς και τη μη αδειοδοτημένη χρήση δημοσιογραφικού έργου από πλατφόρμες».
Όπως αναφέρεται και σε σχετικό δημοσίευμα της Αυγής για πρώτη φορά στην ιστορία του Δείκτη Παγκόσμιας Ελευθερίας του Τύπου των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (RSF), πάνω από τις μισές χώρες του κόσμου κατατάσσονται στις κατηγορίες «δύσκολη» ή «πολύ σοβαρή» κατάσταση για την ελευθερία του Τύπου, ενώ για την Ελλάδα η οργάνωση κάνει λόγο για «συστημική κρίση από το 2021».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ελευθερία του Τύπου / Στο χαμηλότερο της τελευταίας 25ετίας παγκοσμίως - Συστημική κρίση στην Ελλάδα από το 2021
Όπως σημειώνουν οι RSF ποτέ μέσα τελευταία στα 25 χρόνια που δημοσιεύεται ο εν λόγω δείκτης, η μέση βαθμολογία και των 180 χωρών και περιοχών που συμμετέχουν στην έρευνα, δεν ήταν τόσο χαμηλή. Από το 2001, η επέκταση ενός όλο και πιο περιοριστικού νομικού οπλοστασίου —ιδίως εκείνου που συνδέεται με τις πολιτικές εθνικής ασφάλειας— υπονομεύει σταθερά το δικαίωμα στην ενημέρωση, ακόμη και σε δημοκρατικές χώρες, αναφέρει η οργάνωση.
Η Ελλάδα για ακόμα μια χρονιά βρίσκεται αρκετά χαμηλά στην λίστα καθώς καταλαμβάνει την 86η θέση, συγκεντρώνοντας 55,05 μονάδες, από 55,37 το 2025.Μάλιστα οι RFS αναφέρουν , μεταξύ άλλων, ότι «η ελευθερία του Τύπου αντιμετωπίζει συστημική κρίση από το 2021. Το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών δημοσιογράφων από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) δεν έχει ακόμη διαλευκανθεί, όπως και η υπόθεση της δολοφονίας του δημοσιογράφου του Γιώργου Καραϊβάζ το 2021. Οι διαδικασίες SLAPP είναι συνήθεις».
Ολόκληρη η ανακοίνωση της ΕΣΗΕΑ
Η ΕΣΗΕΑ ενώνει τη φωνή της με τη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων η οποία, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου στις 3 Μαΐου, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την «αξιοθρήνητη» κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου παγκοσμίως. Η ΔΟΔ καλεί τους πολίτες να αντισταθούν στις νέες μορφές επίθεσης που απειλούν το δικαίωμα των δημοσιογράφων να ενημερώνουν και της κοινωνίας να ενημερώνεται. Στην ανακοίνωση που ακολουθεί ολόκληρη η ΔΟΔ κάνει εκτενή αναφορά στην απειλή από την συστημική επιτήρηση δημοσιογράφων μέσω κρατικών λογισμικών κατασκοπείας, στην τεχνητή νοημοσύνη και στις ένοπλες συγκρούσεις κατά τις οποίες έχουν χάσει τη ζωή τους 128 δημοσιογράφοι το 2025 και ήδη 9 το 2026.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων
Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου: «Μαζί για την Πληροφόρηση»
Καθώς πλησιάζει η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου στις 3 Μαΐου, η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την «αξιοθρήνητη» κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου παγκοσμίως και καλεί σε κινητοποίηση των πολιτών για την υπεράσπιση του δικαιώματος στην πληροφόρηση, ενός θεμελιώδους πυλώνα της δημοκρατίας.
Σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιων Τάσεων της UNESCO για την Ελευθερία της Έκφρασης και την Ανάπτυξη των Μέσων (2022–2025), η ελευθερία της έκφρασης έχει μειωθεί κατά 10% από το 2012 — ένα στοιχείο που η IFJ χαρακτηρίζει «ανησυχητικό», συγκρίνοντάς το με περιόδους έντονης αστάθειας του 20ού αιώνα, όπως οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι και ο Ψυχρός Πόλεμος.
Η IFJ έχει καταγράψει 128 δολοφονημένους δημοσιογράφους εν ώρα καθήκοντος το 2025, ενώ ήδη 9 έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα στο τρέχον έτος.
Η Ομοσπονδία καταδικάζει ιδιαίτερα τις ένοπλες συγκρούσεις στις οποίες η αναγνώριση ως «Τύπος» έχει μετατραπεί σε λόγο στοχοποίησης αντί προστασίας. Σε χώρες όπως η Ουκρανία, η Παλαιστίνη, ο Λίβανος και το Σουδάν, δημοσιογράφοι συλλαμβάνονται, εξαναγκάζονται σε εξορία ή δολοφονούνται λόγω της εργασίας τους.
Πέρα από τις εμπόλεμες ζώνες, οι απειλές πολλαπλασιάζονται και σε άλλες μορφές.
Στην πιο πρόσφατη παγκόσμια έκθεση για την παρακολούθηση (28 Απριλίου), η IFJ τονίζει την πρωτοφανή συστηματική επιτήρηση των δημοσιογράφων: από απάτες phishing και ψεύτικες ιστοσελίδες έως κρατικό λογισμικό κατασκοπείας, που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των δημοσιογράφων και την προστασία των πηγών τους, χωρίς ουσιαστικό νομικό έλεγχο.
Η IFJ εκφράζει επίσης ανησυχία για την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία μπορεί να ενισχύσει τη μαζική παραπληροφόρηση, την κλοπή ταυτότητας, την αντικατάσταση δημοσιογράφων από αυτοματοποιημένα εργαλεία χωρίς ηθικά πρότυπα, καθώς και τη μη αδειοδοτημένη χρήση δημοσιογραφικού έργου από πλατφόρμες.
Η Ομοσπονδία καταδικάζει αυτές τις νέες μορφές επίθεσης ως μέσα φίμωσης των δημοσιογράφων και παρεμπόδισης της ενημέρωσης του κοινού.
Ο Γενικός Γραμματέας της IFJ, Anthony Bellanger, δήλωσε:
«Κάθε επίθεση σε επαγγελματία των ΜΜΕ είναι επίθεση που στοχεύει στην αποσιώπηση ενός ρεπορτάζ που προορίζεται να ενημερώσει τους πολίτες. Η τραγική κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου παγκοσμίως πρέπει να κινητοποιήσει όλους μας. Μέσω των δημοσιογράφων, στοχοποιούνται οι αναγνώστες και οι ακροατές, που στερούνται τη δυνατότητα να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις. Το δικαίωμά μας να ενημερώνουμε είναι και δικαίωμα του κοινού να ενημερώνεται. Οι πολίτες πρέπει επίσης να κινητοποιηθούν, απαιτώντας από τις κυβερνήσεις τους λογοδοσία. Χρειαζόμαστε νόμους που προστατεύουν το δικαίωμα στην πληροφόρηση, διασφαλίζουν την ανεξαρτησία και τον πλουραλισμό των ΜΜΕ, απαγορεύουν το κατασκοπευτικό λογισμικό και ρυθμίζουν την τεχνητή νοημοσύνη, καταπολεμώντας την ατιμωρησία. Ήρθε η ώρα για δράση. Μαζί.»
Στις 3 Μαΐου, η IFJ και οι συνεργαζόμενες οργανώσεις της θα συγκεντρωθούν στο Παρίσι για να επαναβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους για έναν ελεύθερο και ανεξάρτητο Τύπο. Θα παρουσιαστεί επίσης έκθεση για τα 100 χρόνια ιστορίας της Ομοσπονδίας.
Από τις 4 έως τις 7 Μαΐου, θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι το Συνέδριο του Εκατονταετηρίου της IFJ, με τη συμμετοχή εκατοντάδων εκπροσώπων από όλο τον κόσμο, για τον καθορισμό του μέλλοντος της δημοσιογραφίας και της ελευθερίας του Τύπου.
