Συζήτηση σε δύο άξονες, "Ποια Ελλάδα σε ποια Ευρώπη;" και "Πολιτισμός και πολιτική", διοργανώθηκε τη Δευτέρα το βράδυ στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας, ενόψει των εκλογών για το Ευρωκοινοβούλιο και για την Αυτοδιοίκηση, και η σχέση της Αριστεράς με τον πολιτισμό τέθηκε ξανά στο προσκήνιο, με εισηγήσεις-παρεμβάσεις από την Πέπη Ρηγοπούλου, τον Μανώλη Γλέζο, τον Κυριάκο Κατζουράκη, τη Νένα Βενετσάνου, τη Μαρία Κομνηνού, τον Σάββα Μιχαήλ, τη Βουβούλα Σκούρα, τον Γιάννη Ιωαννίδη, τον Αντώνη Σιγάλα, ενώ ο Κώστας Δουζίνας έστειλε την παρέμβασή του από την Αγγλία, και η Μαρία Κομνηνού ανέλαβε να την παρουσιάσει στους παρευρισκόμενους...
"Απαιτείται ένας ουσιαστικός και πέρα από τα στερεότυπα διάλογος για την Ελλάδα και την Ευρώπη, για τον πολιτικό πολιτισμό και την αναγκαία πολιτική διάσταση της δημιουργίας", ανέφερε η Πέπη Ρηγοπούλου, που είχε έναν "άτυπο" συντονισμό της εκδήλωσης. "Μπορεί αυτός ο διάλογος να μοιάζει εκτός κλίματος μέσα στη σκληρή εκλογική αναμέτρηση, αλλά από πολλές πλευρές φτάνουν μηνύματα ότι όλο και περισσότεροι πολίτες τον νιώθουν απόλυτα αναγκαίο, καθώς κατανοούν ότι, για να βγούμε από την κρίση, πρέπει να ενωθούν όλες οι ζωντανές δυνάμεις της κοινωνίας μας. Στο ερώτημα 'Ποια Ελλάδα;', εμείς απαντάμε ότι θέλουμε μια Ελλάδα της μνήμης, της δημοκρατίας, με την ταξική ιστορία μας, μια Ελλάδα χωρίς δάνεια... Γιατί, όπως μου έλεγε η γιαγιά μου, 'από εκεί που δανείζεσαι τα λεφτά σου, δανείζεσαι και τις ιδέες σου'. Πιστεύω ότι, σήμερα, κάθε αναζήτηση ταυτότητας, σε αντίθεση με τις διαδικασίες ταύτισης, είναι μια αναμέτρηση με το αίνιγμα... Γιατί από τον αστερισμό του Οιδίποδα πρέπει να περάσουμε στον αστερισμό της Αντιγόνης, όπου ο πατέρας είναι ο τραυματισμένος αδελφός... Οφείλουμε να αντιπαλέψουμε αυτούς που περιφρονούν τη μνήμη, απωθούν το τραύμα, αυτούς που θέλουν μια Ελλάδα διασπασμένη".
Ο Κυριάκος Κατζουράκης, αντί για τη μικρού μήκους ταινία του "PIGS" που είχε αρχικά ανακοινωθεί (δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί), μας παρουσίασε ένα 12λεπτο απόσπασμα από το έργο του "Τέμπλο" της περιόδου 1991-1994, "μια ταινία για την προσφυγιά", όπως την προσδιόρισε ο ίδιος. "Το να μιλήσει κάποιος για τον πολιτισμό όταν οι άνθρωποι πεθαίνουν, μοιάζει πολυτέλεια, όμως για μένα δεν είναι". Και ανατρέχοντας στην περίοδο που είχε κάνει το "Τέμπλο", επισήμανε πως "οι ίδιοι άνθρωποι που κυβερνούν σήμερα, μας κυβερνούσαν και πριν από 25 χρόνια, την περίοδο της φαινομενικής ευρωστίας. Πρωταρχικός στόχος είναι να τους διώξουμε, να διώξουμε αυτή τη συμμορία".
Ο Μανώλης Γλέζος ξεκίνησε την παρέμβασή του με έναν ορισμό της έννοιας του πολιτισμού, ανατρέχοντας στο πλαίσιο της Αρχαίας Ελλάδας: "Όταν μια πόλη αποτελείται από πολίτες που ασκούν οι ίδιοι πολιτική, χωρίς να την αναθέτουν σε άλλους, το αποτέλεσμα είναι πολιτισμός". Θυμήθηκε μάλιστα σε κάποια στιγμή της ομιλίας του ότι στον Βοτανικό όπου μεγάλωσε, σε μικρή απόσταση από τον χώρο της Ταινιοθήκης, ο παιδικός του φίλος Αντώνης Μοσχοβάκης (για χρόνια κριτικός κινηματογράφου της "Αυγής") "στην περίοδο της Κατοχής, τότε που λιμοκτονούσαμε, διασκεύαζε έργα του Βάρναλη και τα παρουσιάζαμε μόνοι μας σε σπίτια".
Η γενική γραμματέας της Ταινιοθήκης και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Μαρία Κομνηνού τόνισε πως "ό,τι νομίζαμε πως έχει πεθάνει στην Ευρώπη, ο εθνικισμός, ο ρατσισμός, έχει ξαναζωντανέψει, και ο πολιτισμός είναι ο μεγάλος χαμένος".
Ο Σάββας Μιχαήλ ξεκίνησε την παρέμβασή του θυμίζοντας την ετυμηγορία του Μαρξ πως "η βαρβαρότητα εμφανίζεται μέσα από τον πολιτισμό ως λεπρή βαρβαρότητα, ως βαρβαρότητα της λέπρας", με τον Βάλτερ Μπένγιαμιν να συγκλίνει στην ίδια διαπίστωση, πως "δεν υπάρχει τεκμήριο πολιτισμού που να μην είναι ταυτόχρονα τεκμήριο βαρβαρότητας". Ο Σάββας Μιχαήλ στάθηκε ιδιαίτερα στα όσα τραγικά συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στην Ουκρανία, καυτηριάζοντας την "ανοχή-ενθάρρυνση" της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και έκλεισε την ομιλία του με την επίκαιρη, όπως τόνισε, φράση της Ρόζας Λούξεμπουργκ (ειπωμένη μετά την ήττα των Σπαρτακιστών στη Γερμανία): "Όσοι δεν κινούνται, δεν νιώθουν τις αλυσίδες τους".
Στη γραπτή παρέμβαση που έστειλε ο Κώστας Δουζίνας από την Αγγλία, και την οποία διάβασε η Μαρία Κομνηνού, επισημαίνεται η αναγκαία συνθήκη μεταξύ ηθικής δέσμευσης και αντιμετώπισης, "απάντησης" στο κοινωνικό πρόβλημα που υπάρχει μπροστά στα μάτια μας. Η αντίσταση, λέει ο Δουζίνας, θυμίζοντας τον Φουκώ, έρχεται πριν από την εξουσία. Η ευρωπαϊκή ελευθερία ήταν δημιούργημα του φιλελευθερισμού, αλλά οι σύγχρονοι νεοφιλελεύθεροι την έχουν καταστρέψει με την κατάσταση έκτακτης ανάγκης... Η δημοκρατία έγινε διακυβέρνηση των τεχνοκρατών, των αγορών, που αποφασίζουν την τύχη ολόκληρων λαών. Σήμερα οφείλουμε να παλέψουμε για τα δικαιώματα των αδυνάτων, για κοινωνική δικαιοσύνη, για έναν επαναπροσδιορισμό της δημοκρατίας. Θέλουμε έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, από το σπίτι μέχρι τη γειτονιά, τη δουλειά, αλλά και στον πολιτισμό και την επικοινωνία.
