του Θάνου Μαντζάνα
Αρκετά από τα μέλη αλλά και τους φίλους και υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζουν ήδη τον Χρήστο Αλεξόπουλο και την Μαρία Λατσίνου καθώς είδαν και άκουσαν το κοινό τους σχήμα να παίζει ζωντανά την τρίτη ημέρα του φεστιβάλ της νεολαίας του. Πρώτιστα συνθέτης (αλλά και μουσικός και ερμηνευτής στις δικές του τραγουδοποιητικές δουλειές) ο πρώτος με έργο πλούσιο σε παραγωγή το οποίο κινείται σε μια πολύ μεγάλη γκάμα της σύγχρονης μουσικής, από ατονικές ή και πειραματικές συνθέσεις μέχρι τραγούδια του σήμερα με ελληνικό στίχο που βρίσκονται περισσότερο ή λιγότερο κοντά στο rock και ερμηνεύτρια «οπερετικών» καταβολών, σπανίων δυνατοτήτων και υποδειγματικά «θεατρικού» ύφους η οποία υπερβαίνει κατά πολύ την ιδιότητα της απλής «τραγουδίστριας» για να εκτοξευθεί προς την αχανή περιοχή των φωνητικών αυτοσχεδιασμών η δεύτερη ενώ και οι δύο έχουν μακράν εμπειρία ως ωδειακοί δάσκαλοι. Τόσο ο Χρήστος Αλεξόπουλος όσο και η Μαρία Λατσίνου έχουν προφανώς στερεότατη κλασική παιδεία γεγονός όμως που όχι μόνο δεν τους εμποδίζει αλλά αντίθετα τους ωθεί να είναι ιδιαίτερα «ανήσυχοι» μουσικά και δημιουργικά ενώ και σαν άνθρωποι είναι ουσιαστικά προοδευτικοί (από πολιτικής πλευράς και όχι μόνο...) και άρα δεν θα μπορούσαν παρά να τοποθετούνται στον χώρο της αριστεράς. Συνεργάζονται σχεδόν μόνιμα πολλά χρόνια αλλά στις αρχές περίπου της εφετινής χρονιάς σχημάτισαν ένα νέο συγκρότημα στο οποίο, περισσότερο ίσως και από τα τραγούδια του Χ. Α., πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η φωνή της Μ. Λ. Κατά σύμπτωση την Κυριακή 10 Νοεμβρίου αφενός το γκρουπ αυτό δίνει μια συναυλία αλλά αφετέρου και ένα νέο έργο του Χ. Α. παίζεται στα πλαίσια μια συναυλίας ορχηστρικής μουσικής και αυτό μου έδωσε την ιδέα – αλλά και μια πολύ καλή αφορμή! – για μια ταυτόχρονη συνέντευξη αμφοτέρων η οποία φυσικά δεν μπορούσε να αρχίσει παρά με το να τους κάνω μια κοινή ερώτηση για την συμμετοχή και την παρουσία τους στο φεστιβάλ της νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ.
Ποιες ήταν οι εντυπώσεις σας από το φεστιβάλ της νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ, τόσον ως μουσικοί που λάβατε μέρος σε αυτό όσο και σαν επισκέπτες της εκδήλωσης;
Και ως φιλοξενούμενοι στην «πράσινη σκηνή» αλλά και ως επισκέπτες νομίζουμε ότι είχαμε μια ευχάριστη εμπειρία. Ήταν μια ξεχωριστή «γιορτή» με πλούσια και πραγματικά ενδιαφέροντα μουσικά δρώμενα σε τρεις διαφορετικούς χώρους, ενημερωτικές εκθέσεις και συζητήσεις. Θα θέλαμε να είχαμε την ευκαιρία και τον χρόνο ως επισκέπτες να παρακολουθήσουμε ακόμα περισσότερα αλλά οι ανάγκες του συντονισμού της συναυλίας μας περιόρισαν. Πάντως το απολαύσαμε από κάθε πλευρά…
Αν και το πλατύ κοινό μάλλον τον γνωρίζει για τα – ούτως ή άλλως λίαν ιδιοσυγκρασιακά και προσωπικότατα – τραγούδια του το ενδιαφέρον του Χρήστου Αλεξόπουλου για την οργανική μουσική ήταν εξαρχής πολύ έντονο και συνεχίζεται αμείωτο. Ένα τέτοιο νέο έργο του λοιπόν εκτελείται για πρώτη φορά μαζί με άλλα κλασικής και σύγχρονης μουσικής, παλαιότερα και νεότερα, διασήμων διεθνών συνθέτων αλλά και κάποιων αναλόγων Ελλήνων, στη συναυλία που θα δώσει την Κυριακή στο Μέγαρο Μουσικής η ΑΣΟΝ, δηλαδή η Αθηναϊκή Συμφωνική Ορχήστρα Νέων υπό την διεύθυνση του Παύλου Σεργίου (αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, 11.30 το πρωί, τιμή εισιτηρίου για παιδιά και τους συνοδούς τους αν τα τελευταία είναι μέχρι 15 ετών, νέους μέχρι 25 ετών και φοιτητές 8 ευρώ και για τους υπολοίπους 14 ευρώ). Ο πλην των άλλων ιδιοτήτων του ιδρυτής και διευθυντής της ποιοτικότατης ανεξάρτητης δισκογραφικής εταιρείας Puzzlemusik μου μίλησε για την συγκεκριμένη συναυλία και το δικό του έργο που θα παιχτεί σε αυτήν αλλά και για τις δυνατότητες που έχει η εν γένει και εφ' όλης της ύλης δημιουργική μουσική έκφραση στην Ελλάδα του σήμερα και το γιατί πρέπει κατεπειγόντως να της δοθούν περισσότερες.
Πες με δυο λόγια τι ακριβώς είναι αυτή η ορχήστρα και ποια η σχέση σου μαζί της, πώς προέκυψε η συγκεκριμένη συναυλία αλλά και η συμμετοχή σου σε αυτή με ένα έργο.
Η Αθηναϊκή Συμφωνική Ορχήστρα Νέων (ΑΣΟΝ) δεν είναι καινούργια, μετράει ήδη πολλά χρόνια ζωής. Σκοπός της είναι να προσφέρει τη δυνατότητα σε επαγγελματίες μουσικούς που βρίσκονται στα πρώτα τους βήματα αλλά και σε σπουδαστές ωδείων να αποκτήσουν μέσα από τη συμμετοχή τους σε αυτή πολύτιμη εμπειρία που ανάλογη της δεν μπορούν να αποκτήσουν πουθενά αλλού. Αυτός καθαυτός ο λόγος της ύπαρξης της μου αρκεί για να την υποστηρίζω καθώς ανάλογες δομές λείπουν από την Ελλάδα. Ακόμη χειρότερα συχνά τέτοιες πρωτοβουλίες (εσκεμμένα ίσως;) δεν προβάλλονται. Και μία σημαντική «λεπτομέρεια», η ΑΣΟΝ δεν ανήκει σε κανέναν ιδιωτικό ή δημόσιο φορέα...Έχω συνεργαστεί ξανά μαζί της αρκετά χρόνια πριν όταν το 2006 είχε παίξει το έργο μου «Μικρή Φαντασία πάνω σ' ένα θέμα του Mozart» (για ορχήστρα εγχόρδων) στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ «Κοχύλεια». To νέο έργο που παίζεται την Κυριακή είναι παραγγελία του μαέστρου της ορχήστρας Παύλου Σεργίου, παραγγέλθηκε ειδικά για να ανοίξει την συγκεκριμένη συναυλία που έχει τον γενικό τίτλο «Βίδες, Γρανάζια Και Καρφιά».
Πώς θα περιέγραφες το συγκεκριμένο έργο από πλευράς μορφολογικής, περιεχομένου αλλά και ύφους, αν πιστεύεις ότι δεν εντάσσεται σε κάποιο συγκεκριμένο είδος;
Το έργο έχει τον τίτλο «Mechanical» και παραπέμπει σε εργοστασιακό χώρο αν και όλοι οι ήχοι προέρχονται από τα όργανα της ορχήστρας. Ταυτόχρονα όλοι αυτοί οι ήχοι συνθέτουν έναν σαφή ρυθμό από τον οποίο κανένα όργανο δεν μπορεί να ξεφύγει. Αυτό έχει μια πολιτική και κοινωνική διάσταση, λες και οι πάντες είναι εγκλωβισμένοι σε ένα μηχανισμό και δεν μπορούν να ξεφύγουν από αυτόν. Μουσικά αυτό εκφράζεται με συγκεκριμένες - περισσότερο ή λιγότερο γνωστές - σύγχρονες τεχνικές των οργάνων της ορχήστρας, ήχους που δεν περιμένεις ότι μπορούν να παραχθούν από τα όργανα της «κλασικής» μουσικής τόσο ώστε υπάρχουν στιγμές που νομίζεις ότι ακούς ηλεκτρονική μουσική. Σε τεχνικό επίπεδο λοιπόν είναι μια σπουδή πάνω στις extended techniques, οι τεχνικές αυτές είναι κοινός τόπος διεθνώς εδώ και τουλάχιστον τριάντα χρόνια αλλά οι νέοι Ελληνες μουσικοί δεν έχουν την ευκαιρία να εξασκηθούν σε αυτές. Τουλάχιστον όχι σε αυτή την έκταση και ένταση που υπάρχει στο συγκεκριμένο έργο το οποίο είναι και ιδιαίτερα σύντομο, διαρκεί μόλις δύο λεπτά.
Υπάρχει αλήθεια χώρος αλλά ακόμα και χρόνος μέσα στον ζόφο της κρίσης για τέτοιες «διαφορετικές» εκφάνσεις της μουσικής;
Αν δεν απαιτήσουμε να βρεθεί αυτός ο χώρος και ο χρόνος τότε...καήκαμε!
Η σοβαρή/κλασική μουσική και όλα τα συναφή της ιδιώματα, η πειραματική, ακόμα και η απλά ορχηστρική είναι εσαεί κτήμα και προνόμιο των ολίγων πια πλουσιότερων Ελλήνων και αρμόζουν μόνο στα...Μέγαρα (Αθηνών και Θεσσαλονίκης) ή η αριστερά μπορεί και πρέπει να τα διεκδικήσει ως γνήσιο τμήμα και της σύγχρονης δικής της κουλτούρας;
Κατ' αρχήν το κοινό των σχετικών συναυλιών δεν είναι πλέον «η κυρία με τη γούνα», ευτυχώς έχει αλλάξει αυτό. Ειδικά οι συναυλίες της ΑΣΟΝ στο Μέγαρο είναι σχεδόν πάντα sold out και η κοινωνική διαστρωμάτωση του κοινού που τις παρακολουθεί είναι ευρύτατη ενώ μεγάλο τμήμα του αποτελείται από νέους. Κατά τα άλλα η πειραματική μουσική γενικά, η avant garde παλαιότερα και οι σύγχρονες τάσεις την λόγιας μουσικής σήμερα, εξ ορισμού σχεδόν ήταν και είναι προϊόν ανήσυχων πνευμάτων που πατούν στο παρελθόν και διαμορφώνουν το μέλλον και όχι συντηρητικών ανθρώπων. Υπό αυτήν την έννοια η μουσική αυτή αποτελεί γνήσιο τμήμα της κουλτούρας της αριστεράς, είτε η ίδια η αριστερά το θέλει είτε όχι. Το θέτω έτσι γιατί ένα κομμάτι της αριστεράς έχει καθηλωθεί σε ακούσματα παλαιότερων δεκαετιών, ακούσματα που πλέον είναι σαφέστατα συντηρητικά. Γενικά θεωρώ ότι η μουσική που παραδοσιακά συνοδεύει την αριστερά στην Ελλάδα είναι μια μάλλον πικρή ιστορία...
Τελικά Χρήστο η καλύτερη αντίσταση στην μέγκενη των Μνημονίων είναι να επιμείνουμε...πολυτελώς, να επενδύσουμε δηλαδή ακόμα περισσότερο στον πολιτισμό και την δημιουργικότητα;
Ο πολιτισμός και η δημιουργικότητα δεν είναι πολυτέλεια, είναι οξυγόνο! Το ότι φτάσαμε ως εδώ (και με την ταχύτητα που φτάσαμε) έχει σε σημαντικό βαθμό να κάνει μεταξύ άλλων και με το ότι στο πρόσφατο παρελθόν της χώρας ο πολιτισμός εσκεμμένα ταυτίστηκε με την ευτέλεια και με το ότι επίσης η δημιουργικότητα πνιγόταν εν τη γενέσει της. Η γενεά μου ειδικά (είμαι σαράντα ενός ετών) αντιμετωπίστηκε από τις παλαιότερες τελείως ανταγωνιστικά, επιπλέον στάθηκαν αλαζονικά απέναντι μας και εν πολλοίς ακόμα συμβαίνει αυτό. Κάποιες λίγες εξαιρέσεις δυστυχώς δεν μπορούν να αλλάζουν τη συνολική εικόνα...Κάνει μεγάλο «γκελ» στις συναυλίες που δίνουμε αυτό τον καιρό με την Μαρία Λατσίνου το τραγούδι «Χαμένη Γενιά» το οποίο ανάμεσα σε άλλα αναφέρεται και σε αυτό το ουσιώδους σημασίας ζήτημα.
Με τις απόψεις αυτές του Χρήστου Αλεξόπουλου όχι μόνον συμφωνεί αλλά μάλλον και ταυτίζεται η Μαρία Λατσίνου της οποίας το σχήμα συμπληρώνεται, πλην φυσικά του πρώτου στα keyboards, από τον ακορντεονίστα Αντώνη Σταύρου, τον μπασίστα Γιώργο Λιάπη και τον ντράμερ Φοίβο Βαλαβάνη. Είναι αυτό ακριβώς το κουιντέτο που παρακολουθήσαμε στο φεστιβάλ της νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ και έχει πλέον αρχίσει τακτικές μηνιαίες εμφανίσεις η επόμενη εκ των οποίων είναι επίσης την Κυριακή, γύρω στις 10 το βράδυ, στο «Floral» της πλατείας Εξαρχείων και με τιμή εισιτηρίου μόλις 3 ευρώ.
Το σχήμα αυτό είναι ένα καθαρά προσωπικό σου project, μια μπάντα στην οποία τραγουδάς ή ένα άλλο, διαφορετικό επίπεδο της πολύχρονης συνεργασίας σου με τον Χρήστο;
Σίγουρα δεν θα μπορούσε παρά να είναι μια εξέλιξη της συνεργασίας και της φιλίας μου με τον Χρήστο. Είναι καιρός τώρα που συζητούσαμε τη σύμπραξη αυτή και τελικά ήλθε το πλήρωμα του χρόνου. Η αλήθεια είναι πως αν δε με «τσίγκλαγε» και λίγο ο Χρήστος θα περίμενα ακόμα, ως γνωστόν δεν είμαι άνθρωπος της πρωτοβουλίας. Γι' αυτό και δεν θα μπορούσα να το αποκαλέσω προσωπικό project, όπως και αν έχει όμως είναι κάτι που με εκφράζει απόλυτα και απολαμβάνω.
Πέραν φυσικά των νέων και πολύ διαφορετικών ενορχηστρώσεων πόσο διαφορετικά προσεγγίζεις η ίδια όσα από αυτά τα τραγούδια έχεις ερμηνεύσει και στο παρελθόν, τόσον από πλευράς τεχνικής όσο και συναισθηματικά;
Η συναισθηματική προσέγγιση δεν έχει αλλάξει πάρα πολύ καθώς τα τραγούδια του Χρήστου, πέραν από την κοινωνική τους διάσταση, έχουν μια ισορροπημένη εσωτερικότητα η οποία βρίσκεται πολύ μακριά από τη «μελούρα» που μας κατακλύζει. Είναι ο παρατηρητής που γνωρίζει τι συμβαίνει αλλά και τι του συμβαίνει, αυτό και μόνο το στοιχείο μου ταιριάζει απόλυτα. Συναισθηματικά λοιπόν, πέραν από μια αναπόφευκτη ωριμότητα και καθαρότερη θεώρηση των πραγμάτων που χαρίζει ο χρόνος, δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα. Τώρα σε τεχνικό επίπεδο νομίζω ότι υπάρχουν σημαντικές αλλαγές και κυρίως η δυνατότητα να αποδίδω αυτό ακριβώς που αισθάνομαι και την ώρα που το αισθάνομαι. Πλέον με «ελέγχω» και με «(απ)ελευθερώνω» αποτελεσματικότερα…
To όργανο που διαφοροποιεί το σχήμα από ένα τυπικό rock κουαρτέτο είναι βέβαια το ακορντεόν, τι πιστεύεις λοιπόν ότι προσθέτει στον ήχο σας και γενικά με ποιο τρόπο «κάνει τη διαφορά»;
Η προσθήκη του ακορντεόν στο σχήμα ήταν κάτι που συναποφασίσαμε και για να ξεφύγουμε από τον ήχο μιας τυπικής ροκ μπάντας αλλά και γιατί ηχοχρωματικά δίνει μια άλλη διάσταση. Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι πριν ακόμα καταλήξουμε στο σχήμα «άκουγα» τα τραγούδια του Χρήστου με ακορντεόν. Σε ό,τι με αφορά προσδίδει μια πινελιά αναπόλησης και λυρισμού που με ταξιδεύει...
Τα νέα τραγούδια που γράφετε ακολουθούν την ίδια λίγο – πολύ κατεύθυνση των παλαιότερων και ήδη αρκετά γνωστών;
Υφολογικά και θεματικά η γενική κατεύθυνση είναι λίγο – πολύ ίδια, ο τρόπος έκφρασης, το «στίγμα», δεν αλλάζει όταν δεν «κυνηγάς» το σουξέ. Βέβαια υπάρχει ένας νέος παράγοντας πια, μια διαφορετική φωνή και ιδιοσυγκρασία που διαφοροποιεί κυρίως τη μορφολογική κατεύθυνση των τραγουδιών.
Σε ποιο βαθμό και γιατί πιστεύεις ότι ταιριάζουν και ανταποκρίνονται τα τραγούδια σας στην παρούσα δεινότατη οικονομική (και όχι μόνο...) συγκυρία; Μπορούν να προσφέρουν κάτι περισσότερο στον ακροατή από έστω και υψηλή αισθητική απόλαυση;
Κανείς από εμάς δεν ζει σε κάποιο παράλληλο σύμπαν, η καθημερινότητα μας πνίγει καθημερινά. Το να μετράς αν σου βγαίνει το νοίκι και το ρεύμα του μήνα, ο φόβος όταν βάζεις το κλειδί στην είσοδο της πολυκατοικίας για το αν θα βρεις πάλι λογαριασμό, το να μην κοιμάσαι το βράδυ γιατί την επόμενη έχεις «μάχη» με τις δημόσιες υπηρεσίες, η σκέψη ότι από εδώ και πέρα θα δουλεύεις - ή δεν θα δουλεύεις - για να πληρώνεις αυτά που δεν χρωστάς, οι συζητήσεις της παρέας που στριφογυρίζουν πια αποκλειστικά στο πόσο σου ήλθε ο φόρος, πόσο ανέβηκε η δόση, τι θα πληρώνεις απ' του χρόνου ή αναδρομικά, η αδικία, η ανασφάλεια, ο θυμός είναι στην καθημερινή ατζέντα. Αυτά βιώνουμε, γι' αυτά μιλάμε στα τραγούδια, δεν παραμυθιαζόμαστε ότι θ' αλλάξουμε τον κόσμο. Κάποιους δηλαδή σαφέστατα τους αφορά…Από την άλλη όμως ναι, στην Ελλάδα του νταλκά και της ερωτικής απόγνωσης και μόνον η υψηλή αισθητική απόλαυση είναι κάτι εξαιρετικά πολύτιμο!
Από τα πλέον πολύτιμα εκ των όχι πάρα πολλών τέτοιων που μας έχουν πλέον απομείνει, θα υπερθεμάτιζα...
