Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Αύριο, Παρασκευή 8 Νοεμβρίου, πραγματοποιείται στην στέγη Γραμμάτων Και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση η πρώτη της σειράς εκδηλώσεων Secret Gig που εγκαινιάζεται εφέτος. Στα πλαίσια της λοιπόν η Μικρή Σκηνή του κτιρίου της Λεωφόρου Συγγρού θα φιλοξενήσει τους Κεφάλαιο 24 και Mechanimal, δύο αρκετά ομοειδή παρά τις πολλές διαφορές τους αθηναϊκά συγκροτήματα, κυρίως από την πλευρά του «ανήσυχου» και διερευνητικού ήχου αμφοτέρων που ξεφεύγει κατά πολύ από τα όποια «rock στερεότυπα». Από εκεί και πέρα οι Mechanimal χρησιμοποιούν πολύ περισσότερο τις ηλεκτρονικές πήγες παραγωγής ήχου και κάνουν τραγούδια ενώ στους Κεφάλαιο 24 δίπλα στα synthesizers υπάρχουν και ηλεκτρικά ή και ακουστικά όργανα ενώ η φύση της μουσικής τους είναι πρώτιστα οργανική και αναμφίβολα αρκούντως πιο πειραματική.
Αν και οι Κεφάλαιο 24 ξεκίνησαν το 1982 ως ερασιτεχνικό project δύο φοιτητών τότε στα Ιωάννινα όχι μόνον επέδειξαν μια αξιοθαύμαστη ικανότητα επιβίωσης στος πέρασμα του χρόνου αλλά και ταυτόχρονα...μεγάλωσαν μα ταυτόχρονα και ωρίμασαν από πάσης πλευράς, περνώντας από τις κασέτες (!) που κυκλοφορούσαν αρχικά στους συνολικά πέντε μέχρι στιγμής δίσκους τους. Στο διάστημα αυτό στο ιδρυτικό δίδυμο του κυρίως κιμπορντίστα αλλά επίσης και κιθαρίστα και ερμηνευτή Αντώνη Λιβιεράτου και του μπασίστα Βαγγέλη Μπουλουχτσή προστέθηκε ο αδελφός του δεύτερου, ο κιθαρίστας Περικλής Μπουλουχτσής και κατά καιρούς αρκετοί ακόμα μουσικοί οι οποίοι όμως αργά ή γρήγορα αποχωρούσαν αφήνοντας το γκρουπ να αποτελείται από το προαναφερθέν τρίο. Παράλληλα όμως με όλα αυτά ο Αντώνης Λιβιεράτος ακολουθούσε και μία λίαν αξιοσημείωτη προσωπική μουσική διαδρομή (κυκλοφορώντας ένα EP και τρία albums, τα δύο πρώτα εκ των οποίων από τα καλύτερα της εγχώριας electronica) ενώ επίσης υπήρξε ιδρυτικό μέλος των Illegal Operation, έχει γράψει μουσική για θέατρο και κινηματογράφο και έχει συνεργαστεί με ουκ ολίγους σημαντικούς μουσικούς της σύγχρονης ελληνικής σκηνής όπως τους Σωτήρη Δεμπόνο, Sigmatropic και Μανώλη Αγγελάκη (επίσης μέλους αλλά στην δική του περίπτωση μέχρι και σήμερα των Illegal Operation) ενώ το βασικό του project τα τελευταία χρόνια – και χωρίς ποτέ φυσικά να εγκαταλείπει την...πρώτη αγάπη του, τους Κεφάλαιο 24 –είναι οι πολύ πιο κιθαριστικοί και γενικότερα εγγύτερα στην δική του αντίληψη περί rock Dr. Atomik.
Αν όμως μια τέτοια δημιουργική ενασχόληση με την μουσική θα ήταν υπεραρκετή για οποιονδήποτε άλλον ο Α. Λ. έχει και μια δεύτερη, εντελώς επιστημονική και τουλάχιστον εξίσου σημαντική αφού ολοκλήρωσε κανονικά τις σπουδές του στην ιατρική και έτσι σήμερα είναι ένας παθολογοανατόμος – βελονιστής! Είχα λοιπόν μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με αυτόν τον γιατρό τόσο των σωμάτων όσο και των ήχων για την εμφάνιση των Κεφάλαιο 24 στη ΣΓΤ (στην οποία το σταθερό τρίο του ιδίου και των αδελφών Μπουλουχτσή θα συντροφεύσουν στη σκηνή ο ντράμερ Γιάννης Τρυφερούλης και ο βιρτουόζος εκτελεστής των κρουστών Σόλης Μπαρκί) και για αρκετά άλλα θέματα, σχετικά με την μουσική αλλά και όχι μόνο.
Το Κεφάλαιο 24 σήμερα είναι η συνέχεια και η εξέλιξη εκείνου του ντουέτου των αρχών της δεκαετίας του '80 ή κάτι ολότελα διαφορετικό που απλά έχει το ίδιο όνομα;
Το αρχικό ντουέτο του 1982 έγινε κουαρτέτο το ‘89 για να μεταπέσει το ‘91 στο γνωστό τρίο (Βαγγέλης Μπουλουχτσής, Περικλής Μπουλουχτσής και ο υποφαινόμενος) το οποίο έκτοτε συνεχίζει ακάθεκτο. Πρόκειται λοιπόν σαφώς για το ίδιο γκρουπ το οποίο αλλάζει και εξελίσσεται, δεν έχει όμως μεταλλαχθεί σε κάτι άλλο. Οποτε κάποιος από εμάς επιθυμεί ν' ασχοληθεί με υλικό που δεν θα ταίριαζε ή δεν θα μπορούσε να ενταχθεί σε αυτό του Κεφαλαίου 24 το διοχετεύει σε κάποιο άλλο σχήμα ή side project, εγώ, συνήθως, στους Dr.Atomik ή στους προσωπικούς μου δίσκους, ο Βαγγέλης και ο Περικλής στους ΟΜΜΑ..
Τί σημαίνει για την κατεύθυνση αλλά και επί της ουσίας για τον ήχο του γκρουπ το ότι από την παντελή απουσία κρουστών περάσατε σε μια φάση που πλέον έχετε όχι μόνο ντράμερ (!) αλλά και περκασιονίστα;
Είναι φυσικό το ν' αλλάζουν οι εκφραστικές ανάγκες μιας ομάδας μουσικών με την πάροδο του χρόνου. Η παρουσία στο γκρουπ, για πρώτη φορά μετά από είκοσι χρόνια, μιας «κανονικής» και δη τριμελούς πλέον rhythm section αποτελεί συνειδητή επιλογή μας προκειμένου να οδηγήσουμε τον ήχο μας σε μια νέα φάση. Σ' αυτό το πλαίσιο τα τελευταία πέντε χρόνια έχουμε συνεργαστεί με μια σειρά μουσικών οι οποίοι όχι μόνο δεν έχουν εκτρέψει το γκρουπ απ΄ την πορεία του αλλά έχουν συμβάλλει δημιουργικά στην συνέχισή της. Από αυτούς οι Γιάννης Τρυφερούλης και Σόλης Μπαρκί θα είναι μαζί μας και την Παρασκευή στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Οφείλουμε επίσης να μνημονεύσουμε τον - σχεδόν σταθερό σύντροφό μας στη σκηνή τα τελευταία χρόνια - κλαρινετίστα Στυλιανό Τζιρίτα και τον «μουσικό ακτιβιστή» Philippe Pettit με τον οποίο έχουμε συνεργαστεί και δισκογραφικά.
Κεφάλαιο 24 2013: Αυτοσχεδιασμός, avant garde ή απλά επιπλέον πειραματισμός ως προς την εξερεύνηση του θορύβου;
Αν και είναι γεγονός πως από καιρού εις καιρόν έχουμε μερικές μάλλον ακραίες στιγμές νομίζω πως ουδέποτε θα μπορούσαμε να επιδοθούμε αποκλειστικά στην εξερεύνηση του θορύβου. Τον χρησιμοποιούμε μεν ως συστατικό της μουσικής μας αλλά δεν υπάρχει περίπτωση να εγκαταλείψουμε για χάρη του τη χρήση των άλλων εκφραστικών εργαλείων που διαθέτουμε.
Εσείς και οι Mechanimal έχετε πάρα πολλές διάφορες, πέραν φυσικά του ότι εκείνοι είναι πολύ πιο καινούργιο συγκρότημα. Θεωρείς όμως ότι υπάρχει και κάποια ομοιότητα ή έστω κοινή συνισταμένη που κάπως να δικαιολογεί το ότι εμφανίζεστε μαζί σε αυτή την συναυλία;
Ο Γιάννης Παππαϊωάνου, δημιουργικός «εγκέφαλος» των Mechanimal ανήκει στην ίδια μ' εμάς γενεά μουσικών ενώ και τα δύο γκρουπ μοιράζονται την ίδια αγάπη για τους συνθετητές και τους συνθετικούς ήχους τους οποίους αμφότερα συνδυάζουν - με διαφορετικό τρόπο το καθένα - με «φυσικά» όργανα.
Πώς ένιωσες αλλά και ποια σημασία είχε για εσένα ως μουσικό το ότι πέρυσι έπαιζες, έστω και περιστασιακά, στο ίδιο γκρουπ μαζί με τον γιο σου;
Κατ' αρχάς να διευκρινίσω πως η συνεργασία μου με τον Ηλία, τον γιο μου, στους Headless Elvis δεν ήταν περιστασιακή από επιλογή (δική μου ή δική του) αλλά λόγω συγκυρίας κι ως εκ τούτου ελπίζω κάποια στιγμή να μπορέσει να επαναληφθεί. Δεν έχω ξεκαθαρίσει ποια σημασία είχε για εμένα ως μουσικό, σίγουρα όμως ήταν και για τους δυο μας πολύ ασυνήθιστη σε προσωπικό επίπεδο: Αναγκαστήκαμε να αναπτύξουμε εκτός από τη δεδομένη σχέση πατέρα - γιου μια δεύτερη ως ισότιμοι συνεργάτες.
Πόσο σχετίζεται με την οικονομική κρίση το ότι ασκείς και την ιατρική παράλληλα με τη μουσική; Θα μπορούσες να επιβιώσεις αποκλειστικά ως μουσικός; Ποια – προσωπικά αλλά και συνολικά – συμπεράσματα εξάγεις από αυτό;
Η επιλογή μου να βρίσκομαι με το ένα πόδι στη μουσική και το άλλο στην ιατρική δεν είναι προϊόν της κρίσης αλλά προσωπικής επιλογής. Χωρίς πάντως την συνδρομή της ιατρικής ως «πρωινής δουλειάς» θα είχα χάσει κάθε ελπίδα να τα βγάλω πέρα οικονομικά. Το να επιβιώσει κανείς στην Ελλάδα με αποκλειστική απασχόληση την δημιουργική μουσική ήταν παντελώς ακατόρθωτο ακόμα και πριν την επίσημη έναρξη της τρέχουσας κρίσης. Ο πολιτισμός εδώ θεωρείται ότι έχει δικαίωμα ύπαρξης μόνον όταν τα προϊόντα του είναι άμεσα οικονομικά εξαργυρώσιμα άρα οι μόνοι μουσικοί που έχουν τη δυνατότητα επιβίωσης - και δη πλουσιοπάροχης - μέσω της δουλειάς τους είναι οι εμπλεκόμενοι με τον χώρο της διασκέδασης και μάλιστα της μαζικής.
Η ιατρική λοιπόν θεραπεύει το σώμα, η μουσική την ψυχή...Υπάρχει όμως κάτι Αντώνη που να μπορεί, αν όχι να θεραπεύσει, τουλάχιστον να προσφέρει κάποια παραμυθία στο μυαλό καθενός και στην συλλογική συνείδηση, έστω να τα ανακουφίσει και να τα προφυλάξει λίγο από την θύελλα που ξεσηκώνει εντός τους αυτή η πολύπλευρη και σύνθετη κρίση που τα μαστίζει καθημερινά; Αν ναι, τί είναι αυτό και από ποιους, ποια πράγματα και πώς μπορεί να προέλθει;
Θυμάμαι μια συνέντευξη του Robert Wyatt κάπου στα μακρινά '80s στην οποία είχε πει ότι πίστευε πως η Σοβιετική Ένωση αποτελούσε το σημείο αναφοράς προς το οποίο η εργατική τάξη της καπιταλιστικής Δύσης μπορούσε τις δύσκολες στιγμές να στρέφει το βλέμμα και να παίρνει κουράγιο. Τότε είχα θεωρήσει τη δήλωσή του αφελή όμως τώρα, τριάντα σχεδόν χρόνια αργότερα και χωρίς η άποψή μου για τον υπαρκτό σοσιαλισμό να έχει γίνει, έστω και κατά το ελάχιστο, θετικότερη απ' ότι ήταν τότε, νομίζω πως καταλαβαίνω τι εννοούσε: Διότι είναι εμφανής πλέον η απουσία ενός αντίστοιχου «σημείου αναφοράς», ενός χειροπιαστού και ήδη έτοιμου εναλλακτικού μοντέλου που να μπορεί να αποτελέσει, έστω και νοερά, το δυνητικό καταφύγιο των θυμάτων ενός οικονομικού συστήματος το οποίο κάθε μέρα εξαχρειώνεται λίγο περισσότερο. Θεωρώ προφανές ότι μόνον η Αριστερά έχει τη βούληση αλλά και την αναγκαία ως εφόδιο πολιτική σκέψη για να προσφέρει αυτό στο οποίο αναφέρεται η ερώτησή σου, φοβάμαι όμως ότι ο δρόμος ως εκεί θα είναι μακρύς και επίπονος.
Αυτό όμως προφανώς δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να επιχειρήσουμε να τον περπατήσουμε και μουσικές όπως αυτές των Κεφάλαιο 24 μα και των Mechanimal σίγουρα είναι από τα πλέον κατάλληλα soundtracks για αυτή την πορεία...
