Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Ο Joshua Redman πρωτοεμφανίστηκε όταν ήταν μόλις είκοσι τριών ετών αποδεικνύοντας ότι είχε κληρονομήσει το ταλέντο (αλλά και την κλίση στο ίδιο όργανο, το τενόρο σαξόφωνο) του πατέρα του, του επίσης σπουδαίου jazz μουσικού Dewey Redman και σήμερα, στα σαράντα τέσσερα του, είναι πλέον κάτι περισσότερο και από καταξιωμένος. Ο σημαντικός αυτός Αμερικανός μουσικός προσαρμόζεται με εντυπωσιακή άνεση σε πολλά διαφορετικά στιλ της jazz αλλά διατηρώντας πάντα το προσωπικό και λίαν διακριτό τρόπο παιξίματος του. Ο Joshua Redman θα δώσει μεθαύριο, Δευτέρα 21 Οκτωβρίου μία συναυλία με το κουαρτέτο του στο «Παλλάς» και μας μίλησε για αυτήν αλλά φυσικά και για την διεθνή και διαχρονική μουσική γλώσσα που ονομάζεται jazz και την οποία κατέχει τόσο καλά.
Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, πάνω - κάτω από την δεκαετία του '40 μέχρι περίπου τα μέσα εκείνης του '70, η jazz ήταν ταυτισμένη με την μουσική – και ίσως όχι μόνο...- επανάσταση, ήδη από την εποχή που εμφανιστήκατε όμως είχε γίνει σχεδόν mainstream, κάτι που συμβαίνει ακόμα περισσότερο τώρα. Πιστεύετε λοιπόν ότι εξακολουθεί να είναι ένα ανανεωτικό και σταθερά εξελίξιμο μουσικό είδος; Υπάρχουν ακόμα jazz μουσικοί που μπορούν να επιτύχουν αυτό;
Πιστεύω ότι η jazz σήμερα είναι ζωντανή, αυθεντική, εμπνευσμένη, ανανεωτική και σταθερά εξελισσόμενη. Ίσως ισχύει το ότι στα περίπου πενήντα πρώτα χρόνια της Ιστορίας της είχε μια πιο «γραμμική» και ευθεία εξέλιξη, κάθε νέο στιλ ήταν αυτό που κυριαρχούσε στην εποχή του, προέκυπτε με ομαλό και λογικό τρόπο από το προηγούμενο και οδηγούσε αναπόφευκτα στο επόμενο, το στιλ της νέας Ορλεάνης οδήγησε στο swing, εκείνο στο bebop, αυτό στην cool και στο hard bop που με την σειρά τους οδήγησαν στην free jazz κ.λπ. Η εξέλιξη της jazz στις ημέρες μας δεν είναι τόσο απλή και προφανής, ίσως η ανανεωτικότητα της δεν είναι τόσο καθαρή και εμφανής αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει πάψει να υπάρχει, πιθανόν είναι απλά ανανέωση με πιο διακριτικό και ήρεμο τρόπο. Υπάρχουν σήμερα jazz μουσικοί που παίζουν υπέροχη, ειλικρινή και δημιουργική νέα μουσική και αυτό είναι το μόνο που έχει σημασία.
Πιστεύετε ότι τα σημαντικότερα jazz έργα έχουν ήδη γραφτεί ή πρόκειται να γραφούν στο μέλλον;
Δεν έχω τις γνώσεις για να πω τι είναι ένα «αριστούργημα» της jazz και τι το καθιστά τέτοιο, αυτό το αφήνω στους κριτικούς μουσικής όπως εσύ ή και στους ιστορικούς. Εγώ απλά προσπαθώ να παίξω καλή, ειλικρινή και δημιουργική μουσική...
Υποθέτω ότι υπάρχουν αρκετοί μεγάλοι σαξοφωνίστες που σας επηρέασαν αλλά υπάρχουν και κάποιο οι οποίοι να ήταν αληθινά πρότυπα για εσάς,, όχι μόνο για τον τρόπο που έπαιζαν αλλά και για την συνολική τους προσέγγιση στην μουσική;
Ναι, πάρα πολλοί για να τους αναφέρω και έτσι θα περιοριστώ σε έναν και μόνο: Ο Sonny Rollins είναι πρότυπο μου όχι μόνο σαν ένας σπουδαίος τενοροσαξοφωνίστας αλλά επίσης – και ίσως ακόμα περισσότερο - και ως αυτοσχεδίαστης. Η ακρόαση της μουσικής του μου αποκάλυψε την αληθινή δύναμη και ουσία του αυτοσχεδιασμού, το γεγονός ότι μπορεί να είναι ταυτόχρονα απόλυτα αυθόρμητος και άψογα δομημένος, το ότι μπορείς ανά πάσα στιγμή να είσαι απόλυτα απρόβλεπτος και όλα τα σχετικά αλλά ταυτόχρονα και να αφηγείσαι μια αξιοθαύμαστα περίπλοκη και συναρπαστική ιστορία.
Ήταν μόνο το γεγονός ότι και ο πατέρας σας έπαιζε επίσης τενόρο αυτό που σας έκανε να στραφείτε στο συγκεκριμένο είδος σαξόφωνου και όχι σε κάποιο άλλο, όπως για παράδειγμα στο άλτο;
Όχι γιατί μπορεί μεν να μεγάλωσα με την μουσική του πατέρα μου αλλά όχι και με τον ίδιο...Ποτέ δεν αισθάνθηκα σα να προσπαθούσα να ακολουθήσω τα βήματα του, απλά πάντα μου άρεσε ο ήχος του τενόρο σαξόφωνου έτσι όπως το έπαιζε ο πατέρας μου αλλά και όλοι οι υπόλοιποι σπουδαίοι εκτελεστές του που ανακάλυψα προοδευτικά και άκουσα., οι John Coltrane, Sonny Rollins, Ben Webster, Stab Getz, Joe Henderson, Wayne Shorter και τόσοι άλλοι. Απλά με έλκυε πάντα ο ήχος του τενόρο σαξόφωνου,, η ζεστασιά και η δύναμη μα και η εκφραστική του γκάμα.
Από ποιαν από τις συνεργασίες σας έχετε τις πιο ευχάριστες αναμνήσεις;
Όλες οι συνεργασίες μου ήταν και είναι σημαντικές για εμένα, όπως είναι για κάθε μουσικό υποθέτω. Είμαι πολύ τυχερός που στην πορεία του χρόνου μπόρεσα να παίξω με τόσους πολλούς εκπληκτικούς, θαυμάσιους και εμπνευσμένους μουσικούς. Οτιδήποτε έμαθα αλλά και κατόρθωσα ως jazz μουσικός στην ζωή μου ήταν αποτέλεσμα αυτών των συνεργασιών. Αυτός είναι ο λόγος που παίζω μουσική, για να παίζω μαζί με άλλους μουσικούς!
Υπάρχουν όμως κάποιοι μουσικοί - εν ζωή ή και μη - με τους οποίους θα θέλατε να είχατε συνεργαστεί αλλά αυτό δεν έχει συμβεί, τουλάχιστον όχι ακόμα;
Πάντα υπάρχουν και άλλοι, περισσότεροι δρόμοι για να εξερευνήσεις, περισσότερα μονοπάτια για να ακολουθήσεις, περισσότερα μυστικά για να ανακαλύψεις!
Όπως υπαινιχθήκατε και εσείς πριν jazz πρώτα και πάνω απ' όλα σημαίνει αυτοσχεδιασμός. Αλλά τι ακριβώς σημαίνει για εσάς τον ίδιο ο αυτοσχεδιασμός, τόσο με την αμιγώς μουσική του έννοια όσο και σαν κρίσιμο και ζωτικό στοιχείο του δημιουργικού πεδίου στο οποίο δουλεύετε;
Η ουσία του αυτοσχεδιασμού είναι να παίζεις ότι αισθάνεσαι και την ίδια στιγμή να σκέφτεσαι ότι το νιώθεις αλλά ταυτόχρονα και ότι σκέφτεσαι το συναίσθημα σου και όλη αυτή η διαδικασία να συμβαίνει με τρόπο που να συμπληρώνει τα συναισθήματα των μουσικών με τους οποίους παίζεις μαζί αλλά και του ακροατηρίου για το οποίο παίζεις. Είναι πολύπλοκο αλλά ίσως γι' αυτό είναι και αληθινά μαγικό!
Πείτε μας μερικά πράγματα για το νέο σας δίσκο «Walking Shadows» αλλά και για το υπόλοιπο υλικό που παίζετε σε αυτή την περιοδεία.
Το «Walking Shadows» είναι ένα album με μπαλάντες, ένας δίσκος αφιερωμένος κυρίως σε πιο αργή, απαλή και ήρεμη μουσική και με έμφαση στην μελωδικότητα, τον λυρισμό και τον ρομαντισμό. Τον ηχογράφησα με τρεις από τους μουσικούς που αγαπώ περισσότερο και επίσης στενούς μου συνεργάτες, τον πιανίστα Brad Mehldau, τον κοντραμπασίστα Larry Grenadier και τον ντράμερ Brian Blade, ο Brad επίσης έκανε την παραγωγή του album αλλά και ενορχήστρωσε δύο από τα κομμάτια. Τις υπόλοιπες ενορχηστρώσεις έκαναν ο Patrick Zimmerli και ο Dan Coleman ο οποίος διευθύνει και την μικρή ορχήστρα δωμάτιου που παίζει στα μισά περίπου κομμάτια. Είναι το είδος του δίσκου που πάντα ήθελα να κάνω αλλά μέχρι τώρα δεν ένιωθα ικανός γι' αυτό, είμαι όμως πολύ χαρούμενος για το ότι περίμενα τόσο πολύ καιρό!! Στην περιοδεία αυτή συνεργάζομαι με άλλους τρεις αγαπημένους μου μουσικούς, τον πιανίστα Aaron Goldberg, τον κοντραμπασίστα Reuben Rogers και τον ντράμερ Gregory Hutchinson. Η συνεργασία μας σε πολλές συναυλίες και με διαφορετικούς συνδυασμούς είναι ήδη εξαιρετικά μακρόχρονη και επίσης είμαστε πολύ καλοί φίλοι. Υπάρχει τεράστια εμπιστοσύνη και εμπάθεια ανάμεσα στους τέσσερις μας και αυτό απελευθερώνει αλλά και προσδίδει ενέργεια στην μουσική. Αυτοί οι τύποι έρχονται κάθε νύχτα με σκοπό να παίξουν και έτσι κάθε νύχτα είναι αλλιώτικη, κάθε νύχτα είναι μια διαφορετική περιπέτεια! Παίζουμε μερικά κομμάτια από το «Walking Shadows» αλλά προφανώς χωρίς έγχορδα, κάποιες νέες συνθέσεις μου, κάποιες παλαιότερες, λίγα standards και άλλο υλικό, με μια κουβέντα οτιδήποτε μπορεί να προκύψει αυθόρμητα. Το τι θα παίξουμε κάθε νύχτα είναι πάντα ένα θέμα που πρέπει να καθοριστεί...επάνω στην σκηνή!
Και αν για το τέλος σας ζητούσα να μου πείτε με τρεις – τέσσερις λέξεις τι να περιμένει και τι πρόκειται να ακούσει το κοινό της συναυλίας σας στην Αθήνα;
Νομίζω ότι η τελευταία φορά που έπαιξα στην Αθήνα ήταν το 2007 με το τρίο μου, δηλαδή μαζί με τον Gregory Hutchinson και τον κοντραμπασίστα Omer Avital και περάσαμε υπέροχα. Δεν μου δίνεται συχνά η ευκαιρία να παίξω στην Αθήνα – ή οπουδήποτε στην Ελλάδα, για να πω την αλήθεια – έτσι είμαι πάντα ευγνώμων όταν μπορώ να το κάνω. Περιμένουμε με πραγματικά μεγάλη ανυπομονησία αυτή την συναυλία!
Υποθέτουμε όση ακριβώς και οι Έλληνες fans του είδους της jazz που εκπροσωπείτε αλλά και του προσωπικού σας ύφους Mr. Redman…
