Από τις ελάχιστες ορθόδοξες εκκλησίες που σώζονται στην ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης, ο ναός του Προφήτη Ηλία, τρίκλιτη βασιλική του 1846, απειλείται άμεσα από τα έργα διάνοιξης νέου αυτοκινητόδρομου στην περιοχή. Το γεγονός κινητοποιεί την ελληνική πλευρά και ο υπουργός Πολιτισμού Πάνος Παναγιωτόπουλος απευθύνει έκκληση στον Τούρκο ομόλογό του Ομέρ Τσελίκ να παρέμβει για τη διάσωση του μνημείου.
"Ο ναός του Προφήτη Ηλία στη Σμύρνη, ο οποίος χαίρει σεβασμού από τους Μουσουλμάνους και τους Χριστιανούς, αντιπροσωπεύει ένα κοινό έδαφος για την πολιτιστική κληρονομιά μας. Πιστεύω ότι θα κάνετε ό,τι μπορείτε, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων σας, για την προστασία του συγκεκριμένου μνημείου" επισημαίνει στην επιστολή του ο Έλληνας υπουργός υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι "αν και η πρόοδος σε υποδομές και σε κατασκευαστικά έργα σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς πρέπει να ενθαρρύνεται, εμείς, ως υπουργοί Πολιτισμού, από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι πρακτικά δυνατόν για να προστατεύσουμε τα μνημεία, ώστε η οικονομική ανάπτυξη να συνδυάζεται με τον σεβασμό στον πολιτισμό".
Ο ναός του προφήτη Ηλία, που σήμερα είναι ερειπωμένος, χτίστηκε επί του Οικουμενικού Πατριάρχη Ανθιμου ΣΤ' το 1846 και βρίσκεται δυο χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης, στην κοιλάδα της Αγίας Άννας, όπου και τα ρωμαϊκά υδραγωγεία και όπου κυλά ο ποταμός Μέλης. Έχει διαστάσεις περίπου 10 x 19 μ. και τετράπλευρη κεραμοσκεπή. Τις σημαντικότερες φθορές έχει υποστεί ο τοίχος στη δυτική πλευρά του. Το εσωτερικό του είναι λεηλατημένο. Και όμως, στην όψη του διασώζονται ακόμα τα στοιχεία εκείνα που τον καθιστούσαν στις αρχές του 20ού αιώνα αγαπημένο προορισμό των κατοίκων της Σμύρνης- μπορεί μάλιστα κανείς να τον θαυμάσει σε καρτ - ποστάλ της εποχής.
Στοιχεία για τον ναό έχει αποθησαυρίσει ο γεωλόγος και μελετητής της ιστορικής τοπογραφίας της Σμύρνης Αχιλλέας Χατζηκωνσταντίνου. Ενώ, μόλις πρόπερσι, ο Τούρκος μεταπτυχιακός φοιτητής αρχιτεκτονικής Ντογκάι Κορκμάζ εκπόνησε μελέτη για το μνημείο.
Μετά το 1922, η περιοχή είχε κηρυχθεί στρατιωτική ζώνη και ο ναός μεταβλήθηκε σε αποθήκη πυρομαχικών. Αλλά τότε δεν κινδύνευσε όσο κινδυνεύει σήμερα εξ αιτίας των οδικών έργων.
