ΚΑΝΝΕΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ
Στις βροχερές Κάννες ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο, ο πρωταγωνιστής του «Υπέροχου Γκάτσμπι» που άνοιξε το Φεστιβάλ, προκαλεί υστερία σε κάθε μετακίνησή του. Το λογοτεχνικό αριστούργημα του Σκοτ Φιτζέραλντ, που πρωτοκυκλοφόρησε στα 1925, αποτυπώνοντας την ξέφρενη εποχή της τζαζ, μια «αμερικανική Βαϊμάρη» οικονομικής κραιπάλης πριν από την κατάρρευση με το Κραχ του 1929, επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη σε μια βερσιόν που ξεπερνά τα 140 λεπτά, υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Αυστραλού Μπαζ Λούρμαν, που είχε υπογράψει το «Μουλέν Ρουζ». Ας δούμε αναλυτικά τις ταινίες της εβδομάδας, μια και ο «Υπέροχος Γκάτσμπι» εκτός από το Φεστιβάλ των Καννών, προβάλλεται από σήμερα και στις ελληνικές αίθουσες.
«Ο υπέροχος Γκάτσμπι» (The Great Gatsby)
Σκηνοθεσία: Μπαζ Λούρμαν
Ερμηνεία: Λεονάρντο Ντι Κάπριο, Τόμπι Μαγκουάιρ, Κάρι Μάλιγκαν, Τζόελ Έγκερτον, Τομ Μπιουκάναν, Ίσλα Φίσερ, Τζέισον Κλαρκ, Ελίζαμπεθ Ντεμπίκι, Αμιτάμπ Μπαχτσάν
«Ο υπέροχος Γκάτσμπυ» εστιάζει στον επίδοξο συγγραφέα αλλά «προσωρινά» χρηματιστή Νικ Κάραγουεϊ, που φεύγει από τις Μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ για τη Νέα Υόρκη της άνοιξης του 1922, μιας εποχής που χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία της τζαζ, την επίπλαστη ευημερία και την ακμή του χρηματιστηρίου. Κυνηγώντας το δικό του «αμερικανικό όνειρο», ο ήρωας-αφηγητής θα βρεθεί δίπλα στον μυστηριώδη εκατομμυριούχο Τζέι Γκάτσμπυ, που διοργανώνει καθημερινά ξέφρενα πάρτι...
Ο Μπαζ Λούρμαν επιδιώκει να μας εντυπωσιάσει με τη σκηνοθετική του βιρτουοζιτέ και τα καταφέρνει, υιοθετώντας φρενήρεις ρυθμούς κατά το μεγαλύτερο μέρος της αφήγησης, χάνοντας όμως ταυτόχρονα την εσωτερικότητα που διαθέτει το έργο του Φιτζέραλντ. Εάν θέλουμε οπωσδήποτε να κάνουμε τη σύγκριση με την γνωστότερη μέχρι τώρα διασκευή του μυθιστορήματος (η πρώτη κινηματογραφική μεταφορά ήταν το 1926, σε μια βουβή ταινία που έχει χαθεί), τη βερσιόν του Τζακ Κλέιτον που κυκλοφόρησε στα 1974 με τους Ρόμπερτ Ρέντφορντ και Μία Φάροου στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, ο Λούρμαν κερδίζει σαφώς τις εντυπώσεις, χάρη στον όγκο της παραγωγής. Όμως αυτό δεν αρκεί για να παραδεχτούμε πως κέρδισε το στοίχημα με το πολυεπίπεδο έργο του Φιτζέραλντ, που ανατέμνει μια κοινωνία της παραζάλης, του θρίαμβου του κυνισμού και της επιδερμικότητας, αλλά και των καταχωνιασμένων συναισθημάτων, χωρίς να την κρίνει, αλλά αφήνοντάς την να εκτεθεί μέχρι τις ακρότατες συνέπειες...
Εξύψωση προς το ποιητικό στοιχείο
«Μικρές εξεγέρσεις»
Σκηνοθεσία: Κυριάκος Κατζουράκης
Ερμηνεία: Κάτια Γέρου, Δημήτρης Πλειώνης, Άρτο Απαρτιάν, Νικόλας Παπαγιάννης, Μπουγιάρ Αλιμάνι, Αντώνης Βλησίδης, Ηλίας Κουνέλας, Νίκος Νίκας, Άθως Δανέλλης, Παναγιώτης Τσεβάς, Μιχάλης Καλιότσος, Γιώργος Κανέλλης, Γαβριήλ Τζάφκας, Μάρθα Φριτζήλα, Σταματίνα Παπαμιχάλη, Άννα Ελεφάντη
Για τον Κυριάκο Κατζουράκη η σχέση του με τον κινηματογράφο έχει αφετηρία το "Κιέριον" του Δήμου Θέου στα 1967, όπου ερμήνευε έναν από τους βασικούς ρόλους, τον ηγέτη των φοιτητών, ενώ ακολούθησε η συνεργασία του με τον Παντελή Βούλγαρη στο "Προξενιό της Άννας" στα σκηνικά της ταινίας και με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στις "Μέρες του '36″. Θα χρειαστεί ωστόσο να φτάσουμε στο 2003 για να περάσει στη σκηνοθεσία με τον "Δρόμο προς τη Δύση", αποτέλεσμα δουλειάς που στόχευε να αποτυπώσει δημιουργικά τον σύγχρονο «Άλλο», τον άνθρωπο-μετανάστη που χτυπάει την πόρτα μας... Ακολουθεί το 2005 η "Γλυκιά Μνήμη" και το 2009 οι "Μικρές εξεγέρσεις", που μετά τη φεστιβαλική διαδρομή τους βρήκαν επιτέλους σήμερα τον δρόμο για την κινηματογραφική αίθουσα.
Η Κάτια Γέρου είναι η Άννα, που ζει στην «γκρίζα» ελληνική επαρχία, παντρεμένη μ' έναν άντρα που φέρνει γυναίκες από τη Βουλγαρία και κακομεταχειρίζεται και την ίδια... Μια γυναίκα που ζει με τους εφιάλτες της παιδικής ηλικίας, τις μνήμες του βιασμού από τον πατέρα της. Η «χαραμάδα» που ανοίγει στη ζωή της είναι η συνάντηση μ' έναν ζωγράφο παθιασμένο με τα έργα του Μανουήλ Πανσέληνου... "Αυτόν κάπου τον έχω ξαναδεί", λέει σε κάποια στιγμή η Άννα-Κάτια Γέρου παρατηρώντας έναν άγιο σε μια ζωγραφιά του Πανσέληνου... Ο Κυριάκος Κατζουράκης καταφέρνει εδώ να αποτυπώσει ερεθιστικές, αλλά και «ατίθασες» στιγμές ζωής των ηρώων του, επανασυνδεόμενος με τη ρεαλιστική παράδοση του κινηματογράφου μας, από το «Μέχρι το πλοίο» του Αλέξη Δαμιανού μέχρι την «Αναπαράσταση» του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Αλλά ταυτόχρονα η αίσθηση της «ανολοκλήρωτης» δραματουργίας, με πολλά επιμέρους «νήματα», εξυπηρετεί τελικά μια εξύψωση προς το ποιητικό στοιχείο, που αντιπαλεύει τα πολλά «γήινα» χαρακτηριστικά των ταπεινών ανθρώπων του Κατζουράκη, των προορισμένων να κληρονομήσουν τη βασιλεία των ουρανών...
«Hannah Arendt»
Σκηνοθεσία: Μαργκαρέτε Φον Τρότα
Ερμηνεία: Μπάρμπαρα Σούκοβα, Άξελ Μίλμπεργκ, Τζάνετ Μακτίρ
Η κινηματογραφική βιογραφία της Γερμανοεβραίας φιλοσόφου Χάνα Άρεντ έρχεται με τη σκηνοθετική υπογραφή της Μαργκαρέτε Φον Τρότα, που έχει γυρίσει ταινίες όπως "Η Χαμένη Τιμή της Καταρίνας Μπλουμ" και "Rosa Luxemburg". Εδώ, αναλαμβάνει να κάνει κάτι παραπάνω από μια τυπική βιογραφία, με την Μπάρμπαρα Σούκοβα στον πρωταγωνιστικό ρόλο, εστιάζοντας σε τέσσερα κρίσιμα χρόνια από τη ζωή της Άρεντ, την περίοδο 1960-1964. Συγκεκριμένα, η Χάνα Άρεντ παρακολουθεί το 1961 στην Ιερουσαλήμ τη δίκη του ναζί εγκληματία Άντολφ Άιχμαν, ως απεσταλμένη του αμερικανικού περιοδικού «The New Yorker». Περιμένει να αντιμετωπίσει ένα τέρας, αλλά έκπληκτη διαπιστώνει ότι ο Άιχμαν δεν είναι παρά μια μετριότητα, ένας παγωμένος, σχολαστικός γραφειοκράτης. Τις παρατηρήσεις και τις σκέψεις της τις καταγράφει σε μια σειρά άρθρων και στη συνέχεια στο πιο διάσημο έργο της "Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ. Έκθεση για την Κοινοτοπία του Κακού".
Η ταινία φιλοδοξεί να ιχνηλατήσει την ιδεολογική αντιπαράθεση της εποχής εκείνης, με αφετηρία κρίσιμα ερωτήματα για το θέμα της προσωπικής ηθικής ευθύνης, χωρίς να διστάσει μάλιστα να καυτηριάσει τις ευθύνες της ηγεσίας των Εβραίων, που συνεργάστηκε με τους Ναζί... Η Χάνα Άρεντ δέχτηκε γι' αυτό επικρίσεις και επιθέσεις - από τον Τύπο, την ακαδημαϊκή κοινότητα, την ισραηλινή μυστική υπηρεσία Μοσάντ, ακόμα και από πολύ στενούς της φίλους.
"Είναι μια ταινία για ένα άτομο μαχητικό, που δεν φοβάται την αντιπαράθεση και που δεν διστάζει να υπερασπιστεί με σθένος αυτό που έχει αναγνωρίσει ως ορθό. 'Θέλω να καταλάβω', θα ήταν ίσως η φράση που θα την περιέγραφε καλύτερα", λέει η Μαργκαρέτε φον Τρότα για την ηρωίδα της.
«Ο Μανάβης»
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος
Οδοιπορικό στην Πίνδο, με την κάμερα του Κουτσιαμπασάκου να ακολουθεί έναν πλανόδιο μανάβη, που με τη γυναίκα του κάνουν χειμώνα-καλοκαίρι το ίδιο δρομολόγιο, στα ορεινά χωριά της περιοχής, ξεκινώντας από τα Τρίκαλα. Ένα ντοκιμαντέρ με την κάμερα να αποδεικνύεται «ευέλικτη» και σε πλήρη ετοιμότητα να αφουγκραστεί ανθρώπινες ιστορίες, βλέμματα, τραγούδια ηπειρώτικα, συγκίνηση και πόνο...
