Τον προκλητικό τίτλο «Εφιάλτες με γυναίκες» δεν θα μπορούσα, ίσως, ούτε να τον φανταστώ όταν πριν από 32 χρόνια εξέδιδα αυτοτελώς το πρώτο από τα τρία μέρη του καινούργιου μου βιβλίου.
Σήμερα όμως η γυναικεία χειραφέτηση προελαύνει. Και προφανώς οι ηρωίδες μου δεν είναι μόνο θύματα της πατριαρχίας. Αλλά την έχουν αφομοιώσει και ενσωματώσει πλήρως, με αποτέλεσμα να συμπεριφέρονται χειρότερα και από μάτσο άντρες.
Κατ’ ουσίαν πρόκειται για συγκεντρωτική έκδοση. Τρία παλαιότερα, σύντομα μυθιστορήματά μου, που συνιστούν μία άτυπη τριλογία. Τον κοινό θεματικό τους άξονα υπογραμμίζει ο γενικός τίτλος ή υπέρτιτλος «Εφιάλτες με γυναίκες».
Τον εν λόγω άξονα επιχειρεί να αποσαφηνίσει η ακόλουθη φράση μου στην αρχή του βιβλίου:
«Αν οι γυναίκες που πρωταγωνιστούν στις τρεις αυτές ιστορίες ήταν ξωκλήσια αφιερωμένα στην Παναγία, θα είχαν τα εξής ονόματα: Παναγία η Απούσα (“Ο εργένης”)· Παναγία η Παντοκρατόρισσα (“Πάπισσα”)· Παναγία η Εκδικήτρια (“Μαύρος γάμος”)».
Στο πρώτο μυθιστόρημά μου, «Ο εργένης» (1993), ένας 35χρονος τραπεζικός ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του τον εγκατέλειψε για να γίνει πόρνη πολυτελείας. Τι μπορεί να πάθει ένας άνθρωπος που καταδικάζεται να μείνει εργένης;
Το βιβλίο μεταφέρθηκε το 1996 στον κινηματογράφο από τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, σε σενάριο και των δυο μας, γνωρίζοντας εισπρακτική επιτυχία, με τους Στράτο Τζώρτζογλου, Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Άκη Σακελλαρίου, Στάθη Λιβαθηνό στους πρώτους ρόλους. Και μουσική από τις Τρύπες.
Το δεύτερο μυθιστόρημά μου, «Η απίστευτη ιστορία της Πάπισσας Ιωάννας» (2000), είναι εμπνευσμένο από την «Πάπισσα Ιωάννα» του Εμμανουήλ Ροΐδη, μεταφράστηκε στα ιταλικά από τον Luigi Casciola και κυκλοφόρησε το 2002 από τις εκδόσεις Crocetti.
Η δική μου «Πάπισσα» δεν είναι σάτιρα αλλά γοτθικό δράμα και εκτυλίσσεται επίσης στην καρδιά του ευρωπαϊκού Μεσαίωνα. Μια μοναχή κρύβει το φύλο της και κατορθώνει να γίνει ο αντιπρόσωπος του Θεού επί της γης. Για να έρθει αντιμέτωπη με τη γυναικεία της φύση. Και με την πτώση.
Τέλος, στο τρίτο σύντομο μυθιστόρημά μου, τον «Μαύρο γάμο» (2001), με φόντο την άνοδο και την πτώση του ροκ συγκροτήματος Βαλκάνιοι, ένας έρωτας χωρίς ανταπόκριση υπερβαίνει τα όρια της έμμονης ιδέας και καταλήγει σε... μαύρο γάμο.
Ο «Μαύρος γάμος» ανέβηκε για μία και μόνο παράσταση στο Θέατρο Τέχνης της οδού Φρυνίχου το 2015, σε σκηνοθεσία Σοφίας Φιλιππίδου και διασκευή Χλόης Κολύρη. Με τους Τσιμάρα Τζανάτο, Σοφία Φιλιππίδου, Μάνο Καρατζογιάννη, Τίτο Λίτινα, Ειρήνη Στρατηγοπούλου.
Τι διαπιστώνει λοιπόν κανείς διαβάζοντας, υπό το φως ενός κοινού θεματικού άξονα, τρία σύντομα μυθιστορήματα που εκδόθηκαν κάποτε αυτόνομα;
Το πεδίο έρευνας του σπονδυλωτού έργου, ή της τριλογίας, είναι όχι μόνο ευρύτερο από το ανάλογο πεδίο ενός μεμονωμένου έργου, αλλά και πολύ πιο βαθύ.
Μία συγκεντρωτική έκδοση αυτοτελών γραπτών με κοινό θεματικό άξονα δεν αποτελεί απλό άθροισμά τους, αλλά πολλαπλασιασμό τους, το εξαγόμενο του οποίου υπερβαίνει κατά πολύ τα ξεχωριστά μέρη.
* Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος είναι συγγραφέας
«...ακολούθησε τη φύση σου!»*
«Εγώ είμαι, Ιωάννα... η Αγία Ίδα!» Η φωνή της λυγίζει από το βάρος της επιτίμησης: «Δεν μ’ άκουσες τελικά, αγάπη μου! Δεν θέλησες να μ’ ακούσεις! Τι σου έλεγα; “Παράτα το μοναστήρι! Πέτα το ράσο! Βάδιζε την πεπατημένη οδό κι άσε τις ακρότητες...”. Θυμάσαι; “Βρες σύζυγο, κάνε παιδιά...”. Αλλά δεν μ’ άκουσες!
«Απ’ ό,τι βλέπεις, όμως, ποτέ δεν είν’ αργά. Αφού κατάφερες να μείνεις έγκυος, παράτα την τιάρα, ξέχνα την Αγία Έδρα - αυτά είναι αντρικές δουλειές! Γέννα εδώ, στην Όστια, και μετά πάρε το παιδί και ρίξε μαύρη πέτρα πίσω σου! Μη βαυκαλίζεσαι: η εξουσία του Βατικανού και τ’ αγαθά της κοσμικής ζωής είναι πράγματα ασυμβίβαστα για μια γυναίκα!».
Η Αγία Ίδα σκύβει και με τα χείλια της αγγίζει, όσο πιο αέρινα μπορεί, το μάγουλο της Ιωάννας.
«Ναι, αγάπη μου», της λέει όπως τραβιέται πίσω πάλι, «εύθραυστος μίσχος! Αυτό είναι και θα παραμείνει το αιώνιο θήλυ! Για πάντα αταίριαστο με την εξουσία - το μέγα έπαθλο του κόσμου των ανδρών. Εκεί όπου περισσεύουν η σκληρότητα, η επιθετικότητα κι ο κυνισμός. Και όπου συναισθήματα όπως η αγάπη απαγορεύονται διά ροπάλου! Ενώ για μας η ζωή χωρίς αυτά δεν έχει νόημα. Χωρίς κατανόηση και συμπόνια, στοργή και τρυφερότητα, γλυκύτητα και καρτερία...
Ακολούθησε τη φωνή της καρδιάς σου, αγάπη μου, ακολούθησε τη φύση σου! Κι από δω και πέρα σού υπόσχομαι ότι θα γνωρίσεις την πιο μεγάλη, την αληθινή δόξα. Γυναίκα... θα μάθεις τώρα τι σημαίνει! Θα βρεις αυτό που σου λείπει, τον χαμένο σου εαυτό! Καλώς όρισες, επιτέλους, στη σωστή οδό, Ιωάννα!».
* Απόσπασμα από το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Εφιάλτες με γυναίκες»
