«...ετούτα ρίζωσαν μες στο μυαλό και δεν αλλάζουν
ετούτα φύτεψαν εικόνες ίδιες με τα δέντρα εκείνα
που ρίχνουν τα κλωνάρια τους μες στα παρθένα δάση
κι αυτά καρφώνουνται στο χώμα και ξαναφυτρώνουν-
ρίχνουν κλωνάρια και ξαναφυτρώνουν δρασκελόντας
λεύγες και λεύγες-
ένα παρθένο δάσος σκοτωμένων φίλων το μυαλό μας.»
Γιώργος Σεφέρης, «Τελευταίος σταθμός»
Στις βιβλιοθήκες συλλέγεται η συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας. Τα βιβλία που έχουν γραφτεί και ανακλούν τις σκέψεις τον ανθρώπων, τις ιδέες τους, τις αγωνίες τους, τους συλλογισμούς τους, που σταδιακά μετατρέπονται στην ίδια τη μνήμη της κοινότητας που τους γέννησε και ακόμα μακρύτερα όλης της ανθρωπότητας.
Ως φορείς διαφύλαξης της μνήμης παραδίδουν στις επόμενες γενιές αυτά που οι προηγούμενοι κατέγραψαν, χτίζοντας έτσι ένα σύνολο γνώσεων και ιδεών διαθέσιμων εσαεί. Και με εργαλείο αυτό το διαθέσιμο υλικό οι επόμενες γενιές θα προχωρήσουν τα βήματά τους, τις ιδέες τους, τις ζωές τους λίγο πιο μπροστά.
Υπάρχει όμως και η ατομική μνήμη, η μνήμη του καθενός ξεχωριστά, που ορίζεται από τα συμβάντα της προσωπικής του ζωής. Και μερικές φορές είναι συμβάντα που θρυμματίζουν τη συνέχεια της μνήμης στα γεγονότα πριν και μετά. Ένα τέτοιο συμβάν στις ζωές των ανθρώπων είναι και το έγκλημα στα Τέμπη. Στον απόηχο των μεγάλων συγκεντρώσεων που πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη χώρα την περασμένη Κυριακή, η λειτουργία της προσωπικής μνήμης θα συγκρατήσει αυτό το ποτάμι των ανθρώπων που βγήκαν από τα σπίτια τους και απαίτησαν λίγο οξυγόνο, απαίτησαν δικαιοσύνη.
Στις βιβλιοθήκες του μέλλοντος οι τομές αυτές θα ενταχθούν στη συλλογική μνήμη, θα δώσουν πληροφορίες για τις ανάγκες των ατόμων σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Και εκεί έγκειται η αξία τους. Τα πρόσωπα σημαδεύονται από τις τομές, οι μνήμες τους όμως θα χαθούν κάποια στιγμή. Μόνο στις σελίδες θα βρουν τον τρόπο να μείνουν ζωντανές και στα ράφια των βιβλιοθηκών τον τρόπο να φτάνουν πάντα στις καρδιές και στο μυαλό των ανθρώπων.
Δεν είναι παρήγορο το σχήμα για τους ανθρώπους που θρηνούν τους νεκρούς τους, νεκρούς που οι ίδιοι θέλουν να δικαιώσουν με την τιμωρία των ενόχων. Παρήγορο είναι ότι η κοινωνία αντιδρά και συμμετέχει στη διαδικασία της μνήμης, ενσωματώνει τον πόνο και τον κάνει φωνή. Στις βιβλιοθήκες του μέλλοντος να γράφει ότι οι ένοχοι τιμωρήθηκαν.
«Κι α σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές
είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη
δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει-
στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο
μνησιπήμων πόνος».
Καλλίμαχος
