Ως πρόγευμα έρχεται ο «Καιρός για πόλεμο» (Εκδόσεις Πόλις). Τρεις δεκαετίες μετά ο Γάλλος νουαρίστας Πατρίκ Ρεϊνάλ επαναφέρει τον ήρωά του Φιλίπ Κλερ σε ένα απίστευτο προσωπικό και πολιτικό μπλέξιμο, σε έναν πόλεμο εντός του αστικού τοπίου.
Η νύχτα που έπεσε στις ψυχές μας. Γένοβα, 2001
Στο εκπληκτικό «Η νύχτα που έπεσε στις ψυχές μας. Γένοβα, 2001» (Εκδόσεις Πόλις) ο έτερος Γάλλος συγγραφέας Φρεντερίκ Πολέν αποτυπώνει λογοτεχνικά την περίφημη «μάχη της Γένοβας» μέσα και από τη δική του ενσώματη εμπειρία. Όταν «Η μανία με τον Καραβάτζο» (Εκδόσεις Άγρα) έχει άσχημα ξεμπερδέματα, έρχεται ο ιστορικός τέχνης και συγγραφέας Όλιβερ Μπανκς να στήσει ένα συναρπαστικό στόρι και να φωτίσει την κοινωνική αισθητική του καινοτόμου Ιταλού ζωγράφου.
Ο Γιάννης Μαρής στο «Χαμόγελο της Πυθίας» (Εκδόσεις Άγρα) γράφει για το κόλπο του περασμένου αιώνα με τον Ηνίοχο των Δελφών. Τέσσερις μικροαπατεώνες στην υπηρεσία ενός μεγιστάνα και φανατικού φιλότεχνου με σκοπό την υπεξαίρεση του πολύτιμου παγκόσμιου μνημείου.
Περαστικός
«Κανένας δρόμος δεν θα πάρει το όνομά σου»: Ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ με περισσό πάθος σκιαγραφεί το πορτρέτο του ξεχασμένου Ισπανού αναρχικού Σεμπαστιάν Σαν Βινσέντε με τίτλο «Περαστικός» (Εκδόσεις Άγρα). Επίσης, «Ο Μαιγκρέ στη Μονμάρτρη» (Εκδόσεις Άγρα), όπου ο Ζορζ Σιμενόν βάζει τον επιθεωρητή του να περιδιαβαίνει, αρχές του ’50, τη σκοτεινή και συνάμα φανταχτερή Μονμάρτρη μέσα από τα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης. Επίσης, ο Π. Τάιμπο υπογράφει ομού με τον υποδιοικητή Μάρκος ένα μυθιστόρημα με τέσσερα χέρια για την ιστορία των Ζαπατίστας στο «Ανήσυχοι νεκροί (Κι ό,τι λείπει, λείπει)» (Εκδόσεις Άγρα).
Σώμα και ψυχή
Στο λυρικό «Σώμα και ψυχή» (Εκδόσεις Άγρα) ο σπουδαίος του σύγχρονου αγγλικού νουάρ Τζον Χάρβεϊ σημειώνει την τελευτή του πρώην αστυνομικού διευθυντή Φρανκ Έλντερ με επικό φινάλε. Στο συγκλονιστικό ψυχογράφημα ενός κατά συρροή δολοφόνου -«Ήμουν η Ντόρα Σουάρεζ» (Εκδόσεις Έρμα)- ο Ντέρεκ Ρέιμοντ αναφέρεται στον ανώνυμο ντετέκτιβ που ανακαλείται στην υπηρεσία προς εξιχνίαση μιας απίστευτης σφαγής στο θατσερικό Λονδίνο. Διαβάζουμε, παρακάτω, στο δεύτερο βιβλίο για τον Έκτορ Μπελασκοαράν Σάυν -πάλι του Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ- «Μια εύκολη υπόθεση» (Εκδόσεις Έρμα), με τον ανεξάρτητο ντετέκτιβ να θριαμβεύει στο τέλος με τη βοήθεια μαύρου χιούμορ και διαλεκτικής τακτικής.
Έντιμοι άνθρωποι
Το τελευταίο βιβλίο του σημαντικού Κουβανού νουαρίστα Λεονάρντο Παδούρα «Έντιμοι άνθρωποι» (Εκδόσεις Καστανιώτη) με την παρουσία του Μάριο Κόντε και αναφορές, μέσω δολοφονιών πρώην θεσμικών παραγόντων, στην ιστορία της γενιάς του, αλλά και της Κούβας γενικά. Για τον Κολομβιανό συγγραφέα Σαντιάγο Γκαμπόα «Η νύχτα θα είναι μεγάλη» (Εκδόσεις Διόπτρα), όπου ρίχνει φως στην πολιτική των ευαγγελικών εκκλησιών ως εστίας βίας και διαφθοράς στη χώρα του. Το ημιτελές έργο του -θανόντος το ’15- συγγραφέα εκ Γλασκώβης Γουίλιαμ Μακίλβανι ανέλαβε κατόπιν πρότασης της χήρας του να περαιώσει δημιουργικά ο συμπατριώτης του και μαθητής του πρώτου Ίαν Ράνκιν, με αποτέλεσμα να ζωντανέψει ξανά ο εμβληματικός Σκωτσέζος επιθεωρητής Τζακ Λέιντλο. Έτσι κυκλοφόρησε «Το σκοτάδι παραμένει» (Εκδόσεις Μεταίχμιο).
Χασάπης του Υρλύ
Οταν η φωνή του δρόμου γίνεται λογοτεχνία με τον Αργεντινό συγγραφέα Λεονάρδο Ογιόλα να εστιάζει τον φακό του στο περιθώριο, φέρνοντας στο φως αφανείς αντιήρωες στο «Chamame» (Εκδόσεις Carnivora). Νουάρ έμφυλη λογοτεχνία για δύσκολους καιρούς, με την Κλαούδια Πινιέρο στο «Δικιά σου για πάντα» (Εκδόσεις Carnivora) να γράφει ένα ψυχολογικό θρίλερ με ανατροπές στο φινάλε, σαρκάζοντας την υποκρισία και τη βία που διακρίνουν τις σχέσεις στη μεγαλοαστική οικογένεια. Ο μεγάλος Γάλλος νουαρίστας Ζαν Αμιλά -σε ηλικία 72 ετών- προσφέρει τον «Χασάπη του Υρλύ» (Εκδόσεις Oposito) για τη μαζική δολοφονία χιλιάδων ανθρώπων στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου - με κατατοπιστικό πρόλογο. Ένα νουάρ με αμέτρητα θύματα και ελάχιστους θύτες.
Πάρανταϊς
Οντως ως χειροβομβίδα στο μυαλό του αναγνώστη λειτουργεί το «Πάρανταϊς» της Φερνάντα Μελτσόρ (Εκδόσεις Δώμα), σε μετάφραση Αγγελικής Βασιλάκου, στόρι που βυθίζεται βαθιά στον κόσμο των περιθωριοποιημένων εφήβων και στην ακραία βία που αυτοί εκφράζουν. Εκρηκτικό κείμενο, γραμμένο με απίστευτη ενέργεια, ένα tours de force που επικεντρώνεται σε δυο εφήβους και μια γυναικοκτονία.
Το σπουδαίο νουάρ του Ζαν-Φρανσουά Βιλάρ εμπνέεται από τις δημιουργίες του Μαρσέλ Ντισάν. «Είναι πάντα οι άλλοι που πεθαίνουν» (Εκδόσεις των Συναδέλφων), τίτλος δανεισμένος απ’ το επιτύμβιο κείμενο του Γάλλου αυτοδίδακτου σουρεαλιστή καλλιτέχνη. Στον ίδιο εκδοτικό οίκο, το κοσμοπολίτικο Παρίσι μετατρέπεται σε Καμπούλ. Το «Full speed» αποτελεί το ύστατο ολοκληρωμένο βιβλίο του αριστεριστή Φρεντερίκ Ανρί Φαζαρντί με τον ιδεολόγο ήρωά του, τον αστυνομικό διευθυντή Αντόνιο Κοράντο Παντοβάνι.
Στρατηγική του πεκινουά
Για τη δολοφονική διαφθορά των οικονομικά ισταμένων ο Αλέξις Ραβέλο αφηγείται τις περιπέτειες του συνταξιούχου ναυτικού Ελάδιο Μονρόι σε μια υπόθεση που αποφέρει αρκετές κηδείες: «Τρεις κηδείες για τον Ελάδιο Μονρόι» (Εκδόσεις Τόπος). Επίσης, η κλασική λαϊκή «Στρατηγική του πεκινουά» (Εκδόσεις Carnivora) αποτυπώνεται απ’ τον πρόωρα χαμένο Αλέξις Ραβέλο σε ένα μεσογειακό νουάρ για μικροκομπιναδόρους και ναρκέμπορους υψηλής τάξης. Πιο κάτω, στο πρώτο του μυθιστόρημα «Μία μέρα στους σταυρούς» (Eκδόσεις Τόπος) ο Κολομβιανός συγγραφέας Αρμάντο Ρομέρο αναφέρεται με ποιητική διάθεση στην εμπλοκή του στο κίνημα των ναδαϊστών στις τρεις περιόδους του μεγάλου τρόμου στη χώρα του, την εποχή της Λα Βιολένσια.
No pasaran!
Δύο γκράφικ νόβελ του έξοχου Ιταλού κομίστα Βιτόριο Τζιαρντίνο, το δεύτερο και το τρίτο μέρος της τριλογίας «No pasaran!», όπου ο δημοσιογράφος Μαξ Φρίντμαν αναζητά τον φίλο και σύντροφό του Τρέβες στο μέτωπο του Ισπανικού Εμφύλιου. Ο Τζιαρντίνο σκιαγραφεί με γκρίζα χρώματα τη δύσκολη κατάσταση που διατρέχει τις γραμμές των Δημοκρατικών στον Εμφύλιο. Αναφερόμαστε στα «ΙΙ. Sin ilusion» και «ΙII. Rio de Sangre» (Εκδόσεις Jemma Press). Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Ζακ Μουλέν περιγράφει σχολαστικά τους τρόπους οργάνωσης της Ακροδεξιάς στη Γηραιά Ήπειρο. Στο «Ξύπνημα του κτήνους» (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου) γράφει για την εξάπλωση της φαιάς απειλής πάνω από την Ευρώπη. Για τον δρόμο του παράνομου κυκλώματος της νικοτίνης μιλά στην ιστορία του με αληθινά στοιχεία ο Γάλλος συγγραφέας Μαρέν Λεντέν. Στην «Ψυχή τους στο διάβολο» (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου) η πλοκή εκτυλίσσεται χρονικά μεταξύ 1986 και 2007 και αφηγείται τη μαφιόζικη τακτική των καπνοβιομηχάνων στις διαδικασίες απαγόρευσης διαφήμισης του καπνού.
Ο βασιλιάς των πλανόβιων
Εξαιρετικό γκράφικ νόβελ για την προσωπικότητα του παραδομένου στη λήθη επαναστάτη την εποχή της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης -ο βίος και η πολιτεία του πλανόβιου Γκρέγκορ Γκογκ, σκιαγραφημένα από τους Μπέα Ντέιβις και Πάτρικ Σπετ [«Ο βασιλιάς των πλανόβιων. Ο Γκρέγκορ Γκογκ και η αδελφότητά του» (Εκδόσεις ΚΨΜ)]. Η «Ζοφερή εξουσία» (Εκδόσεις ΚΨΜ) περιγράφει τη δυναμική των ναζιστικών θυλάκων στον κρατικό μηχανισμό της Γερμανίας και αποτελεί το πρώτο, αυτόνομο μέρος μιας τριλογίας βασισμένο σε πραγματικά πολιτικά γεγονότα. Σε αυτό ο Γερμανός συγγραφέας Χάραλντ Λούντερς φωτίζει θέματα διαπλοκής μυστικών υπηρεσιών και Ακροδεξιάς στη χώρα του.
Ασκήσεις της μνήμης του Καμιλλέρι
Στις «Ασκήσεις της μνήμης» (Εκδόσεις Πατάκη) ο μεγάλος Ιταλός νουαρίστας Αντρέα Καμιλλέρι -ήδη στα 91 του και τυφλός- αποφασίζει να διηγηθεί ιστορίες απ’ το παρελθόν, σπαράγματα ζωής που επηρέασαν τα γραψίματά του. Τέλος, ο σπουδαίος νουαρίστας Πέτρος Μάρκαρης συνδέει τους Αμερικανούς επενδυτές με τον αρχαίο πολιτισμό, την πατριαρχία και τις δολοφονίες τριών γυναικών στην «Εξέγερση των Καρυάτιδων» (Εκδόσεις Κείμενα).
Ο αστερισμός του σκύλου
Ας παρελάσουν τώρα αστυνομικά λογοτεχνικά προϊόντα νέας ή πρόσφατης εσοδείας: Γιάννης Μαρής «Μπούμεραγκ» (Εκδόσεις Άγρα), επίσης Ανδρέας Αποστολίδης «Romantica» (Εκδόσεις Άγρα) και Jean-Patrick Manchette «Τι τρέλα, τι παλάτια!» (Εκδόσεις Άγρα). «Ο αστερισμός του σκύλου» (Εκδόσεις του 21ου) του Πίτερ Χέλερ και η «Παράνομη ζωή» (Εκδόσεις του 21ου) της Μόνικα Σαμπολό. Ο χαμένος στο παρελθόν συναγωνιστής του Γιάννη Μαρή, Νίκος Μαράκης και «Οι άνθρωποι της κοκαΐνης » (Εκδόσεις Red n’ Noir) και «Ο αγωνιστής» (Εκδόσεις Red n’ Noir) του Ουρουγουανού Ρένσο Ροσέλο. Ο αγαπημένος μας Γιασμίνα Χάντρα «Για την αγάπη της Έλενας» (Εκδόσεις Πατάκη), ο Μετίν Αρντιτί «Φονικό καρναβάλι» (Εκδόσεις Πατάκη) και ο βετεράνος Ιταλός νουαρίστας Κάρλο Λουκαρέλι με τον «Μαύρο χειμώνα στην Μπολόνια» (Εκδόσεις Πατάκη). Τρίτος Αλέξις Ραβέλο για το ’23: «Μόνο τους πεθαμένους» (Εκδόσεις Τόπος). Παρακάτω έχουμε το δεύτερο στα ελληνικά βιβλίο για τους Γερμανούς Κάρστεν Ντους «Το παιδί μέσα μου φονεύει» (Εκδόσεις ΚΨΜ) και Χάραλντ Λούντερς «Παράτα τον Θεό στην ησυχία του» (Εκδόσεις ΚΨΜ). Τέλος, έχουμε τον Άρμιν Έρι από το Λιτχενστάιν -«Η σκοτεινή μούσα» (Εκδόσεις Βακχικόν)- και τον Ισπανό Γιον Μπιλμπάο στο βιβλίο «Τέκνα, Γονείς και Χιμπατζήδες» (Εκδόσεις Carnivora). Και από ντόπια προϊόντα: Τατιάνα Αβέρωφ «Silver Alert» (Εκδόσεις Μεταίχμιο) και Χρήστος Αζαριάδης «Χωρίς άντρες» (Bell / Χαρλένικ Ελλάς).
