Συναντηθήκαμε με τον Δημήτρη Σαμόλη έξω από το Θέατρο Μικρό Γκλόρια, ανάμεσα στις τελικές πρόβες για τον μονόλογο υπό τον ευρηματικό τίτλο «Στρακαστρούκες», ένα κείμενο δικό του, που τον οδηγεί σε έναν πραγματικό υποκριτικό άθλο επί σκηνής. Με τις χειρονομίες του, τα βλέμματα και τα χαμόγελά του παραδομένα στον φωτογραφικό φακό του Παύλου Παρασκευά, μας μίλησε με ενθουσιασμό γι’ αυτό το νέο του απαιτητικό θεατρικό ταξίδι, μας έβαλε μέσα στη συγγραφική διαδικασία και στις εμπνεύσεις της και αφέθηκε στα ρυάκια μιας συζήτησης που γέννησε το ίδιο το έργο, το οποίο ζωντανεύει στη σκηνή κάθε Τετάρτη και Κυριακή. Ακόμα, μας μίλησε για τα «Μαθήματα κωμωδίας» του Θοδωρή Αθερίδη, μια παράσταση που συνεχίζει το συναρπαστικό της ταξίδι για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, αλλά ήταν αδύνατο να κρύψει και τον ενθουσιασμό του για τη μουσική του συνάντηση με τον Παύλο Παυλίδη στο τραγούδι «Μέγας ράφτης», που ερμηνεύουν μαζί και υπογράφει και τη μουσική και τους στίχους. Η παραπάνω δημιουργική απογραφή αποκαλύπτει έναν πολυπράγμων καλλιτέχνη σε διαρκή κίνηση και αναβρασμό. Ο Δημήτρης Σαμόλης αντιστέκεται στις ταμπέλες, ομολογεί τις αδυναμίες του και τους φόβους του και βρίσκει καταφύγιο όπου μπορεί να εκφραστεί. Εκεί δηλαδή που φοβάται λιγότερο. Που νιώθει ελεύθερος. Αυτός είναι ο Δημήτρης Σαμόλης.
Συνέντευξη στον Χρήστο Τζίφα
Φωτογραφίες για την ΑΥΓΗ: Παύλος Παρασκευάς
Τι είναι αυτές οι «Στρακαστρούκες»;
Είναι ένας θεατρικός μονόλογος, ένα πρωτότυπο κείμενο. Ένα παιδί γεννιέται στην Κρήτη σε μια πολύτεκνη οικογένεια και θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του, που όμως δεν είναι αποδεκτό από την οικογένειά του. Είναι από αυτά τα παιδιά που θα λέγαμε ότι παρεκκλίνουν και δεν είναι ενταγμένα ούτε στην τάξη τους ούτε στη γειτονιά τους. Προσπαθεί να βρει τον δρόμο στην τάξη του, στην οικογένειά του, στην κοινωνία, και δεν τον βρίσκει. Το έργο αρχίζει ακριβώς στην Ανάσταση, και δέκα λεπτά πριν χτυπήσουν οι καμπάνες ξεκινάει να αφηγείται ολόκληρη τη ζωή του. Έτσι προκύπτει και ο τίτλος. Είναι αυτές οι στρακαστρούκες που ρίχνουμε την Ανάσταση. Και λίγο προτού ακουστούν αυτές, ακούγεται η δική του ιστορία πριν κάνει το δικό του μπαμ.
Τοποθετείς την ιστορία στην επαρχία, και συγκεκριμένα κάπου στην Κρήτη, από όπου και κατάγεσαι. Δεν είναι εντελώς μυθοπλασία λοιπόν;
Έχω πάρει και στοιχεία από εμένα, αλλά υπάρχουν στοιχεία που είναι τελείως φανταστικά. Αυτό είναι και το ωραίο. Δεν καλείσαι να κάνεις βιογραφία. Έχω πάρει στοιχεία από φίλους μου, από πράγματα που ξέρω από την Κρήτη, από εμένα τον ίδιο.
Στην επαρχία είναι πιο δύσκολα τα πράγματα για κάποιες έμφυλες ταυτότητες;
Ναι. Παντού υπάρχουν δυσκολίες, αλλά στην επαρχία είναι ακόμα πιο δύσκολα. Το bullying έχει χάσει λίγο τη σημασία του επειδή το ακούμε πολύ συχνά και κάπως παθαίνουμε μια ανοσία. Πάλι για το bullying θα μας μιλήσετε; Δεν είναι όμως καθόλου έτσι. Μια 13χρονη βιάστηκε από τους συμμαθητές της. Τέτοια περιστατικά, γεμάτα βία μεταξύ μικρών παιδιών, γίνονται συνέχεια, και όχι μόνο στην επαρχία. Και φυσικά μην ξεχνάμε το bullying των ενηλίκων, που είναι ακόμα πιο υπόγειο και πιο ταπεινωτικό. Εκεί τα πράγματα είναι χειρότερα για πολλούς λόγους. Για να μην χάσεις τη δουλειά σου, ας πούμε, αναγκάζεσαι να το απορροφήσεις.
Τελικά αφουγκράζεσαι ότι αλλάζει κάτι στην κοινωνία;
Δεν είμαι σίγουρος. Έχει ανοίξει ο δημόσιος διάλογος. Ειδικά μετά το MeToo. Παρ’ όλα αυτά, και αυτός ο δημόσιος διάλογος περιορίζεται στα «πικάντικα» της υπόθεσης και δεν είναι ουσιαστικός. Μας ενδιαφέρουν οι πιασάρικες ιστορίες διάσημων ανθρώπων. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμα.
Είναι σκληρό το επάγγελμα του ηθοποιού τελικά;
Όλα τα επαγγέλματα έχουν τις δυσκολίες τους. Σε εμάς η δυσκολία έγκειται στο ότι είναι πιο αφηρημένο ως επάγγελμα. Ίσως ένας αξιακός κώδικας σε εμάς δεν έχει μετρήσιμα στοιχεία και στατιστικές. Τι σημαίνει, ας πούμε, καλός και κακός ηθοποιός; Μια παράσταση είναι κάτι πολύ υποκειμενικό κι εκεί μπλέκονται τα πράγματα. Είναι μια δουλειά στη σφαίρα του υποκειμενικού. Τώρα, συμπεριφορές άσχημες που ήρθαν στο φως φυσικά και υπάρχουν, αλλά όχι μόνο στον δικό μας χώρο. Παντού.
Τα χρόνια του Εθνικού τα θυμάσαι ωραία ή αυστηρά πολύ;
Ηταν μια ατελείωτη πενταήμερη για μένα. Δεν έχασα ούτε ένα μάθημα. Εντάξει, είμαι άνθρωπος της πειθαρχίας έτσι κι αλλιώς. Όταν υπάρχουν κανόνες, με έναν τρόπο είσαι πιο ελεύθερος. Ήταν φανταστικά τα χρόνια της σχολής. Άνοιξε ένας ολόκληρος κόσμος για μένα. Ήμασταν έναν ιδιαίτερο έτος και έχω φίλους ακόμα από τότε.
Ήσουν στη Χορωδία Τυπάλδου και πρωτόπαιξες στο πλευρό της Αλίκης Βουγιουκλάκη. Τι θυμάσαι από όλο αυτό;
Πρώτα πήγα στη «Μελωδία της ευτυχίας» κι από κει μπήκα στη Χορωδία Τυπάλδου. Πέρασα οντισιόν και ήμουν στη ΣΤ΄ Δημοτικού. Είδα αγγελία στην εφημερίδα ότι ζητούσαν παιδιά για την παράσταση και έπεισα τη μάνα μου να με πάει, φυσικά κρυφά από τον πατέρα μου. Μέσα σε δύο μέρες ξαφνικά βρέθηκα στη «Μελωδία της ευτυχίας». Το βίωνα σαν μια εξωσχολική δραστηριότητα. Οι άλλοι πήγαιναν για ποδόσφαιρο κι εγώ να παίξω στη σκηνή με την Αλίκη Βουγιουκλάκη (γέλια). Μεγαλώνοντας αντιλήφθηκα το μέγεθος και είπα «Έχω παίξει με την Αλίκη Βουγιουκλάκη!».
Σε επηρέασε όλο αυτό στην επιλογή σου να γίνεις ηθοποιός;
Από πριν το ήθελα. Απλώς αυτό ήρθε ως επιστέγασμα. Έλεγα μικρός «εγώ θα γίνω διάσημος». Είχα αυτή την πετριά. Δεν υπήρχε κάτι βαθύ τότε. Ήμουν παιδί. Λίγους μήνες μετά είδα την αγγελία. Θυμάμαι πολλά. Τη θυμάμαι την Αλίκη πολύ. Ήμασταν όλη την ώρα πάνω στη σκηνή μαζί της. Ήταν στην ακμή της. Ήταν ο τελευταίος της χρόνος στη ζωή, αλλά η Αλίκη δεν έπεσε ποτέ. Ερχόταν ο κόσμος στα καμαρίνια, την κοιτούσαν, έκλαιγαν και προσπαθούσαν να την αγγίξουν. Έβλεπαν τον μύθο τους ζωντανό. Πήγα το 1995 στην παράσταση και το 1996 πέθανε η Αλίκη. Μετά πήγα στη Χορωδία Τυπάλδου. Εκεί ήρθαμε σε επαφή με τον Μίκη Θεοδωράκη, τη Χαρούλα Αλεξίου, τον Γιώργο Νταλάρα. Κάναμε πολυφωνικά τραγούδια. Ήταν υπέροχα.
Γράφεις το κείμενο της παράστασης, παίζεις, τραγουδάς, γράφεις τραγούδια για άλλους. Τελικά είσαι όλα αυτά;
Μας βάζουν συνέχεια ταμπέλες σ’ αυτή τη ζωή. Νιώθω πως εγώ υποσυνείδητα προσπαθώ να αποφεύγω τις ταμπέλες. Και γι’ αυτό διαρκώς κάνω κάτι άλλο. Δεν είμαι και κανένας καριερίστας για να αναζητώ μια ταμπέλα ούτε θέλω να αφήσω κάτι πίσω. Νιώθω ελεύθερος να εκφράζομαι με διάφορους τρόπους.
Με την έκθεση πάνω στη σκηνή έχεις συμφιλιωθεί;
Όσο τη φοβάμαι την έκθεση τόσο την αποζητώ. Σε όσα φοβάμαι θέλω να τρέχω καταπάνω τους. Και δεν είναι ότι το ’χω. Κάθε φορά, πριν ανέβω στη σκηνή, στεγνώνει το στόμα μου, έχω άγχος, νιώθω πως θα με απορρίψουν και δεν θα με ξαναπάρουν. Έπειτα από λίγα λεπτά περνάει και το απολαμβάνω.
Σου αρέσει που σε σκηνοθετούν σε δικό σου κείμενο;
Ο Μάριος Κακουλλής είναι από την πρώτη φουρνιά αποφοίτων της νεοσύστατης Σχολής Σκηνοθεσίας του Εθνικού. Είναι πολύ ανοιχτός και λειτουργούμε ως ομάδα. Έχει τον τελευταίο λόγο ως σκηνοθέτης, αλλά η διαδικασία ήταν συλλογική. Και ο ηθοποιός είναι δημιουργός. Ο σκηνοθέτης δίνει την οδηγία, αλλά ο ηθοποιός τη μεταφράζει. Είχε μια πρόκληση βέβαια εδώ, γιατί όταν έγραφα το κείμενο, είχα κάτι στο μυαλό μου και έπρεπε πολλές φορές να το σπάσω. Φωτίστηκαν όμως και πράγματα που μπορεί να μην είχα σκεφτεί.
Τρίτη χρονιά και στα «Μαθήματα κωμωδίας» του Θοδωρή Αθερίδη. Πιο ασφαλής εκεί από τη μοναξιά της σκηνής στις «Στρακαστρούκες»;
Στα «Μαθήματα κωμωδίας» είμαστε ήδη δύο χρόνια μαζί. Είμαι χαρούμενος και ασφαλής. Το ωραίο θέατρο είναι όταν παίζεις με τους συναδέλφους σου. Αισθάνεσαι ασφάλεια αν συμβεί το οτιδήποτε. Εδώ τώρα αισθάνομαι πολύ μόνος και πολύ πιο εκτεθειμένος, γιατί είναι και δικό μου το κείμενο.
Την αγάπησες την κωμωδία;
Δεν είχα ξανακάνει και είμαι στα όρια του εθισμού. Είναι φοβερό να ακούς τον κόσμο να γελάει. Ξέρεις αυτόματα ότι κάτι λειτουργεί. Οι ζωές όλων μας είναι γεμάτες προβλήματα ό,τι και αν προσπαθούμε να δείξουμε στα social media. Το ότι θα έρθουν 300 άνθρωποι και θα τους κάνουμε να γελάνε είναι σπουδαίο μέσα μου και ειδικά μ’ αυτό το έργο, που είναι πολύ όμορφο και φροντισμένο.
Έχω εντοπίσει μια ενόχλησή σου με τα social media.
Με προβληματίζει γιατί είμαι κομμάτι του. Δεν βγάζω την ουρά μου απέξω. Οι ζωές μας στα social media δεν είναι αλήθεια. Λογικό, γιατί δεν θα δείξω μια στιγμή που είμαι στεναχωρημένος, αλλά μια ευχάριστη στιγμή μου. Που όμως μπορεί και να μην ισχύει. Χρήζει παρατήρησης αυτό το φαινόμενο.
Νομίζεις πως γίνεται και μια κατάχρηση;
Ναι, αλλά το αποδέχομαι και ως ένα κομμάτι ελευθερίας. Ποιος θα κρίνει τι πρέπει να ανεβαίνει και τι όχι; Παρ’ όλα αυτά, εγώ όταν έχω δημόσιο βήμα, νιώθω ένα ειδικό βάρος και θέλω να έχει ένα νόημα αυτό που θα πω. Αν κάτι δεν μου αρέσει, δεν επιλέγω να το ανεβάσω. Νιώθω πως έτσι θα το δυναμώσω. Και νευριάζω γιατί δεν δείχνουμε τον ίδιο ζήλο σε κάτι που μας αρέσει. Δυναμώνουμε διαρκώς τα αρνητικά. Ακούσαμε τώρα τις ομοφοβικές δηλώσεις ενός δημάρχου. Δεν θέλω να τις βλέπω συνέχεια μπροστά μου. Η καλύτερη απάντηση σ’ αυτόν είναι η λήθη.
Όταν γίνεται κάτι δυσάρεστο, οι παραστάσεις να γίνονται τελικά ή όχι;
Τώρα που έγιναν οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες, που υπήρξε το ντιμπέιτ για το αν πρέπει οι καλλιτέχνες να κάνουν παραστάσεις, θύμωσα πολύ. Δηλαδή όταν γίνονται πλημμύρες, ο μανάβης δεν πάει στη δουλειά του; Είναι η δουλειά μας. Δεν προσπερνάς την επικαιρότητα με το να πας στη δουλειά σου. Νιώθω πως κάποιοι θεωρούν την Τέχνη είδος πολυτελείας. Βιοποριζόμαστε από αυτό. Η Τέχνη μπορεί να προσφέρει ανακούφιση. Έχει πολλές λειτουργίες. Η Τέχνη μπορεί να αφυπνίσει, να ανακουφίσει, να εμπνεύσει. Και να σε ψυχαγωγήσει. Δεν είναι λίγο αυτό. Και η επιφάνεια έχει έναν ιερό σκοπό.
Έχεις νιώσει ποτέ να ζορίζεσαι να πατήσεις στη σκηνή;
Ναι, αλλά προσπαθώ να ξεκινάω από αυτό που νιώθω και έχω. Θα πατήσω ειλικρινής πάνω στη σκηνή και θα προσπαθήσω να το μετουσιώσω. Δεν πετάω τον εαυτό μου στην άκρη για να κάνω τον παλιάτσο. Ανεβαίνω στη σκηνή ολόκληρος.
Σ’ αυτή τη δουλειά είναι εύκολο να καβαλήσεις το καλάμι;
Πανεύκολο! Θυμάμαι, όταν έπαιζα στις «Άγριες μέλισσες», είχα πάθει μια τρέλα με τα social media. Ένιωθα πως έπρεπε διαρκώς κάτι να ανεβάζω. Εμένα με βοηθάει η ψυχοθεραπεία. Χρειάζονται και οι φίλοι, να σε γειώνουν όταν χάνεις τον μπούσουλα, να καλλιεργείς τον εαυτό σου μέσα στην καθημερινότητα. Προσπαθώ να είμαι σε διαρκή επαφή με εμένα και αυτά που μου συμβαίνουν. Είναι εύκολο να νιώσεις σημαντικός για τους λάθος λόγους.
Έγραψες ένα τραγούδι στον Παύλο Παυλίδη. Πώς έγινε αυτό;
Για μένα ο Παύλος Παυλίδης είναι μύθος. Και με τη στάση του έχει δώσει ένα καθαρό σήμα. Ότι κάνει επιλεκτικά πράγματα, δεν εκτίθεται. Το να κάνω ντουέτο με τον Παύλο Παυλίδη σε δική μου μουσική και στίχους με ξεπερνάει. Ο εαυτός μου της Γ΄ Γυμνασίου ουρλιάζει (γέλια)! Είναι τεράστιο. Και ήταν μια μουσική συνάντηση όπως τη φανταζόμουν. Με έβαλε σε μια διαδικασία να παιδέψω και την τελευταία λέξη στους στίχους. Ήταν γενναιόδωρος και ανοιχτός και χαίρομαι που κυκλοφορεί εκεί έξω.
Ποια είναι η σχέση σου με την Αθήνα;
Εχω μεγαλώσει στο Αιγάλεω, αλλά όλη την ενήλικη μου ζωή μου την έχω ζήσει στο κέντρο. Κυψέλη, Εξάρχεια. Τη λατρεύω αυτή την πόλη και προσπαθώ να αγαπήσω και τις λιγότερο φωτεινές πλευρές της. Έχουμε και την αλλαγή ενός δημάρχου, που, πέρα από κομματικούς χρωματισμούς, είναι κάτι καινούργιο, που φέρνει μια νέα ελπίδα και είμαι σε μια στάση αναμονής για να δω τι θα γίνει. Μακάρι να γίνει ακόμα καλύτερη και να αλλάξουν τα σκοτάδια της. Αγαπώ πολλά σημεία της. Ειδικά τα Εξάρχεια, που τα έχω συνδέσει με τα χρόνια του Εθνικού, που πάντα πηγαίναμε μετά τα μαθήματα εκεί. Στα Εξάρχεια νιώθω με έναν τρόπο πάντα πιο ασφαλής. Νιώθω πως και με το βρακί μου να πάω, δεν θα με κρίνει κανείς και για τίποτα. Και το εννοώ αυτό, και είναι κι ακριβώς έτσι.
