Ο Αργεντινός Εδουάρδο Ροσεντσβάιγκ γεννήθηκε, αρχές του ’50, στο Σαν Μιγκέλ ντε Τουκουμάν και μέχρι τη θανή του (2011) έγραφε δοκίμια, μυθιστορήματα, διηγήματα και μελέτες, ενώ όντας διδάκτορας Ιστορίας χρημάτισε καθηγητής στο πανεπιστήμιο της πόλης του σε διάφορες θέσεις. Πάνω από τέσσερις δεκάδες βιβλία, η εκφραστική του δημιουργία, ενώ δυο φορές απέσπασε το περίφημο βραβείο Casa de las Americas μαζί με πολλά άλλα. Στρατευμένος, όπως λέγαμε παλιότερα, παρενέβη με πλήθος άρθρων στην Αργεντινή αλλά και διεθνώς, καθώς αγωνιζόταν σθεναρά για «Pan, Educacion y Libertad» (Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία).
Τώρα, στο βιβλίο του «Η κάμπια πάνω στον μαυροπίνακα» (εκδόσεις Πανοπτικόν), με εμβριθή πρόλογο και σε ωραία μετάφραση του Βασίλη Αλεξίου, ο Ροσεντσβάιγκ αναφέρεται, ιστορικά, στις δυόμισι ώρες της διάρκειας του χουντικού πραξικοπήματος του Βιντέλα, τη βραδιά μεταξύ 23ης και 24ης Μαρτίου του 1976. Αυτές οι δυόμισι ώρες είναι και οι τελευταίες της ζωής του μαχητικού δάσκαλου και ιστορικού στελέχους του διδασκαλικού συνδικάτου ΑΤΕΡ, του Φρανσίσκο Ισάουρο Αρανσίμπια, που έδρασε στη δύσκολη κοινωνικά εικοσαετία 1950-1970. Ίσως ο πρώτος νεκρός, μαζί με τον αδελφό του Αρτούρο Ρενέ Αρανσίμπια - οι πρώτες μάλλον δολοφονίες της Χούντας σε μια «μυθιστορηματοποιημένη», κατά τον μεταφραστή, «βιογραφία», «μια κοινότητα της μνήμης και της ιστορίας». Υπόθεση που μας φέρνει στον νου το πρόσφατο βιβλίο της Χιλιανής Νόνα Φερνάντες «Η ζώνη του λυκόφωτος» (εκδόσεις Gutenberg), αλλά και του Αργεντινού Ερνέστο Μάγιο «Η σκευωρία των μετρίων» (εκδόσεις Carnivora) με θέματα παρόμοια - και τα δυο απ’ τη στήλη του noir. Ο δάσκαλος δέχθηκε εκατό σφαίρες στο σώμα του. Τον είχαν προειδοποιήσει συνάδελφοί του να μην ξενυχτήσει στα γραφεία της ομοσπονδίας στο Τουκουμάν, αλλά να τρέξει να κρυφτεί κάπου με ασφάλεια. Όμως ο ίδιος δεν το επέλεξε καθώς πίστευε πως οι στρατιωτικοί δεν θα έφθαναν στο σημείο να τον εκτελέσουν εν ψυχρώ. Πέρα από αυτό, έκλεψαν οι αχρείοι τα καινούργια παπούτσια του, αγορασμένα ειδικά για το μνημόσυνο της μητέρας του.
Το βιβλίο άρχεται με το «Πρακτικόν» κάποιου αστυνόμου αναφορικά με τα πράγματα που κατέγραψαν στα γραφεία του μακελειού, όπου αποκαλούνται «κατεσβεσμένοι», όρος τεχνηέντως επινοημένος για τους δολοφονημένους. Ο Ροσεντσβάιγκ παίρνει αφορμή από τη ζωή και το τέλος του δασκάλου για να μιλήσει για την κοινωνική δράση του, τον απελευθερωτικό τρόπο που μίλαγε στους μαθητές και διοργάνωνε γεύματα σε φτωχά σχολεία, μαγειρεύοντας ο ίδιος, παράλληλα με μεγάλες απεργίες που καθοδηγούσε μαζί με άλλους συντρόφους του. Μια εμβληματική πολιτική φιγούρα στη φτωχή επαρχία του Τουκουμάν. Συμπεραίνει ο γραφιάς μας πως κυρίως γι’ αυτό τον διάλεξαν ως πρώτο μάρτυρα οι στρατοκράτες και διερωτάται αν όντως πίστευε πως δεν κινδύνευε εκεί ή αν είχε αποφασίσει να δώσει τη μάχη. Ίσως «γι’ αυτό, ετούτο εδώ, μάλλον, δεν είναι ένα βιβλίο, είναι μια προσπάθεια να ξαναπάρουμε από τους φυγόδικους εγκληματίες τα κλεμμένα παπούτσια. Για να τα ξαναδώσουμε στον Ισάουρο. Δεν είναι καθόλου σωστό ένας δάσκαλος να περπατάει ξυπόλυτος στους ουρανούς».
INFO
Eduardo Rosenzvaig
«Η κάμπια πάνω στον μαυροπίνακα, Ισάουρο Αρανσίμπια, Δάσκαλος»
Εκδόσεις Πανοπτικόν
Σελίδες: 189
Τιμή: 8,90 ευρώ
