Η εργαλειοποίηση της Ακρόπολης από την κυβέρνηση και η κατάχρησή της για κομματική εκμετάλλευση, ήδη από τον Ιούλιο του 2019, ξεπέρασαν σε φαντασία ακόμα και την ασύγγνωστη κακοποίηση του μνημείου της Αμφίπολης, που, κατά παράβαση κάθε δεοντολογίας και ηθικής, σκαβόταν το 2014 «σαν να μην υπάρχει αύριο», για να εξυπηρετήσει, τότε, ένα άλλο κυβερνητικό αφήγημα. Ήταν το πρώτο από μια σειρά μνημείων-θυμάτων στα χέρια των ίδιων πρωταγωνιστών. Το 2021 η Θεσσαλονίκη έχασε οριστικά την ευκαιρία να διασώσει in situ το πολύτιμο «βυζαντινό σταυροδρόμι» της, ένα ανεκτίμητο δώρο μνήμης και αυτογνωσίας που απλόχερα της πρόσφερε η Ιστορία, επειδή έτσι το θέλησαν οι μοιραίοι ίδιοι, τότε και τώρα. Θα επιτρέψουμε κάτι τέτοιο να συμβεί και στην Ακρόπολη; Ή θα διακόψουμε το επικίνδυνο σπιράλ των καταστροφών αλλάζοντας πολιτική και πολιτισμική ρότα όσο είναι καιρός;
Αυτή η μανία βανδαλισμού της συλλογικής μνήμης και κτήσης από την ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού «για το καλό μας» πρέπει επιτέλους να σταματήσει και να βρούμε, μέσα από τα μνημεία που έχουν ήδη καταστραφεί, τον τρόπο να σώσουμε τα υπόλοιπα. Η κακομεταχείριση του μνημείου της Αμφίπολης, 9 χρόνια πριν, για επικοινωνιακή χρήση οδήγησε σε ένα σώμα χωρίς ψυχή που δεν μπορεί ακόμα να συνέλθει, ώστε να ενταχθεί λειτουργικά στην τοπική κοινωνία. Ο βίαιος ξεριζωμός της «Βυζαντινής Πομπηίας» της Θεσσαλονίκης, 2 χρόνια πριν, για μια χούφτα συμφέροντα οδήγησε σε μια στοιχειωμένη ψυχή που θα αναζητά για χρόνια το ακρωτηριασμένο της σώμα μέσα σε σκόρπια κιβώτια.
Η κυβέρνηση καταπάτησε τις ηθικές και νομικές υποχρεώσεις της χώρας για προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, αγνόησε διαμαρτυρίες τοπικών κοινωνιών, λοιδόρησε εγχώριες και διεθνείς επιστημονικές αντιδράσεις για τις παραπάνω καταστροφές. Όμως για την τραγική κατάσταση της Ακρόπολης και τις εκτρωματικές παρεμβάσεις που επέβαλε στον Ιερό Βράχο, κατά παρέκκλιση κάθε εθνικού και διεθνούς κανόνα, κατηγορείται και δυσφημείται πλέον η ίδια η χώρα. Και αυτό δεν αφορά μόνο τις βλάβες που προκάλεσε στο οικουμενικό Μνημείο. Αφορά και την προσπάθεια που έκανε στη συνέχεια ώστε να χειραγωγήσει και να παραπλανήσει την κοινή γνώμη και διεθνείς οργανισμούς, όπως η UNESCO και το Παρατηρητήριο Παγκόσμιας Κληρονομιάς (WHW), το οποίο τώρα ζητά να ενταχθεί η Ακρόπολη της Αθήνας στον «Κατάλογο με τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο».
Κανένα επικοινωνιακό τερτίπι δεν μπορεί να φτιασιδώσει πια τον θλιβερό απολογισμό. Η Ακρόπολη παραδίδεται από την απερχόμενη κυβέρνηση: χωρίς διαχειριστικό σχέδιο και σχέδιο τουρισμού, όπως επισήμαναν εμπειρογνώμονες της UNESCO και το WHW, χωρίς έλεγχο της ροής των χιλιάδων επισκεπτών που συνωστίζονται επικίνδυνα όταν καταφθάνουν τα κρουαζιερόπλοια και χωρίς μελέτες επιπτώσεων των «έργων» στην Εξέχουσα Οικουμενική Αξία του Μνημείου. Με έναν ακατάλληλο ανελκυστήρα για ΑμεΑ που χαλάει μέρα παρά μέρα, με αντιαισθητικά σώματα και καλώδια-παγίδες από την εγκατάσταση του φωτισμού, με παγίδες για τα τυφλά άτομα ακόμα και στις εγκαταστάσεις των επιγραφών αφής, με τετελεσμένες καταστροφές από τις τσιμεντένιες διαστρώσεις που φτιάχτηκαν για τα γκρουπ (με πρόφαση τα ΑμεΑ), με πλημμυρικά φαινόμενα λόγω έλλειψης μελέτης απορροής υδάτων πριν το τσιμέντωμα του Βράχου και με πρόχειρα, εκ των υστέρων, αντιπλημμυρικά «έργα», που τον πληγώνουν εκ νέου.
Οπως κατέδειξε και η πρόσφατη αντιπαράθεση του υπουργείου Πολιτισμού με το Παρατηρητήριο Παγκόσμιας Κληρονομιάς «για τις βλάβες στον Χώρο», η επιστημονική κοινότητα ανησυχεί ήδη για το μέλλον της Ακρόπολης. Θα προλάβουμε, άραγε, να τη σώσουμε;
Η Ελισάβετ Σολωμού είναι αρχαιολόγος
