Με τα πέντε προσωπικά albums που έχει κυκλοφορήσει από το 2011 και τις πολλές δισκογραφικές και συναυλιακές συνεργασίες του εντός και εκτός Ελλάδας ο κοντραμπασίστας και συνθέτης Πέτρος Κλαμπάνης έχει καταξιωθεί ως μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της νέας διεθνούς, και όχι μόνον εγχώριας, jazz σκηνής. Παρότι μας έχει συνηθίσει στις αλλαγές, ο έκτος δίσκος του «Tora collective» είναι ακόμα πιο διαφορετικός από το αναμενόμενο. Πρόκειται για μια σειρά πρωτότυπων διασκευών παραδοσιακών τραγουδιών από αρκετές περιοχές της χώρας μας. Μετ;a τη φυσική μορφή, η διεθνής ψηφιακή κυκλοφορία του «Tora collective» γίνεται σήμερα και είναι μια πολύ καλή αφορμή για συζήτηση
Προσπαθείς συνειδητά κάθε νέα δισκογραφική εργασία σου να είναι διαφορετική από την προηγούμενη ή απλ;vw ακολουθείς την έμπνευση και το ένστικτό σου;
Μάλλον ακολουθώ το ένστικτό μου. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμώ πολύ την ομοιογένεια στο έργο ενός μουσικού και είναι κάτι που θέλω να υπάρχει στο έργο μου, χωρίς όμως να περιορίζεται η δημιουργικότητα από αυτή τη συνθήκη.
Oταν ξεκίνησες το project Tora Collective για τη συναυλία αρχικά στην Επίδαυρο, η πρόθεσή σου ήταν να «ξαναπείς» αυτά τα παραδοσιακά τραγούδια μας με έναν δικό σου τρόπο, διατηρώντας τα ζωντανά, ή να δώσεις μια jazz εκδοχή τους; Άλλαξε αυτό στη διαδρομή μέχρι την ηχογράφηση ή όχι;
Η ιδέα του Tora Collective είναι ότι το συγκεκριμένο ρεπερτόριο, το οποίο απαρτίζεται από μουσικές διαφόρων περιοχών και εποχών, αυτό που ονομάζουμε ελληνική μουσική παράδοση, ξαναπαρουσιάζεται από έξι μουσικούς. Η παράδοση θέλησα να είναι η πρωταγωνίστρια και ταυτόχρονα το μέσο με το οποίο τα μέλη του γκρουπ εκφράζονται και αλληλεπιδρούν.
Φαντάζομαι ότι έχεις σκεφτεί κι εσύ ότι για κάποιον/α που δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα το Tora παραπέμπει πολύ περισσότερο στην κραυγή των Ιαπώνων καμικάζι όταν έπεφταν με τα αεροπλάνα τους πάνω στον στόχο. Πώς σου φαίνεται αλήθεια αυτή η «ηχητική σύμπτωση»;
Ελπίζω να μην τρομάξει ο κόσμος! (γέλια) Επαναλαμβανόταν τρεις φορές από τους καμικάζι («Tora-tora-tora») απ’ όσο ξέρω και η λέξη δεν σημαίνει κάτι άλλο εκτός από «τίγρης», που, συμπτωματικά ή μη, συμβαίνει να είναι το αγαπημένο μου ζώο.
Τι βρίσκεις στη φωνή και συνολικά στην παρουσία της Αρετής Κετιμέ και της εμπιστεύτηκες την ερμηνεία σε όλα τα τραγούδια;
Η Αρετή, εκτός του ότι είναι καταπληκτική ερμηνεύτρια και μουσικός, είναι επίσης ένας άνθρωπος μεγαλωμένος μέσα στην παραδοσιακή μουσική. She is the real deal, όπως θα έλεγαν και στην Αμερική! Το ίδιο μπορώ να πω για τον Θωμά Κωνσταντίνου και τον Γιώργο Κωτσίνη. Αυτή η ποιότητα ήταν και είναι κρίσιμη για την επιτυχία του πειράματος που λέγεται Tora Collective.
Εφερες τις τροπικές μελωδίες των ελληνικών παραδοσιακών τραγουδιών στο τονικό πλαίσιο της jazz ή κινήθηκες περισσότερο στη modal jazz;
Υπάρχουν τονικά στοιχεία και στοιχεία modal. Δεν μπορώ να πω πως περιοριστήκαμε στον έναν ή στον άλλο ηχητικό κόσμο. Οδηγοί ήταν το ένστικτο και η αισθητική της ομάδας.
Ταιριάζει κατά τη γνώμη σου ένα δυτικό έγχορδο όργανο και μάλιστα με προέλευση από την κλασική μουσική, όπως το κοντραμπάσο, με το καθαρά ανατολίτικο ηχόχρωμα, αλλά ακόμα και με τον τρόπο παιξίματος που έχει το ούτι; Θεωρείς ότι εσύ πήγες πιο κοντά στον Θωμά Κωνσταντίνου ή εκείνος σ’ εσένα;
Νομίζω ότι συναντηθήκαμε στη μέση. Υπάρχουν στιγμές που το κοντραμπάσο πήγε περισσότερο προς το ούτι και το αντίστροφο. Όπως η ιδέα του διαλόγου είναι να δεις τον κόσμο με τα μάτια του άλλου, έτσι θέλησα να συμβεί και στη μουσική μας σε αυτή την περίπτωση.
Δεν είναι λίγο τολμηρή η επιλογή της τρομπέτας για έστω και jazz εκτελέσεις ελληνικών παραδοσιακών τραγουδιών;
Είναι. Το ίδιο και τα ηλεκτρονικά στοιχεία που προστέθηκαν κατά το post production.
Παρ’ όλη τη φύση του άλμπουμ όμως, η σύγχρονη τεχνολογία έπαιξε αρκετά σημαντικό ρόλο, έτσι δεν είναι;
Βέβαια. Εκτός της πολύ σωστής ηχογράφησης που έγινε στην Αθήνα (Studio Sierra με τον μόνιμο συνεργάτη μου Γιώργο Καρυώτη), προστέθηκαν, όπως προανέφερα, στοιχεία ηλεκτρονικών ήχων κατά το post production, πράγμα που είναι ένα χαρακτηριστικό μουσικό στοιχείο του έργου.
Πώς προέκυψαν οι τρεις συγκεκριμένες δικές σου συνθέσεις και πώς συνδέονται με το υπόλοιπο περιεχόμενο του CD;
Το πρώτο κομμάτι είναι ένας ελεύθερος αυτοσχεδιασμός με οδηγό ένα ηπειρώτικο μοιρολόι. Το «Disoriented» βασίζεται πάνω στο ρε ραστ, αλλά στη συνέχεια εξελίσσεται πιο δυτικότροπα, εξού και ο τίτλος που είναι ένα μεγάλο αισθητικό και όχι μόνο ζήτημα. Το «South By Southeast» έχει επίσης στοιχεία και από τους δύο κόσμους και προέκυψε μετά από ένα όνειρο που είδα και είχε να κάνει με κάποιου είδους πανηγύρι.
Πώς πιστεύεις ότι θα δεχθεί το μη ελληνικό κοινό τον δίσκο αλλά πιθανά και τις ζωντανές εμφανίσεις σου με αυτό το υλικό; Το Tora Collective αλήθεια θα έχει συνέχεια ή ολοκλήρωσες ό,τι είχες να πεις και ήθελες να εκφράσεις για την παραδοσιακή μουσική μας με αυτόν τον δίσκο;
Θα ήθελα πολύ να έχει συνέχεια και είναι κάτι για το οποίο εργάζομαι συνειδητά. Δεν είμαι σίγουρος για το πώς θα το δεχτεί το μη ελληνικό κοινό. Τα μέχρι στιγμής αντίστοιχα μουσικά πειράματα που έχω κάνει οφείλω να πω ότι είχαν καλή αποδοχή και αυτό με κάνει αισιόδοξο.
Κάτι ανεξάρτητο από το CD. Από όσες συνεργασίες έχεις κάνει ως εκτελεστής, στην Ελλάδα και οπουδήποτε αλλού, ποια θεωρείς ότι σε έχει επηρεάσει περισσότερο (και) ως δημιουργό και γιατί;
Δεν μπορώ να ξεχωρίσω μία. Η συνεργασία με τη Δήμητρα Γαλάνη ήταν μεγάλη βοήθεια για τη δημιουργία του «Tora collective». Οι συνεργασίες μου με μουσικούς, όπως οι Gilad Hekselman, Jean Michel Pilc, Shai Maestro, Arooj Aftab, Oded Tzur, Μάγδα Γιαννίκου, Χρήστος Ραφαηλίδης, Greg Osby, Ziv Ravitz, Kristjan Randalu, Bodek Janke και άλλοι-ες, έχουν επίσης παίξει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της μουσικής μου.
Και τα προσεχή σχέδιά σου; Υπάρχουν ήδη ιδέες για το concept ή και το περιεχόμενο της επόμενης δισκογραφικής εργασίας σου;
Υπάρχουν και θα γίνουν πολύ σύντομα γνωστά. Προς το παρόν, όμως, μόνο «Tora collective» και παρουσιάσεις του στην Ελλάδα, αλλά και εκτός αυτής.
Το «τώρα» του Πέτρου Κλαμπάνη βασίζεται πολύ στέρεα στο «πριν», αλλά κοιτάζει άφοβα και αποφασιστικά προς το «μετά», και αυτό εξασφαλίζει τη σταθερή πρόοδο και εξέλιξη της μουσικής του.
