Οι περιπέτειες του Γιώργου Θαλάσση, της Κατερίνας και του Σπίθα ποτέ δεν έπαψαν να γοητεύουν. Βγαλμένες από τη γραφίδα του Στέλιου Ανεμοδουρά και τα σκίτσα του Βύρωνα Απτόσογλου, τραγουδισμένες από τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, συντρόφευσαν χιλιάδες μικρούς αναγνώστες για περίπου δύο δεκαετίες.
Ηταν το 1953 όταν ο Μικρός Ήρως ξεκινούσε την έντυπη διαδρομή του. Κάθε εβδομάδα μέχρι το 1968 έδινε ανελλιπώς το «παρών», κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον για όλα τα θαυμαστά που κατόρθωναν οι ήρωές του απέναντι στους ναζί κατακτητές. Ο Ανεμοδουράς με το ψευδώνυμο «Θάνος Αποσκίτης» είχε βρει τον τρόπο να εξάπτει τη φαντασία των μικρών αναγνωστών και να ανατροφοδοτεί τη συλλογική μνήμη.
Ο Μικρός Ήρως έγινε κιόλας 70 χρονών. Μπορεί να μην είναι πια τόσο «μικρός», όμως δεν πτοείται και εξακολουθεί να εμπνέει. Έτσι γιορτάζει τα γενέθλιά του με τη μεγάλη έκθεση που εγκαινιάζεται σήμερα στις 7 μ.μ. στο Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης», όπου 45 καλλιτέχνες παρουσιάζουν έργα που εμπνεύστηκαν από τον Μικρό Ήρωα και αποτύπωσαν τους ήρωες του περίφημου λαϊκού αναγνώσματος. Στον δεύτερο όροφο του ιδρύματος εκτίθενται συλλεκτικά τεύχη του περιοδικού και σπάνια σκίτσα του Β. Απτόσογλου.
Την επιμέλεια και την καλλιτεχνική διεύθυνση της έκθεσης έχει ο εικαστικός Γαβριήλ Τομπαλίδης και στα σημερινά εγκαίνια θα μιλήσουν ο ιστορικός τέχνης Γιάννης Κουκουλάς και ο ηθοποιός Δημήτρης Πιατάς, ενώ θα προβληθεί βίντεο με αδημοσίευτο υλικό και συνεντεύξεις παλαιών και νέων προσωπικοτήτων, όπως αδημοσίευτες συνεντεύξεις του Σ. Ανεμοδουρά αλλά και του Μανώλη Γλέζου, που ήταν φανατικός αναγνώστης του περιοδικού. Ο Ανεμοδουράς, εξάλλου, είχε αφιερώσει ένα από τα τεύχη στην ηρωική πράξη του Μ. Γλέζου και του Απόστολου Σάντα, να κατεβάσουν τη σβάστικα από την Ακρόπολη. Στο βίντεο μιλούν, επίσης, ο Λ. Κηλαηδόνης για το γνωστό τραγούδι που είχε γράψει, αλλά και ο Δ. Πιατάς, που μετέφερε τον Μικρό Ήρωα στη θεατρική σκηνή. Στο προϋπάρχον υλικό του βίντεο προστέθηκαν νέες συνεντεύξεις, όπως του Διονύση Σαββόπουλου, που, όπως μας λέει ο Λεοκράτης Ανεμοδουράς, «μας αποκάλυψε ότι είχε προϊστάμενο τον Στέλιο Ανεμοδουρά στον Ελεύθερο Τύπο που δούλεψε για μερικούς μήνες στις αρχές της δεκαετίας του ’60». Μιλάει, επίσης, ο Φοίβος Δεληβοριάς, φαν επίσης του περιοδικού, η Μαρία Κηλαηδόνη αναφέρεται στον πατέρα της και στην παράσταση «Το τραμ το τελευταίο», για την οποία ο Λουκιανός έγραψε το περίφημο τραγούδι, ο Μανώλης Φάμελλος ερμηνεύει με έναν ξεχωριστό τρόπο το τραγούδι του Μικρού Ήρωα του Κηλαηδόνη, ενώ μιλάει επίσης ο Νίκος Φιλιππαίος, ακαδημαϊκός ερευνητής λαϊκών αναγνωσμάτων.
Παράλληλα με την έκθεση κυκλοφορεί το επετειακό λεύκωμα «Ο Μικρός Ήρως. 70 χρόνια», που περιλαμβάνει όλα όσα θέλουμε να γνωρίζουμε για το περιοδικό, μαζί με τα 45 έργα των καλλιτεχνών που εκτίθενται. Επιπλέον, φιλοξενεί μια αδημοσίευτη ιστορία του Σ. Ανεμοδουρά που, όπως μας λέει ο εγγονός του Λ. Ανεμοδουράς, «προέκυψε από μια προσωπική του εμπειρία μέσα στην Ειδική Ασφάλεια, το 1936, επί δικτατορίας Μεταξά. Αυτή την εμπειρία την αποτυπώνουμε σαν μια ιστορία του Μικρού Ήρωα, για την οποία δημιουργήσαμε ένα νέο τεύχος που εικονογραφεί ο Βασίλης Γκογκτζιλάς», εξηγώντας ότι ο παππούς του «ήταν υπεύθυνος Τύπου της Νεολαίας της Αριστεράς. Η ιστορία, άλλωστε, που περιγράφει στο νέο τεύχος που φτιάξαμε αφορά τη σύλληψή του από την Ειδική Ασφάλεια γιατί είχε γράψει ένα υπόμνημα πολύ επιθετικό κατά του Χίτλερ και του ναζισμού, που προσέκρουσε στη λογοκρισία του τότε καθεστώτος, με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να βασανιστεί».
Ο Λ. Ανεμοδουράς μεγάλωσε ακούγοντας τις ιστορίες του παππού του. «Η νέα ιστορία που προσθέσαμε στο λεύκωμα μου θύμιζε τις ιστορίες του Μικρού Ήρωα που μου αφηγούνταν ως παιδί. Πιστεύω πως, παρότι ήταν προσωπική του εμπειρία, την έγραψε όπως έγραφε τις ιστορίες του Μικρού Ήρωα. Ο Ανεμοδουράς, άλλωστε, είχε δηλώσει ότι θα ήθελε να είναι ένας Μικρός Ήρωας, αλλά στην πραγματικότητα ήταν ένας γοητευτικός παραμυθάς» λέει ο εγγονός του. Ο ίδιος, εξάλλου, ιδρύοντας τον ομώνυμο εκδοτικό οίκο, εξακολουθεί να τροφοδοτεί τους αναγνώστες με κόμικς και graphic novel, και να κρατάει στις επάλξεις τον Μικρό Ήρωα, οργανώνοντας τις αφιερωματικές εκδηλώσεις για τα εβδομηντάχρονά του.
«Πώς θα ήταν σήμερα ο Μικρός Ήρωας;» τον ρωτάμε. «Όταν στη δεκαετία του ’90 είχαν ρωτήσει τον Στέλιο Ανεμοδουρά, είχε πει ότι ο Μικρός Ήρωας θα ήταν μελαγχολικός. Υποθέτω ότι το είχε πει γιατί θα αισθανόταν προδομένος για όλον αυτόν τον αγώνα που είχαν δώσει ο ίδιος και η γενιά του, και κατέληξε σε εμφυλίους, δικτατορίες, σκάνδαλα, πολιτικές αυθαιρεσίες και όλα αυτά που βίωνε μέχρι τότε η χώρα. Νομίζω ότι και σήμερα θα εξακολουθούσε να είναι μελαγχολικός, ίσως λίγο περισσότερο, για μια Ελλάδα που δεν τα κατάφερε» υπογραμμίζει, ενώ εξηγεί ότι ο Μικρός Ήρως θα επιχειρήσει να συναντήσει τις νέες γενιές αναγνωστών «μέσα από μια πιο φρέσκια εικονογράφηση. Έχουν γίνει τρεις απόπειρες, μία στα τέλη του ’90 ζώντος του Ανεμοδουρά και δύο το 2016 και το 2018 που δεν ευδοκίμησαν για οικονομικούς, κυρίως, λόγους. Θα ξανακάνουμε την απόπειρα, σίγουρα αξίζει».
