Όταν αναγκαζόμαστε να εγκαταλείψουμε τις εστίες μας, ο μεγάλος κόσμος μας γίνεται πιο μικρός, κι ας περνούμε τα σύνορα συνοικιών, πόλεων, εθνών - κρατών. Κι ας διευρύνονται με τον βίαιο αυτόν τρόπο τα όρια της αντίληψής μας για τον εαυτό μας και τον Άλλο που συγκροτεί το είναι μας. Ο εκτοπισμός μας από τον γενέθλιο τόπο μάς συνοδεύει σε όλη μας τη ζωή ως μια μύχια, βαθιά κρυμμένη πληγή που δύσκολα επουλώνεται.
Οι πρόσφυγες από την Ουκρανία, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, τη Συρία, την Αφρική τρέπονται σε φυγή με το ίδιο βαρύ και συνάμα γρήγορο βήμα, με τα παιδιά τους στο ένα χέρι και με τα λιγοστά υπάρχοντά τους στο άλλο, όπως και οι πρόσφυγες από τη Σμύρνη και τη Μικρά Ασία και την πρώην Γιουγκοσλαβία. Οι οικονομικοί μετανάστες από το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές, τις Φιλιππίνες αφήνουν τα σπίτια τους και τη γη τους για ένα καλύτερο μέλλον στα βιομηχανικά κέντρα της Δυτικής Ευρώπης, όπως οι Έλληνες αγρότες που άφησαν μετά τον εμφύλιο τα χωριά τους για να δουλέψουν για την υπεραξία του «οικονομικού θαύματος» της Γερμανίας του Άντενάουερ, που θα άφηνε και κάποια μάρκα στις τσέπες τους.
Κραυγή ανακούφισης
Κι εκείνοι που άφησαν εκόντες άκοντες τα πατρικά τους, όπου γαλουχήθηκαν, για να μετακομίσουν, στην Ελλάδα της δεκαετίας του ΄70 και του ΄80, σε άλλα, πιο καινούργια σπίτια, σε άλλες, «καλύτερες» συνοικίες και προάστια, μεταφέρουν πάντα μαζί τους την εικόνα του σπιτιού που σφράγισε τη παιδικά τους χρόνια και τη μνήμη τους. Και το αναζητούν πάντα, όπως όλοι οι εξορισμένοι, όταν ξαναγυρίσουν στον τόπο τους, με την ελπίδα ότι θα το ξαναδούν. Και πλημμυρίζουν με τα συναισθήματα που αυτό τους γεννά, όταν το ξαναβρίσκουν όρθιο.
Τα συναισθήματα που επιχειρεί να αποτυπώσει η εικαστικός Άντα Αναστασέα στην τελευταία της δουλειά, στην ατομική της έκθεση, στην γκαλερί «7», στο Κολωνάκι. Ο τίτλος που επιλέγει μοιάζει με κραυγή ανακούφισης, «Το παλιό μας σπίτι στέκει», που θα μπορούσε να βγάλει ο κάθε κατατρεγμένος, κυνηγημένος και καταδιωγμένος, τη στιγμή που το ξαναβλέπει και συνειδητοποιεί ότι δεν το έχουν κατεδαφίσει οι βόμβες, δεν το έχει ρημάξει εντελώς η φθορά του χρόνου. Η Αναστασέα το μορφώνει με διαφορετικές τεχνικές και μορφές της τέχνης, παλιές και σύγχρονες, τη χαρακτική, τη ζωγραφική πάνω στον καμβά και στο χαρτί, τη φωτογραφία και την επεξεργασία της με το πρόγραμμα photoshop αλλά και το κέντημα.
Εισδύει σ΄αυτό και συλλαμβάνει την εγκατάλειψή του μέσα από τις μισάνοιχτες με σπασμένα τζαμάκια πόρτες και τους ξεφλουδισμένους τοίχους που τα κομμάτια τους συσσωρεύονται πάνω στο πάτωμα. Δηλώνει την προσωπική και καλλιτεχνική επέμβασή της με αποκόμματα ημερολογίων της που παρενθέτει, με ξυλομπογιές και με χρώματα υδάτινα και ρευστά που αφήνει να στάξουν πάνω στη ζωγραφική επιφάνεια, να εκταθούν σε αφηρημένες εξπρεσιονιστικές κηλίδες, να γίνουν φιγούρες του φυτικού κόσμου που δένει ενίοτε με τις βελονιές της λες και θέλει να τις στηρίξει. Σε συνθέσεις όπου κυριαρχεί μια βλάστηση οργιώδης και σουρεαλιστική, με τα ψηλά δένδρα του κήπου και τα φυλλώματα των φυτών που έχουν παρεισφρήσει στα δωμάτια και στην είσοδο καταλαμβάνοντας το εσωτερικό τους, δένοντάς το με τον εξωτερικό χώρο. Προβάλλει έτσι τη ζωή «που δεν ανέχεται το κενό», τη ζωή που συνεχίζεται με την παντοδύναμη παρουσία της φύσης να εξακολουθεί να ριζώνει, να απλώνεται και να καλύπτει την αδύναμη ανθρώπινη απουσία.
Φωτεινή σχισμή
Δείχνει σε αυτήν την τεταμένη περίοδο της νέας αλλά και την παρατεταμένη περίοδο της προϋπάρχουσας και υπάρχουσας ανθρωπιστικής κρίσης, με τα εκατομμύρια των αμάχων πληθυσμών να διασχίζουν πολλά χιλιόμετρα στους γήινους και θαλάσσιους δρόμους προς την επιβίωση, έρμαια των γεωπολιτικών και ενεργειακών παιχνιδιών των ισχυρών δυνάμεων αυτού του πλανήτη, ότι υπάρχει ακόμα μια φωτεινή σχισμή, ένα άνοιγμα, μέσα από το οποίο η διατήρηση και η ανάκληση της μνήμης, η επαναφορά και η ανάπλαση των θραυσμάτων της από το παρελθόν στο παρόν, στο πραγματικό και στο φανταστικό, είναι ικανή να μας κρατήσει όρθιους, στην πορεία μας στην τέχνη και στη ζωή.
Info
Άντα Αναστασέα, «Το παλιό μας σπίτι στέκει», επιμ. ¨Έφη Μιχάλαρου
γκαλερί «7», Σόλωνος 20, Κολωνάκι
Διάρκεια έκθεσης: 8-26 Μαρτίου 2022
Ωρες λειτουργίας: Τρ./Πεμ./Παρ. 11.00-14.00 & 18.00-21.00, Τετ./Σαβ. 11.00-15.00
