Αναζητούμε τον χαμένο, δημόσιο χώρο της επικοινωνίας μας με τον φίλο μας, τον συγκάτοικό μας, τον διπλανό μας άνθρωπο. Αναζητούμε τον χρόνο της κανονικότητας της μικρής καθημερινής ζωής μας. Που χάθηκε λόγω της πανδημίας και του φόβου του θανάτου που απλώθηκε στις μεγάλες πόλεις, κυρίως, αλλά και στις κωμοπόλεις και στα χωριά που κατοικούμε και ενισχύθηκε με τον μαινόμενο πόλεμο στην Ουκρανία.
Φέρνει και πάλι στο προσκήνιο αλλά και στη μνήμη τον εγκλωβισμό του απλού ανθρώπου μέσα στα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που βαφτίζονται κατά το δοκούν ως «μεγάλες ιδέες» και εδώ και αιώνες κινούν τα νήματα αυτού του κινούμενου από τον μεγάλο πλούτο των ολιγαρχών, διόλου αγγελικά πλασμένου κόσμου. Και οδηγούν ανέκαθεν στην απώλεια των αγαπημένων μας, στη διχοτόμηση χωρών και συνειδήσεων που αποκαλούν εθνικές, στην καταστροφική, αναγκαστική και χωρίς τη βούλησή τους μετακίνηση και στον οδυνηρό ξεριζωμό των αμάχων, κατά κύριο λόγο, πληθυσμών. Που μετατρέπονται εν μία νυκτί σε πρόσφυγες- καλοδεχούμενους προσωρινά ή μη, παρόν και μελλοντικό φτηνό εργατικό δυναμικό, καλοδεχούμενο και εύκολα αναλώσιμο πάντα στις μεγάλες βιομηχανίες της παραγωγής νέων οπλικών συστημάτων, στην τουριστική βιομηχανία των τουριστικών πολυεθνικών.
Ο πραγματικός εαυτός μας
Εισδύουμε για λίγο με τη μοναδική δύναμη που μας κρατά ζωντανούς, τη φαντασία μας, σε «ένα λεπτό απελευθερωμένο από την τάξη του χρόνου», καθώς έγραφε ο Μαρσέλ Προυστ. Που επαναδημιούργησε ο πραγματικός εαυτός μας. Για να μπορέσει αυτός,… ο πραγματικός εαυτός μας, η διαρκής και συνήθως κρυμμένη ουσία των πραγμάτων, «να τον νιώσει τον άνθρωπο, απελευθερωμένο από την τάξη του χρόνου.»
Είναι ο άνθρωπος που παρουσιάζει ο ζωγράφος Πάνος Κόλλιας, στην πρώτη του ατομική έκθεση με τον τίτλο « Ροές», στην γκαλερί « Αστρολάβος δεξαμενή», στο Κολωνάκι. Τον τοποθετεί στο επίκεντρο της δουλειάς του. Σε έργα, φτιαγμένα με λάδια ή με μελάνια, που στηρίζονται στα επιτεύγματα των κινημάτων της πρωτοπορίας που καθόρισαν την πορεία της ζωγραφικής στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, τους «Ναμπί», τους φουτουριστές, τους εξπρεσιονιστές. Και όρισαν το χρώμα και την κίνησή της πινελιάς τους πάνω στον καμβά σε κίνητρο της τέχνης τους.
Αναγνωρίσιμες κηλίδες
Οι πίνακες του Κόλλια θα μπορούσαν να περιγραφούν με τα λόγια του εκφραστή του κινήματος των «Ναμπί» Μορίς Ντενί, το 1890: «ως ουσιαστικά επίπεδες επιφάνειες, καλυμμένες με χρώματα που συνενώνονται σε μια ορισμένη σειρά». Δομεί πλαστικά τους χώρους του, εσωτερικούς κυρίως αλλά και εξωτερικούς, υποβάλλοντας το βάθος του μέσα από την αντίθεση των θαμπών γκρίζων και μαύρων και των φωτεινών, την αντιπαραβολή των λαμπερών, καθαρών, συμπληρωματικών, εξπρεσιονιστικά διατυπωμένων, χρωματικών κηλίδων. Με τον ίδιο τρόπο μετασχηματίζει τις κηλίδες αυτές σε αφαιρετικές και όμως αναγνωρίσιμες, με στήριγμα τη διαφαινόμενη γνώση του σχεδίου, φιγούρες, μοναχικές, καθισμένες αντικριστά όπως σε μια συζήτηση, φιγούρες που στέκονται η μια δίπλα στην άλλη, κινούνται σε ένα τοπίο αστικό, ένα δωμάτιο, ένα δρόμο, φιγούρες που αποτυπώνονται ατάραχες, σαν αποφασισμένοι από καιρό αυτόχειρες μέσα σε μια βάρκα που επιπλέει σε μιαν ατάραχη, γαλήνια θάλασσα.
Παρ' όλα αυτά το θέμα μοιάζει να είναι αδιάφορο στον καλλιτέχνη. Όπως αδιάφορα μοιάζουν να του είναι και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προσώπων τους που επεξεργάζεται με μια ομοιογένεια που εν τέλει τα απαλείφει. Σημασία μοιάζει να έχει η φόρμα αυτή καθεαυτή και η διάπλασή της μέσα από τον κερματισμό των περιγραμμάτων σε γεωμετρικά σχήματα και καμπύλες επιφάνειες, το μερικό σβήσιμό τους με πινελιές ορμητικές, τη μετουσίωσή τους σε ζωόμορφα πλασματάκια ή την αλλοίωσή τους με γραμμές τρεμάμενες, οριζόντιες ή αυστηρές κάθετες, που τους προσδίδουν μια δραματικότητα, κινητικότητα ή στατικότητα, εντάσσουν τον χρόνο ως αναπόσπαστο κομμάτι της ρυθμικά παλλόμενης, πολύπλευρης σύνθεσης. Δένουν ισότιμα το περιβάλλον με τη μορφή.
Φευγαλέα αποτύπωση της στιγμής
Η δουλειά του πρωτοεμφανιζόμενου Πάνου Κόλλια φανερώνει την πρόθεσή του να αναμετρηθεί πάνω στη ζωγραφική επιφάνεια αποκλειστικά με τα εργαλεία της τέχνης του με τα δύο σημαίνοντα για τον άνθρωπο και την παρουσία του στον κόσμο στοιχεία που τη σηματοδοτούν, τον χώρο και τον χρόνο. Επιχειρεί να τον προβάλει στον θεατή του ως μια φευγαλέα αποτύπωση της στιγμής που συνιστά και το φευγαλέο πέρασμά του από αυτόν και είναι η διαμορφωμένη μέσα από τις αισθήσεις του και τη δύναμη της φαντασίας του, μη ετεροκαθοριζόμενη, δική του, προσωπική πραγματικότητα της ζωής του.
Info
Πάνος Κόλλιας, «Ροές»
αίθουσα τέχνης «ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ- Δεξαμενή», Ξανθίππου 11, Δεξαμενή Κολωνακίου
Διάρκεια έκθεσης: 10 Μαρτίου-30 Απριλίου 2022
Ώρες λειτουργίας: Τρ.-Παρ. 12.00-16.00, Σαβ.11.00-15.00
