Μετά την απόφασή της να ματαιώσει όλες τις εκδηλώσεις ρωσικών πολιτιστικών οργανισμών στη χώρα μας, η υπουργός Πολιτισμού προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, για να δικαιολογήσει, ίσως, τις διχαστικές πρακτικές της. Όπως καταγγέλλεται, παραποίησε το κείμενο της Διακήρυξης των υπουργών Πολιτισμού, Οπτικοακουστικών Μέσων και Μέσων Ενημέρωσης για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, προκειμένου να επιβάλει λογοκρισία.
"Η κ. Μενδώνη επιχείρησε να παραπληροφορήσει την ελληνική κοινή γνώμη. Κατασκεύασε fake news για να εξυπηρετήσει μικροπολιτικά συμφέροντα. Εξέθεσε τη χώρα σε μια κρίσιμη στιγμή. Και η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά την ίδια". Σε σκληρούς τόνους η τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. Σία Αναγνωστοπούλου τοποθετείται για την πρωτοφανή κίνηση του υπουργείου Πολιτισμού να παραποιήσει την απόφαση των υπουργών Πολιτισμού, Οπτικοακουστικών και Ενημερωτικών Μέσων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ουκρανία. "Η παραποίηση είχε έναν και μόνο στόχο: να εμφανίσει την άστοχη απόφασή της για απαγόρευση των ρωσικών πολιτιστικών οργανισμών ως κοινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης" υπογραμμίζει η Σ. Αναγνωστοπούλου.
Άλλο Διακήρυξη, άλλο ομιλίες
Συγκεκριμένα, στο δελτίο Τύπου που εξέδωσε το ΥΠΠΟΑ την Καθαρά Δευτέρα, αργά το απόγευμα, αναγράφεται ότι "στη Διακήρυξή τους οι υπουργοί Πολιτισμού, Οπτικοακουστικών Μέσων και Μέσων Ενημέρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόνισαν ότι πρέπει να διακοπούν οι σχέσεις της Ε.Ε. με πολιτιστικούς οργανισμούς της Ρωσίας, καθώς η τέχνη χρησιμοποιείται ως όργανο προπαγάνδας. Επίσης πρέπει να κλείσουν στις ευρωπαϊκές χώρες τα ΜΜΕ τα οποία ελέγχονται από τη Ρωσία". Ωστόσο σε κανένα σημείο της απόφασης των υπουργών Πολιτισμού, Οπτικοακουστικών και Ενημερωτικών Μέσων δεν υπήρχε αυτή η αναφορά. Αντιθέτως, η Διακήρυξη των υπουργών Πολιτισμού αναφέρει ότι "στις ομιλίες τους οι υπουργοί Πολιτισμού, Οπτικοακουστικών Μέσων και Μέσων Ενημέρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόνισαν ότι πρέπει να διακοπούν οι σχέσεις της Ε.Ε. με πολιτιστικούς οργανισμούς της Ρωσίας, καθώς η τέχνη χρησιμοποιείται ως όργανο προπαγάνδας. Επίσης πρέπει να κλείσουν στις ευρωπαϊκές χώρες τα ΜΜΕ, τα οποία ελέγχονται από τη Ρωσία». Το γεγονός αποδίδει το υπουργείο σε λάθος του γραφείου Τύπου από το οποίο "εστάλη συνημμένο το επίσημο κείμενο της Διακήρυξης, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι δεν επρόκειτο και ασφαλώς δεν υπήρχε καμία πρόθεση να παραποιηθεί στο δελτίο Τύπου".
Όμως, όπως υπογραμμίζει η Σία Αναγνωστοπούλου απευθυνόμενη ευθέως στην υπουργό Πολιτισμού, "όταν η λαθροχειρία της έγινε φανερή, η κ. Μενδώνη έσπευσε να κάνει αυτό που συνηθίζει, να φορτώσει αλλού την ευθύνη και συγκεκριμένα στο γραφείο Τύπου του υπουργείου". Και, με την προτροπή "ας είμαστε σοβαροί", σημειώνει ότι "η αναγνώριση ενός τόσο σοβαρού ατοπήματος, που αφορά έναν πόλεμο και όχι ένα ορθογραφικό λάθος, απαιτεί έμπρακτη ανάληψη ευθύνης και τα ανάλογα μέτρα". Καλεί δε "όλους και όλες να διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού τον πολιτισμό από αυτούς που επιδιώκουν να τον μετατρέψουν σε μηχανισμό προώθησης αποκλεισμών και να τον υποτάξουν στη μηχανική του πολέμου".
"Όχι λαθροχειρίες και υποκριτικές απολογίες" υπογραμμίζει η τομέαρχης Πολιτισμού παραθέτοντας το ακριβές κείμενο της διακήρυξης των Ευρωπαίων υπουργών, το οποίο αναφέρει: "Recalling the importance of art, culture and cultural cooperation for promoting peace, dialogue, respect, tolerance and mutual understanding among peoples". Aυτός ο στόχος "απαιτεί αρχές και εντιμότητα", υπογραμμίζει η Σία Αναγνωστοπούλου υπενθυμίζοντας, παράλληλα, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. "από την πρώτη στιγμή καταδίκασε απερίφραστα τη ρωσική εισβολή και στηρίζει κάθε φωνή ενάντια στον πόλεμο. Εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στους Ρώσους καλλιτέχνες που θαρραλέα καταγγέλλlουν την εισβολή, εκφράζουμε την αμέριστη αλληλεγγύη μας στους Ουκρανούς καλλιτέχνες που ζουν τις τραυματικές συνέπειες ενός καταστροφικού πολέμου".
Η τέχνη πρέπει να ενώνει
Η διχαστική πρακτική που ακολουθεί το υπουργείο Πολιτισμού από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, με την απόφασή του να ακυρωθούν τόσο το Γκαλά Όπερας του Μεγάρου Μουσικής όσο και η μετάδοση της "Λίμνης των Κύκνων" των Μπαλέτων Μπολσόι, οδήγησε σε φαινόμενα "εργαλειοποίησης του πολιτισμού", όπως χαρακτηριστικά καταγγέλλει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος. Ενδεικτικά είναι τα περιστατικά που συνέβησαν τις προηγούμενες ημέρες τόσο στην παράσταση "Οthello" της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, το περασμένο Σάββατο, όσο και και στη συναυλία της Ορχήστρας και της Χορωδίας των μουσικών συνόλων του Δήμου Αθηναίων στο Θέατρο "Ολύμπια" την Παρασκευή 4 Μαρτίου.
Στην Εθνική Λυρική Σκηνή, "η καλλιτεχνική διεύθυνση του θεάτρου προέβη σε μια κίνηση που δημιούργησε αντιδράσεις στους εργαζόμενους" καθώς ένας χορευτής, πριν ξεκινήσει η παράσταση, διάβασε ανακοίνωση κατά του πολέμου "εξ ονόματος των εργαζομένων, χωρίς αυτοί να έχουν ενημερωθεί εκ των προτέρων". Αντιστοίχως, στη συναυλία της Ορχήστρας και της Χορωδίας των μουσικών συνόλων "η διοίκηση πρότεινε να ακουστεί ο εθνικός ύμνος της Ουκρανίας, υπήρξαν άλλες προτάσεις και τελικά προκρίθηκε με συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων να γίνει ενός λεπτού σιγή για τα θύματα του πολέμου".
Η ΠΟΘΑ δεν κρύβει την "ανησυχία" της τόσο για τις "ακυρώσεις παραστάσεων ρωσικών πολιτιστικών οργανισμών, τον αποκλεισμό Ρώσων καλλιτεχνών, ακόμα και την άρνηση συμμετοχής σε σεμινάρια Ρώσων μαθητών" όσο και για την "εργαλειοποίηση του πολιτισμού", σημειώνοντας ότι "η τέχνη πάντοτε στεκόταν με θάρρος και αποφασιστικότητα απέναντι στον πόλεμο". Υπογραμμίζει ότι "η Ελλάδα πρωτοστάτησε σε αυτούς τους αποκλεισμούς" διερωτόμενη: "όταν το κράτος εκπληρώνει τη βασική του υποχρέωση να στηρίζει τους πολιτιστικούς θεσμούς, θεωρούμε ότι αυτόματα τους εξαγοράζει; Αυτή είναι η επίσημη θέση του υπουργείου Πολιτισμού;". Οι καλλιτέχνες "δεν είμαστε όργανα της πολιτιστικής διπλωματίας" υπογραμμίζει, καταδικάζοντας "απερίφραστα την εισβολή και τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία" και ζητώντας "την απεμπλοκή της χώρας μας από την πολεμική αναμέτρηση".
Τουγκάν Σοκίεφ
Κι ενώ όλα αυτά συμβαίνουν στη χώρα, εύκολα γίνονται αντιληπτές οι πιέσεις που υφίστανται σπουδαίοι Ρώσοι καλλιτέχνες που τυχαίνει να είναι επικεφαλής πολιτιστικών οργανισμών τόσο στη Ρωσία όσο και σε ευρωπαϊκές χώρες. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του διάσημου Ρώσου μαέστρου Τουγκάν Σοκίεφ, που παραιτήθηκε τόσο από τη θέση του μαέστρου και βασικού διευθυντή του Θεάτρου Μπολσόϊ όσο και από τη θέση του μουσικού διευθυντή της Ορχήστρας της Τουλούζης "Orchestre National du Capitole de Toulouse". Όπως σημειώνει σε ανακοίνωσή του, οδηγήθηκε στην παραίτηση αδυνατώντας να επιλέξει "μεταξύ των αγαπημένων μου Ρώσων και των αγαπημένων μου Γάλλων μουσικών". "«Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών βίωσα κάτι που πίστευα πως δεν θα έβλεπα ποτέ στη ζωή μου. Σήμερα στην Ευρώπη είμαι αναγκασμένος να κάνω μια επιλογή και να επιλέξω μία από τις μουσικές μου οικογένειες έναντι της άλλης" σημειώνει χαρακτηριστικά.
Στο κύμα συμπαράστασης προς τον ουκρανικό λαό προστέθηκε και ο διάσημος Ισπανός ηθοποιός Χαβιέ Μπαρδέμ, που στην απονομή των κινηματογραφικών βραβείων Spirit Awards τάχθηκε υπέρ της "εύρεσης μιας διπλωματικής και ειρηνικής λύσης απέναντι σε αυτή τη φρικτή κατάσταση".
