Η Μόνικα Βίτι, η μούσα της «τετραλογίας της ακοινωνησίας» του Μικελάντζελο Αντονιόνι και το ατιμασμένο «Κορίτσι με το πιστόλι» του Μάριο Μονιτσέλι, έφυγε στα ενενήντα της χρόνια στην αγαπημένη της Ρώμη μετά από μια μάχη που κράτησε είκοσι χρόνια με μια εκφυλιστική μορφή Αλτσχάιμερ που κατέστρεφε σταδιακά τη μνήμη της.
Η μετέπειτα Μόνικα Βίτι έκανε το ντεμπούτο της στο κοινό με το πραγματικό της όνομα, Μαρία Τσετσιαρέλι, τον Αύγουστο του 1953 ως μέλος του χορού στο έργο της «Ιφιγένειας εν Αυλίδι» στο αρχαίο ελληνικό θέατρο στις Άκραι, το σημερινό Παλατσόλο Ακρέιντε, περίπου 40 χιλιόμετρα από τις Συρακούσες. Ήταν η περίοδος που είχε πάρει το δίπλωμά της από την Εθνική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης της Ρώμης και σχεδίαζε να βγει στον κόσμο του θεάτρου με το όνομα Μόνικα, που συνάντησε σε ένα βιβλίο που είχε μόλις διαβάσει, και το Βίτι, από τις δύο πρώτες συλλαβές του επιθέτου της μητέρας της, την οποία είχε χάσει σε νεαρότατη ηλικία.
Αλλά η Βίτι ήταν και κάτι άλλοι εκτός από μια εξαιρετική ηθοποιός. Τον Μάιο του 1968 ανάλαβε την προεδρία του 21ου Φεστιβάλ των Καννών, αλλά με την έκρηξη του Γαλλικού Μάη παραιτήθηκε. Η ζωή της Βίτι ακολούθησε την παράλληλη σχέση όλων σχεδόν των μεγάλων σκηνοθετών, ηθοποιών και ανθρώπων που συνεργάστηκε με τις αναζητήσεις της Αριστεράς και κυρίως του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας (PCI).
Η «ιταλική κωμωδία» των δεκαετιών του 1960 και του 1970, που αναπτύχθηκε κάτω από τη μεγάλη πολιτιστική ηγεμονία της Αριστεράς, βρήκε με τη ζωντάνια και τα χίλια πρόσωπα της Βίτι μια μεγάλη εκφράστρια, όπως αποτυπώθηκε σε μια πλούσια καριέρα με 53 κινηματογραφικές και 13 τηλεοπτικές ταινίες, 7 τηλεοπτικά προγράμματα και στα 37 βραβεία που έλαβε. Αφήνοντας ήδη εποχή τη δεκαετία του 1960 στην τετραλογία του Αντονιόνι ως Κλάουντια στην «Περιπέτεια», Βαλεντίνα στη «Νύχτα», Βιτόρια στην «Έκλειψη» και Τζουλιάνα στην «Κόκκινη έρημο». Ακόμη κι όταν χώρισε με τον Αντονιόνι, έμενε για χρόνια έναν όροφο πάνω από το σπίτι του.
Η Βίτι με τον Μαστρογιάνι έδειξαν τον μεγάλο τους σεβασμό για τον Ενρίκο Μπερλιγκούερ συμμετέχοντας με τους ηθοποιούς που απέτισαν φόρο τιμής στη σορό του το 1984 και συμμετείχαν στο ντοκιμαντέρ της κηδείας του μαζί με τον Τζίνο Ποντεκόρβο, τον Ρομπέρτο Μπερτολούτσι και τον Κάρλο Ντι Πάλμα, με τον οποίο είχε πολυετή σχέση.
Το PCI προσκαλούσε πάντα τη Βίτι στα συνέδριά του, αλλά το 1991 στο συνέδριο που θα άλλαζε το όνομά του δεν εμφανίστηκε επικαλούμενη λόγους εργασίας. Περίπου δέκα χρόνια αργότερα θα βρεθεί όμως στην ίδρυση της «Ελιάς», ελπίζοντας στην πολυπόθητη αλλαγή μαζί με τον σύζυγό της Ρομπέρτο Ρούσο, που παντρεύτηκε με πολιτικό γάμο στο Καπιτώλιο της Ρώμης 2000 μετά από 17χρονη σχέση. Το 2002 πραγματοποίησε την τελευταία δημόσια εμφάνισή της. Ήταν, τέλος, ο ίδιος ο Ρούσο, ο οποίος κράτησε επί χρόνια ως επτασφράγιστο μυστικό την κατάσταση της υγείας της, που έδωσε την είδηση της απώλειάς της στον Βάλτερ Βελτρόνι για να ανακοινώσει το λυπηρό γεγονός από το Διαδίκτυο.
Ο διάλογός της με το Μαστρογιάνι στην ταινία του Έτορε Σκόλα «Δράμα ζηλοτυπίας» του 1970 έμελλε να αφήσει εποχή. Η Βίτι, η λουλουδού Αντελάιντε, είναι σφόδρα ερωτευμένη με έναν παντρεμένο οικοδόμο και ενεργό μέλος του PCI τον Ορέστε-Μαστρογιάνι και τον επίσης κομμουνιστή Νέλο, τον νεαρότατο Τζιανκάρλο Τζιανίνι, που έφτιαχνε πίτσες. Σε μια σκηνή φλογερού πάθους η Αντελάιντε (Βίτι) λέει στον Ορέστε (Μαστρογιάνι): «Ζήτα μου ό,τι θες!». Η απάντηση του Ορέστε ήταν άμεση: «Την Κυριακή να ψηφίσεις το PCI!».
