Με τον Κυριάκο συναντηθήκαμε τον τελευταίο χρόνο, αφού μας έφερε κοντά η κοινή μας έγνοια και η εναντίωσή μας στις εκτεταμένες επεμβάσεις τσιμεντοστρώσεων, και όχι μόνο, στον Βράχο της Ακρόπολης. Δεν τον γνώριζα προσωπικά και ήταν ο αδελφός του, ο φίλος αρχιτέκτονας Δημήτρης Κατζουράκης, που μεσολάβησε για τη γνωριμία μας. Ήξερα βέβαια το πλούσιο και πολυσχιδές καλλιτεχνικό του έργο, την ιδιαίτερη εικαστική του ματιά, την προοδευτική του διαδρομή, τις καταγεγραμμένες ρηξικέλευθες σκέψεις του.
Είναι παράξενο το ότι, από την πρώτη κιόλας συνάντησή μας, ένιωσα σαν να γνωριζόμασταν από παλιά και να ήμασταν χρόνια φίλοι. Ήταν το ήρεμο βλέμμα του, ο ήπιος και ξεκάθαρος λόγος του, ο νεανικός και αγνός εκείνος αυθορμητισμός του, ο βαθύς και στέρεος στοχασμός του για τη ζωή και την τέχνη που τον χαρακτήριζαν. Διότι δεν ξεχώριζε ποτέ αυτές τις δυο έννοιες αναμεταξύ τους, αφού γι’ αυτόν ήταν αλληλένδετες και πορεύονταν πάντοτε μαζί, αξεδιάλυτες, έτσι που να αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Φέρνω στη μνήμη μου το πρόσωπό του να στέκει αντίκρυ μου, βαθύτατα προβληματισμένο, ανήσυχο, σκεφτικό﮲ μέσα στα μάτια του καθρεπτιζόταν η αγωνία του για τις άστοχες και βίαιες επεμβάσεις που γίνονται το τελευταίο διάστημα, όχι μόνο στους αρχαιολογικούς χώρους, αλλά και στον αστικό ιστό της Αθήνας. Επειδή την πόλη τη θεωρούσε ως έναν εξαιρετικά ευαίσθητο ζωντανό οργανισμό και όχι ένα συνονθύλευμα αδιάφορης χτισμένης κτηριακής μάζας. Δεν μπορούσε να μείνει αδρανής, αμέτοχος, ασυγκίνητος για όσα διαδραματίζονταν γύρω του, δίχως να δημοσιοποιεί κάθε τόσο τις απόψεις του, δίχως να αντιδρά και να καυτηριάζει τα κακώς κείμενα.
Ο Κυριάκος ήταν ένας ιδεολόγος αγωνιστής μιας Αριστεράς δίχως όρια και περιχαρακώσεις, ένας ευγενής ονειροπόλος της ζωής, ο οποίος την ίδια στιγμή βημάτιζε δίπλα στους ανθρώπους της βιοπάλης, ζούσε και ανέπνεε μέσα στο καθημερινό γίγνεσθαι της πόλης. Αφουγκραζόταν με τρυφερότητα, ταπεινότητα και ιδιαίτερο σεβασμό τον ψίθυρο ή την κραυγή τους, τις καθημερινές ματαιώσεις, τις αγωνίες και τις επισφάλειες, τον άνισο αγώνα τους για επιβίωση.
Μέσα από τα χρώματα της παλέτας του αναδύονται ολόκληροι κόσμοι που αποτυπώνουν και εκφράζουν τον ανθρώπινο μόχθο, την αλληλεγγύη, τη συντροφικότητα, την έγνοια του για τον συνάνθρωπο, αλλά και τη πολύμορφη και έμφυτη αγάπη του για τον τόπο μας. Η ζωγραφική του αποπνέει μια βαθιά ανθρωπιά, ενώ ταυτόχρονα υποδεικνύει μυστικά έναν άλλο δρόμο, διαφορετικό, τον οποίο οφείλουμε να ακολουθήσουμε.
Ήταν ένας ασυμβίβαστος! Ένας οραματιστής καλλιτέχνης που μαχόταν με πείσμα και αυταπάρνηση για έναν κόσμο καλύτερο, δικαιότερο, δίχως διακρίσεις. Ο Κυριάκος έφυγε ξαφνικά από κοντά μας, όμως τα λόγια του, το έργο του, κάθε μικρή πινελιά αποτυπωμένη πάνω στον καμβά του θα παραμένουν ανεξίτηλα μέσα στον χρόνο να αφηγούνται τη δική του μοναδική στοχαστική πορεία μέσα στον στοιχειωμένο κύκλο της ζωής και του θανάτου.
* Ο Τάσης Παπαϊωάννου είναι αρχιτέκτων - ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
