Ανοίγει σήμερα τις πύλες της στην Αθήνα, στον χώρο του ινστιτούτου σύγχρονης τέχνης State of Concept Athens (Τούσα Μπότσαρη 19, Κουκάκι), μια έκθεση αλλιώτικη από τις άλλες. Τιτλοφορείται “Υφαίνοντας Ιστορίες: Η Margaret Kenna και η Ανάφη”* και παρουσιάζει για λίγους μήνες το αρχείο της σημαντικής ανθρωπολόγου Μάργκαρετ Κένα, προτού το δωρίσει στο Μουσείο Μπενάκη.
Εξαιρετικά σημαντική είναι και η παρουσίαση, για πρώτη φορά, εικόνων από το προσωπικό αρχείο της οικογένειας Βαφειάδη. Εικόνων από τη ζωή των εξόριστων της δεκαετίας 1930.
Η απόλυτα απομονωμένη τότε Ανάφη, όπως και πολλά νησιά του αρχιπελάγους, είχε επιλεγεί ως τόπος εξορίας ήδη από το 1929, όταν με το ιδιώνυμο θεσπίστηκε η ποινή της δικαστικής εκτόπισης. Στη διάρκεια της δικτατορίας του Μεταξά (1936-1941) ο αριθμός των πολιτικών εξόριστων αυξήθηκε πολύ, ξεπερνώντας τις 5.000 - κι από αυτήν την περίοδο είναι οι εικόνες που μπορείτε να δείτε στο State of Concept Athens.
Η έκθεση, που διοργανώνεται σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη της Αθήνας και στηρίζεται από το British Council και τη Βρετανική Σχολή των Αθηνών, είναι η τρίτη που διοργανώνεται στο πλαίσιο της ερευνητικής πλατφόρμας «The Bureau of Care», η οποία και εξετάζει την πολιτική και ηθική της φροντίδας. Επικεντρώνεται στη φροντίδα που ασκείται μέσα από το έργο και την έρευνα στο μικρό νησί της Ανάφης, από την ανθρωπολόγο, και τον γενικότερο ρόλο του αρχείου στην τέλεση της φροντίδας. Σχεδιάστηκε σε διάλογο με το Association Phenomenon, το οποίο διοργανώνει την Μπιενάλε σύγχρονων εικαστικών τεχνών στο νησί από το 2015, και στοχεύει να συγκεράσει το κολοσσιαίο έργο ενός ανθρωπολόγου με τις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές.
Πενήντα χρόνια έρευνα
Η Μάργκαρετ Κένα διεξάγει έρευνα για το νησί και τον τρόπο ζωής των νησιωτών για περισσότερα από πενήντα χρόνια. Έφτασε στην Ανάφη για πρώτη φορά την άνοιξη του 1966, έντεκα μήνες πριν από την επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών στη χώρα. Η έρευνά της είναι πολύπλευρη και περιλαμβάνει πολλές πτυχές της νησιωτικής ζωής, προσφέροντας ένα ζωντανό πορτρέτο των αλλαγών σε μια μικρή νησιωτική κοινωνία στην αυγή της παγκοσμιοποίησης, ένα είδος μικρο-γεωγραφικού πορτρέτου των ραγδαίων αλλαγών που σημειώθηκαν σε ολόκληρη την Ελλάδα -και τον κόσμο- μεταξύ 1960 και 1990. Η έκθεση δίνει στο κοινό την ευκαιρία να δει μοναδικά έγγραφα και καταγραφές της ζωής στο μακρινό αυτό νησί, τα οποία περιγράφουν τις διάφορες αλλαγές που σημειώθηκαν σε αυτή τη μικρή κοινωνία κατά την περίοδο πριν και μετά τη δικτατορία έως και σήμερα. Αποτελεί μια μοναδική οπτική, σε ένα πρωτοφανές παράδειγμα μικρογραφίας κοινωνικής οργάνωσης και της ριζικής εξέλιξής της μέσα στις δεκαετίες, θέτοντας πολλά ερωτήματα σε σχέση με την παράδοση, τους δεσμούς μεταξύ των πολιτών στις μικρές κοινότητες, τον ρόλο των γυναικών σε αυτές, αλλά και σε σχέση με την αποκέντρωση, τον εκσυγχρονισμό και την απομόνωση σε απομακρυσμένα νησιά όπως η Ανάφη, με τους κατοίκους τους γνωστούς ως «ακρίτες».
Τρεις καλλιτέχνιδες κλήθηκαν να ανταποκριθούν στο έργο της Κένα και να δημιουργήσουν νέα έργα που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά, η Έλεν Άσκολι, η Ζωή Χατζηγιαννάκη και η Μαρία Βαρελά.
* Την έκθεση επιμελήθηκαν οι Ηλιάνα Φωκιανάκη και Phenomenon Anafi. Θα διαρκέσει μέχρι τις 11 Σεπτεμβρίου. Για περισσότερες πληροφορίες [email protected]
