Στο σπίτι του ακούγονταν μουσικές του Μίκη και του Μάνου, αλλά και έντεχνο ελληνικό τραγούδι. Δεν έλειπε όμως το λαϊκό, το ρεμπέτικο, το μικρασιάτικο, οι μουσικές απ' τους τόπους καταγωγής των προγόνων του - τον Πόντο και την Αρμενία. Μουσικές που δεν παύουν να τον συγκινούν.
Γέννημα - θρέμα Πειραιώτης, στην ηλικία των 7 ετών πήρε τα πρώτα του μαθήματα κλασικής κιθάρας στο μουσικό εργαστήρι του Δήμου Κερατσινίου, με δάσκαλο τον Νίκο Σερβίτη. Στην ενασχόλησή του με τη μουσική, αφορμή στάθηκε ένας θείος, ο οποίος έπαιζε λαϊκή κιθάρα (ρεμπέτικα κ.λπ.), ενώ συνάμα κατασκεύαζε κιθάρες. Του ζήτησε να του φτιάξει μία. Έτσι, ο Γιώργος συνέχισε και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Σύγχρονο Ωδείο της Αθήνας, με δάσκαλο τον Ιάκωβο Κολανιάν.
Με ποιους θα πας...
Θυμάται πάντα το πάθος του Κολανιάν να του μεταδώσει τις γνώσεις του, αφήνοντάς του όλη την ελευθερία να αναδείξει την προσωπικότητά του. «Καν’ το μόνο αν δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς αυτό», τον συμβούλεψε για τη σταδιοδρομία του στη μουσική. Η πρόταση αυτή χαράχτηκε στη μνήμη του νεαρού κιθαριστή.
Στα δεκάξι, όταν πια έπρεπε ν' αποφασίσει «με ποιους θα πάει και ποιους θ' αφήσει», ο Γιώργος Τοσικιάν συνειδητοποίησε ότι μόνο με τη μουσική θα μπορούσε να συνεχίσει. Ήταν βέβαιος πια ότι αυτό που πραγματικά ήθελε ήταν να ασχοληθεί με την κιθάρα. Και τίποτα άλλο.
Οι συνθέτες, οι συγγραφείς, οι μουσικοί, οι σκηνοθέτες και οι ζωγράφοι που αγάπησε μέσα από το έργο τους τον ώθησαν να στραφεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το κιθαριστικό του περιβάλλον συντέλεσε καθοριστικά στην εξέλιξή του. Παρακολούθησε σεμινάρια με τον Manuel Barrueco, τον Roland Dyens, τον Oscar Ghiglia, τον Eυάγγελο Ασημακόπουλο, τη Λίζα Ζώη ή τον Γιώργο Χατζηνίκο και το 2004 πήρε το δίπλωμά του με «άριστα παμψηφεί».
Πίστη, δουλειά, αφοσίωση
Ο Γιώργος Τοσικιάν επηρεάστηκε και συνεχίζει να επηρεάζεται από τους σπουδαίους σολίστες του παρελθόντος αλλά και τις νεότερες γενιές ενός οργάνου που ανθεί διεθνώς. Παράλληλα, έρχεται σε επαφή με μουσικούς άλλων οργάνων, άλλων μουσικών ειδών. Από τις παραδοσιακές μουσικές ώς το ροκ και από την τζαζ έως τον σύγχρονο πειραματισμό.
Ανάμεσα στις μουσικές που ακούει είναι, βέβαια, η μουσική για κιθάρα, η κλασική μουσική. Πάντα όμως άκουγε και άλλα πράγματα, αρκετά ανόμοια μεταξύ τους. Nick Cave, Sonic Youth, Dexter Gordon, Tom Waits, Ramones, Wim Mertens, Mogwai, Mark Ribot και όχι μόνο. Το ότι ασχολείται επαγγελματικά με ό,τι τον γεμίζει συναισθηματικά είναι για τον πάντα δημιουργικό νέο κιθαρίστα η πιο μεγάλη ευτυχία. Βαθιά πίστη, αφοσίωση και σκληρή δουλειά τον χαρακτηρίζουν.
«Η μουσική δεν σταματά ποτέ. Εκατοντάδες χρόνια τώρα, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη, ακόμα και στις πιο δυσμενείς συνθήκες, οι άνθρωποι παίζουν, συνθέτουν και ακούνε μουσική. Αυτό δεν σταματά ποτέ, ικανοί μουσικοί και συγκροτήματα ξεπετάγονται συνεχώς».
«Guitar Music by Greek Composers»
Όποτε σημαντικοί κιθαριστές -όπως ο Andres Segovia ή ο Julian Bream- βρέθηκαν δίπλα σε σπουδαίους συνθέτες, γράφτηκαν πολύ αξιόλογα έργα για κιθάρα. Το ρεπερτόριό της είναι μικρότερο απ' αυτό του πιάνου ή του βιολιού, μεγαλύτερο όμως και πλουσιότερο, τόσο σε όγκο όσο και σε ποιότητα, από το ρεπερτόριο πολλών άλλων οργάνων.
Η Ελλάδα, ιστορικά αλλά και στις μέρες μας, διαθέτει ένα μεγάλο αριθμό συνθετών και ταλαντούχων μουσικών, σε πολλά και διαφορετικά είδη. Ο Γιώργος ήθελε να αναφερθεί στη σπουδαία κιθαριστική σχολή που εδώ και χρόνια έχει δημιουργηθεί στη χώρα μας. Ξεκίνησε με τον Δημήτρη Φάμπα και τον Γεράσιμο Μηλιαρέση, ενώ συνεχίστηκε και αναπτύχθηκε από ένα πλήθος ταλαντούχων κιθαριστών με παγκόσμια αναγνώριση.
Στον πρώτο του άλμπουμ, με τίτλο «Guitar Music by Greek Composers», ο Γιώργος Τοσικιάν επέλεξε να ηχογραφήσει έργα τα οποία σημαντικοί σύγχρονοι Έλληνες συνθέτες αφιέρωσαν στον ήχο της κιθάρας, εμπλουτίζοντας το ρεπερτόριό της. Συνθέσεις των τελευταίων σαράντα χρόνων των Θάνου Μικρούτσικου, Γιώργου Βαρσαμάκη, Νίκου Κυπουργού, Νότη Μαυρουδή, Θόδωρου Αντωνίου, Ιάκωβου Κολανιάν, Βασιλικής Λεγάκη, Κώστα Γρηγορέα, Γιώργου Κουρουπού και του σημαντικού -«απόντα» από τα 39 του χρόνια- κιθαρίστα και συνθέτη έργων για κιθάρα, του κάποτε συμμαθητή μου Κυριάκου Τζωρτζινάκη.
Στη διάρκεια της αναζήτησης, της μελέτης και της ηχογράφησης των κομματιών του δίσκου, ο Γιώργος αναγνώρισε με χαρά ένα υπέροχο, φωτεινό κομμάτι μιας ενεργού καλλιτεχνικής δημιουργίας, γεννημένο μέσα στο σκοτεινό περιβάλλον τής συχνά μίζερης σύγχρονης ελληνικής καλλιτεχνικής πραγματικότητας. Μια θαυμαστή «υπόγεια» ανθοφορία.
Ένα δισκογραφικό «Μωσαϊκό»
Η δεύτερη δισκογραφική κατάθεσή του ήταν το άλμπουμ με τίτλο «Mosaic». Τα πρωτότυπα έργα του δίσκου υπέγραφαν δύο Έλληνες κιθαριστές και συνθέτες, ο Βαγγέλης Μπουντούνης και ο δάσκαλός του, ο Ιάκωβος Κολανιάν, ο Ιταλός Κάρλο Ντομενικόνι, ο Καναδός Σιντ Ρομπίνοβιτς, η Περσοαμερικανίδα Λίλι Αφσάρ και ο Σερβοαμερικανός Ντούσαν Μπογκντάνοβιτς.
Πέρα από τη σολιστική του πορεία, ο Γιώργος Τοσικιάν έχει τη χαρά να έχει κάποιες ακόμα σημαντικές συνεργασίες, που τον κάνουν περήφανο. Συμμετέχει, τα τελευταία δεκατρία χρόνια, στους δίσκους και τις συναυλίες του Γιώργου Βαρσαμάκη, ενός εξαιρετικού συνθέτη της ορχηστρικής μουσικής. Επιστέγασμα της συνεργασίας τους ήταν ο δίσκος “Aurora” του 2015, γεμάτος από συνθέσεις για σόλο κιθάρα, ντουέτα κιθάρας καθώς και τη Σουίτα του για κιθάρα και ορχήστρα εγχόρδων.
«Με κατακτημένη σε μέγιστο βαθμό την τεχνική, ο Τοσικιάν διεισδύει με φυσικότητα και σιγουριά σε κάθε αισθητική ιδιαιτερότητα των έργων που επέλεξε. Οι ερμηνείες του χαρακτηρίζονται από ήχους ηδονικούς, που χρωματίζονται με απέριττους λυγμικούς δισταγμούς και προσδίδουν στη μουσική του μια σπάνια ομορφιά», έγραφε γι' αυτόν ο ιστορικός της μουσικής και βαθύς γνώστης των έργων για κιθάρα κ. Γιώργος Μονεμβασίτης.
Με τον Νότη Μαυρουδή
Τον Ιανουάριο του 2018 κυκλοφόρησε ο δίσκος της συνεργασίας του σπουδαίου κιθαριστή και συνθέτη Νότη Μαυρουδή με τον νεότερο συνάδελφό του και πολύ στενό συνεργάτη στις συναυλίες των τελευταίων χρόνων Γιώργο Τοσικιάν. Το «Cafe Latino» τους, με υπότιτλο «El Puerto Porto», ήταν μία από τις πιο καλαίσθητες κυκλοφορίες της χρονιάς. Περιείχε διασκευές κομματιών από την άγνωστη στους πολλούς λαϊκή μουσική παράδοση της Βολιβίας, του Μεξικού, της Βενεζουέλας της Κούβας, της Αργεντινής, της Βραζιλίας και της Ισπανίας, για δύο κλασικές κιθάρες.
«Από το 2010 στέκομαι δίπλα στον Νότη Μαυρουδή δισκογραφικά και συναυλιακά. Ο Μαυρουδής δεν υπήρξε δάσκαλός μου, θεωρώ όμως ότι είναι δάσκαλος όλων των Ελλήνων κιθαριστών. Ως συνθέτης, το όνομά του απαντάται στον ορισμό του έντεχνου τραγουδιού», λέει ο Γιώργος για τον πολύπειρο μελωδό συνθέτη και κορυφαίο κιθαρίστα.
«Την περασμένη χρονιά, είχα την τιμή να συμμετέχω σε δύο μεγάλες παραγωγές του ‘Κύκλου Μάνος Χατζιδάκις’ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, σε μουσική διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού. Ο ‘Χορός με τη σκιά μου’ και η ‘Εποχή της Μελισσάνθης’ ήταν μοναδικές εμπειρίες για εμένα».
Με αυτά τα λόγια έκλεισε ο Γιώργος Τοσικιάν την πρώτη μας συνάντηση, που έγινε στη διάρκεια ενός ακόμα κορωναϊκού εγκλεισμού και η οποία αποτυπώνεται σήμερα στις φιλόξενες σελίδες της ΑΥΓΗΣ της Κυριακής.
Διασκευάζοντας τον συνθέτη της Amélie
Αρκετά χρόνια πριν, ένας φίλος πιανίστας τού πρότεινε να διασκευάσει το «Sur le fil». Ακολούθησαν δύο ακόμα κομμάτια του Yann Tiersen, τα οποία ο Γιώργος Τοσικιάν συχνά ενέτασσε στα ρεσιτάλ του. Οι μελωδίες τού δεξιοτέχνη σε πολλά όργανα Γάλλου συνθέτη του Valse της Amélie, συνθέσεις γεμάτες μελαγχολία, ρομαντισμό και χαρά αγαπήθηκαν από εκατομμύρια ακροατές σε όλον τον κόσμο.
Το συναισθηματικό τους βάθος βρίσκεται σε απόλυτη αντιστοιχία με την ψυχή των χορδών μιας κλασικής κιθάρας, όταν αυτές είναι φορτισμένες από το γαλλικό chanson και τη musette, τις κλασικές και τις μινιμαλιστικές επιρροές του Chopin, του Satie, του Glass, του Nyman.
Στο μυαλό του Τοσικιάν τριγύριζε η ιδέα για μια ολοκληρωμένη εργασία και σήμερα μας παρουσιάζει δέκα συνθέσεις του Tiersen διασκευασμένες για κιθάρα. Αφού ολοκλήρωσε τις ηχογραφήσεις τους, πρότεινε το υλικό σε τρεις πολύ σημαντικές ευρωπαϊκές δισκογραφικές εταιρείες.
Η απάντηση από την «Brilliant Classics» ήταν άμεση, με συνέπεια την κυκλοφορία του απολαυστικού «Yann Tiersen - La Plage - Arrangements for guitar» από μια δισκογραφική ετικέτα με μεγάλο δίκτυο διανομής και χιλιάδες ακροατές που παρακολουθούν την κάθε νέα της παραγωγή. Είναι η πρώτη ολοκληρωμένη συλλογή συνθέσεων του Yann Tiersen, διασκευασμένων για μια κιθάρα που μένει πιστή στην αρχική τους γραφή, μακριά από την παγίδα της μίμησης.
«Η μουσική του Yann Tiersen μου είναι ιδιαίτερα οικεία. Ένα κοινό στοιχείο μου με τον συνθέτη είναι ότι και αυτός είναι ποτισμένος και από την εναλλακτική ροκ μουσική. Τη σχέση με τη ροκ κουλτούρα, μουσική, βιβλία, ταινίες, συναυλίες. Τον δίσκο αυτόν τον νιώθω τόσο απλό και τόσο βαθύ όσο ένα χάδι σε ένα αγαπημένο πρόσωπο, ένα νανούρισμα, έναν χορό της χαράς, έναν μονόλογο της μελαγχολίας».
Αυτό που μέσα στην γκρίζα πραγματικότητα κάνει αισιόδοξο τον Γιώργο Τοσικιάν είναι οι άνθρωποι που καταφέρνουν να είναι δημιουργικοί, παρά τις δυσκολίες. Οι άνθρωποι που διατηρούν κριτική ματιά, πάθος και ευαισθησία.
