«Να αποσύρετε αμέσως τη διάταξη. Διαφορετικά, προκαλείτε ζημία στο Δημόσιο για την οποία κάποια στιγμή μπορεί να κληθείτε να απολογηθείτε» προειδοποίησε την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ο τομεάρχης Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Φίλης αναφερόμενος στις αλλαγές στον αρχαιολογικό νόμο για τα αντίγραφα των μνημείων. Οι επίμαχες διατάξεις περιλήφθηκαν στο νομοσχέδιο για τη μετατροπή του «Ακροπόλ» σε Κέντρο Πολιτισμού και Δημιουργίας, που ψηφίστηκε χθες με εσπευσμένες διαδικασίες, ελάχιστες μέρες μετά την κατάθεσή του και με πολλές από τις διατάξεις του να μην έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Ο Ν. Φίλης κατηγόρησε τη Λ. Μενδώνη ότι «επιχείρησε να δικαιολογήσει με ανήκουστες απλοποιήσεις» την «πονηρή διατύπωση» του νομοσχεδίου, η οποία «μπορεί να ωφελήσει επιχειρηματικά συμφέροντα» και επισήμανε ότι η αρχική διατύπωση του αρχαιολογικού νόμου προέβλεπε καταβολή τέλους για όσους προχωρήσουν σε αντιγραφή μνημείου έχοντας «άμεσο ή έμμεσο εμπορικό οικονομικό σκοπό». Επίσης, σημείωσε ότι με τη νέα διατύπωση το τέλος θα καταβάλλεται «όταν έχουν σκοπό το κέρδος», κάτι που σημαίνει ότι «αφαιρείται η πλειονότητα των περιπτώσεων χρήσης από επιχειρήσεις» καθώς και από μη κερδοσκοπικές εταιρείες.
«Μια επιχείρηση δεν ωφελείται μόνο επειδή πουλάει Τ-shirt με την Ακρόπολη. Μπορεί να προάγει και να αναβαθμίζει την εικόνα της στο κοινό κάνοντας χρήση της εικόνας ενός μνημείου χωρίς εκείνη τη στιγμή να πουλάει ένα προϊόν και να εισπράττει» παρατήρησε ο Ν. Φίλης υπογραμμίζοντας ότι πλέον αυτό θα επιτρέπεται.
Ο τομεάρχης Παιδείας κατηγόρησε τη Λ. Μενδώνη ότι «παραπλάνησε» τους βουλευτές υποστηρίζοντας ότι η τροποποίηση αφορά τους καλλιτέχνες, τους μαθητές που πουλούν ημερολόγια για να πάνε εκδρομή ή τους τουρίστες που βγάζουν φωτογραφίες, περιπτώσεις που καλύπτονται από το υπάρχον πλαίσιο.
Ο αποκλεισμός του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων από την ακρόαση των φορέων
Ο Νίκος Φίλης και οι άλλοι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ επισήμαναν την αντίδραση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, που ζήτησε την απόσυρση των επίμαχων διατάξεων. Να σημειωθεί ότι η Ν.Δ. είχε αρνηθεί να κληθεί ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων στην ακρόαση των φορέων για το νομοσχέδιο ισχυριζόμενη ότι το νομοσχέδιο... δεν προβλέπει αλλαγές στον αρχαιολογικό νόμο!
«Παραχωρείτε σε ιδιώτες δικαιώματα και υπεραξία από τα δικαιώματα του Δημοσίου πάνω στα μνημεία της χώρας» τόνισε ο τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ Πάνος Σκουρολιάκος. «Τα απαράδεκτα άρθρα 20 και 25 αποτελούν ένα εξόφθαλμο σκάνδαλο, μια λαθροχειρία στα οικονομικά του δημόσιου ταμείου» τόνισε η εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ Ραλλία Χρηστίδου. Και οι δύο υπογράμμισαν τις σχετικές αναφορές στην έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, αλλά και τις αντιρρήσεις φορέων όπως ο Επιστημονικός Συνδικαλιστικός Σύλλογος Εργαζομένων του υπουργείου Πολιτισμού.
Λ. Μενδώνη για έκθεση ΓΛΚ: «Σε όλες τις διατάξεις δημοσιονομικού ενδιαφέροντος κάνει μια τέτοια εκτίμηση»!
Η Λ. Μενδώνη αρνήθηκε ότι παρέχεται δυνατότητα σε ιδιώτες να παράξουν ακριβές αντίγραφο μνημείου με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου. Υποστήριξε και πάλι ότι οι διατάξεις αυτές ήταν προϊόν του έργου ειδικής επιτροπής και ότι η επιτροπή έλαβε υπόψη της γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, το οποίο συνεδρίασε παρουσία του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων. Όσον αφορά την έκθεση του ΓΛΚ για απώλεια εσόδων του Δημοσίου, η Λ. Μενδώνη ισχυρίστηκε ότι... «σε όλες τις διατάξεις δημοσιονομικού ενδιαφέροντος το Γενικό Λογιστήριο κάνει μια τέτοια εκτίμηση»!
Μ. Ξενογιαννακοπούλου: Δημόσιοι θεσμοί που στηρίζουν τη δημιουργία και την τέχνη
Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ άσκησε σφοδρή κριτική στον σχεδιασμό για τη λειτουργία του «Ακροπόλ». «Πρέπει σε μια δημοκρατική Πολιτεία να υπάρχουν και οι δημόσιοι θεσμοί που στηρίζουν πραγματικά τη δυνατότητα της δημιουργίας και της τέχνης» σημείωσε η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου. Η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ επισήμανε ότι «αυτό εμείς οραματιζόμασταν μέσα από το σχέδιο νόμου για το ‘Ακροπόλ’. Κι εσείς έρχεστε εδώ και φέρνετε μια νομοθετική διάταξη με μια αντίληψη ενός ΚΕΚ επιχειρηματικότητας στον πολιτισμό».
Η Λ. Μενδώνη υποστήριξε ότι σκοπός του «Ακροπόλ» είναι να είναι οι ίδιοι οι καλλιτέχνες διαχειριστές της δουλειάς τους, «εκτός εάν θέλουμε τους καλλιτέχνες μονίμως ευάλωτους, μονίμως σε ανάγκη». Παράλληλα, επέμεινε ότι δεν έχει εγκαταλειφθεί η προεκλογική πρόταση της Ν.Δ. για σύνδεση του «Ακροπόλ» με το Αρχαιολογικό Μουσείο και το Πολυτεχνείο.
Αντιδράσεις για το νομοσχέδιο του "Ακροπόλ"
Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος-Ακροάματος
"Tο νομοσχέδιο αυτό είναι βαθιά πολιτικό και αντικατοπτρίζει τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου, την οποία δεν αφορά η παραγωγή του έργου τέχνης, παρά μόνο η πώλησή του" υπογράμμισαν οι εισηγητές της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος-Ακροάματος στη συζήτηση του νομοσχεδίου “Κέντρο Πολιτισμού και Δημιουργίας 'Ακροπόλ' και άλλες διατάξεις” στην προχθεσινή συζήτηση στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων. Επισήμαναν επίσης ότι "το νομοσχέδιο δημιουργεί έναν οργανισμό που φαίνεται να φιλοδοξεί να υποκαταστήσει το ΥΠΠΟ στη χάραξη πολιτικής για τον σύγχρονο πολιτισμό".
Σχετικά με την προσπάθεια διαστρέβλωσης των απόψεων των εκπροσώπων της ΠΟΘΑ από την υπουργό Πολιτισμού στη χθεσινή ομιλία της στη Βουλή, διευκρινίζουν: "Το 'Ακροπόλ' είναι ένας οργανισμός που χρειάζεται ο κόσμος του πολιτισμού. Ο τρόπος που θεσμοθετείται, όμως, δεν είναι προς όφελος των καλλιτεχνών. Είναι αδιαφανής και πνίγει την πολιτιστική δημιουργία. Οι διαβεβαιώσεις της υπουργού ότι συμμερίζεται απολύτως το όραμά μας προσκρούουν στο νομοσχέδιο το οποίο η ίδια νομοθέτησε. Με πολύ υποτιμητικό τρόπο ανέφερε ότι ''το 'Ακροπόλ' δεν θα γίνει στέκι καλλιτεχνών''. Προτίμησε να το κάνει στέκι για μάνατζερς και μια χαμένη ευκαιρία για τον πολιτισμό".
Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, που αποκλείστηκε από τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, ζητάει την απόσυρση των άρθρων 20, 21 και 25 τα οποία "τροποποιούν τον Αρχαιολογικό Νόμο (συγκεκριμένα το άρθρο 46) και τον Οργανισμό του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού" και να παραμείνει το άρθρο 46 του Αρχαιολογικού Νόμου όπως ισχύει έως σήμερα. Υπογραμμίζει ότι οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις "αποτελούν προσπάθεια να αποσυρθεί το ΥΠΠΟΑ από τον ρόλο του και να αναθέσει λειτουργίες και κυρίως τα αντίστοιχα έσοδα σε ιδιώτες και επιχειρηματίες" και ότι "δεν υπήρξε καμία διαβούλευση με τα σωματεία, ούτε καν δημοσιοποίηση για διαβούλευση στο οpengov, όπου αναρτήθηκε το υπόλοιπο νομοσχέδιο".
Συγκεκριμένα, το άρθρο 20 "αφήνει ανεξέλεγκτη την αγορά αντιγράφων και σουβενίρ, στην οποία πλέον θα μπορεί κάθε επιχειρηματίας να πουλάει στο κοινό 'πιστές αναπαραγωγές' ευρημάτων και μνημείων, χωρίς αδειοδότηση από το ΥΠΠΟΑ", ενώ με το άρθρο 25 "καταργείται η αποκλειστική αρμοδιότητα του ΤΑΠΑ στην παραγωγή εκμαγείων".
Με το άρθρο 21 ιδρύεται Αυτοτελές Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Εθιμοτυπίας του ΥΠΠΟΑ απευθείας υπαγόμενο στον υπουργό, γεγονός που, κατά τον ΣΕΑ, "δείχνει ότι οι προτεραιότητες της πολιτικής ηγεσίας αφίστανται εντελώς από τις πραγματικές ανάγκες του πολιτισμού και της κατάστασης του υποστελεχωμένου ΥΠΠΟΑ".
