Μια πολυπρισματική ματιά στο φλέγον θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων, που επεκτάθηκε από τον οδικό χάρτη και τη στρατηγική που χαράχτηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση μέχρι το σχέδιο του νυν κυβερνητικού σχήματος, παρακολούθησαν την Τρίτη το απόγευμα όσοι βρέθηκαν στη δημόσια συζήτηση στο κατάμεστο X-Booze με ομιλητές τους Χριστόφορο Βερναρδάκη, πρ. υπουργό Επικρατείας, Μυρσίνη Ζορμπά, πρ. υπουργό Πολιτισμού, και Κώστα Στρατή, πρ. υφυπουργό Πολιτισμού.
Ακριβώς όπως οριοθετήθηκε από τον τίτλο της συζήτησης "Πνευματικά δικαιώματα: από την εξυγίανση στην υπονόμευση", διευκρινίστηκαν ζητήματα, απαντήθηκαν ερωτήματα, ξεδιπλώθηκαν όλες οι διαστάσεις του κομβικού αυτού ζητήματος, την ώρα που οι Έλληνες δημιουργοί, έχοντας καταθέσει την έκθεση βιωσιμότητας που μετ' επιτάσεως ζητούσε η υπουργός Πολιτισμού, παραμένουν σε θέση αναμονής από τον προηγούμενο Αύγουστο για την πολυπόθητη αδειοδότηση της ΕΔΕΜ με την ταυτόχρονη μεταβίβαση της δραστηριότητας του προσωρινού ενδιάμεσου φορέα, της ΕΥΕΔ, στον αυτοδιοικούμενο οργανισμό συλλογικής διαχείρισης των ίδιων των δημιουργών.
Κατάμεστος ο χώρος, ενδεικτικό του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει, αλλά και της ανάγκης για περισσότερη ενημέρωση γύρω απ' αυτόν τον τομέα. Συγκινητική αλλά και με ιδιαίτερα συμβολικό βάρος η παρουσία στη συζήτηση της Μαρίας Παπαγιάννη, συζύγου του Θάνου Μικρούτσικου, και της κόρης τους Αλεξάνδρας.
Για περισσότερες από τρεις ώρες, τόσο οι ομιλητές όσο και με παρεμβάσεις τους ο πρώην υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς, ο πρ. πρόεδρος του Δ.Σ. του ΟΠΙ Γιάννης Αντωνιάδης και το μέλος Γιάννης Μπουλέκος, η πρ. διαχειρίστρια της Ειδικής Υπηρεσίας Έκτακτης Διαχείρισης Δικαιωμάτων Μαριάνθη Βλάχου, διασαφήνισαν πλήρως την πολιτική που ακολουθήθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση, από το ξήλωμα της ΑΕΠΙ ώς τον δρόμο προς την ΕΔΕΜ.
"Από την πρώτη στιγμή, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας τόνισε ότι το πνευματικό δικαίωμα είναι θέμα δημόσια πολιτικής και όχι υπόθεση ιδιωτικών συμφερόντων. Ό,τι έγινε από εκεί και πέρα ήταν προς την κατεύθυνση της δημόσιας πολιτικής και όχι της αυτορρύθμισης της αγοράς" θύμισε ο Χριστόφορος Βερναρδάκης κάνοντας μια ιστορική αναφορά από τον Δεκέμβριο του 2016 και την υπό κατάρρευση ΑΕΠΙ έως τη συγκρότηση της ΕΔΕΜ, την "κομβική στιγμή της αλλαγής του Δ.Σ. του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας", και εντέλει στο βήμα πριν την αδειοδότηση της ΕΔΕΜ.
Ο πρ. υπουργός Επικρατείας εξήγησε ότι στον τομέα των πνευματικών δικαιωμάτων "συγκρούονται πολλά συμφέροντα", έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην εύλογη αμοιβή που με τον νόμο του 2017 ορίστηκε, το ποσοστό 2% που αποδίδουν οι εταιρείες εισαγωγής smartphone, tablet κ.ά. στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης, και "συκοφαντήθηκε ως φορολόγηση" καθώς "λειτουργούσαν ασφυκτικά λόμπι", για να επισημάνει ότι το πνευματικό δικαίωμα δεν αφορά μόνο τη μουσική, αλλά εμπλέκονται εταιρείες πληροφορικής, χρήστες κ.ά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο "κρίσιμο ζήτημα της ενότητας των δημιουργών", στο οποίο "καθοριστικό ρόλο έπαιξε η ΕΥΕΔ και προσωπικά η προσωρινή διαχειρίστριά της Μαριάνθη Βλάχου", χαρακτηρίζοντάς την "τεράστιο βήμα για να μπορέσει να εκφραστεί ο χώρος ενιαία". Ωστόσο δεν παρέλειψε να επισημάνει την πολιτική που ακολουθείται από τη νυν κυβέρνηση, της οποίας κεντρική στρατηγική είναι η υπονόμευση της ενότητας των δημιουργών και της ΕΥΕΔ.
Για "πολιτιστικό πόλεμο" έκανε λόγο η Μυρσίνη Ζορμπά, ο οποίος "θα συνεχιστεί και στο μέλλον, γιατί έχουμε να κάνουμε με πραγματικά συμφέροντα". Αναφερόμενη στα πεπραγμένα της προηγούμενης κυβέρνησης, μίλησε για "πολύ κεντρική παρέμβαση στον σύγχρονο πολιτισμό που έδωσε το δείγμα τού τι σημαίνει δημόσια πολιτική και δημόσιο συμφέρον", υπογραμμίζοντας ότι "αν θέλουμε να μιλάμε για δημιουργική οικονομία, το πιο σημαντικό κεφάλαιο που οφείλει μια δημόσια πολιτική να ρυθμίσει είναι το πνευματικό δικαίωμα". Παράλληλα, τόνισε ότι "τώρα στοχεύουν στην απορρύθμιση του τοπίου κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στη δύναμη των ίδιων των δημιουργών.
Από την πλευρά του ο Κώστας Στρατής υπογράμμισε ότι "ζούμε μια ιστορική στιγμή, όπου κρίνεται αν θα περάσουμε σε μια νέα ΑΕΠΙ ή σε έναν οργανισμό συλλογικής διαχείρισης των δημιουργών" δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ενότητα των ίδιων των δημιουργών. Αναφερόμενος στην ΕΥΕΔ τονισε ότι "με ιδιαίτερους χειρισμούς διασώθηκε το αρχείο της ΑΕΠΙ" και "κρατήθηκε ζωντανό το σύστημα είσπραξης πνευματικών δικαιωμάτων", ενώ "επιτεύχθηκε η ενότητα των δημιουργών". Σε ό,τι αφορά το σήμερα, υπογράμμισε ότι "όσο καιρό καθυστερεί η αδειοδότηση της ΕΔΕΜ επέρχονται διαλυτικές πιέσεις στους δημιουργούς" τονίζοντας ότι "η καθυστέρηση της αδειοδότησης είναι πολιτική".
Στην παρέμβασή του ο Αριστείδης Μπαλτάς, αφού αναφέρθηκε στον Νίκο Ξυδάκη και "την τολμηρή κίνηση της διενέργειας ελέγχου της ΑΕΠΙ", αλλά και στην προετοιμασία επί δικής του υπουργίας του νόμου για τα πνευματικά δικαιώματα του 2017, που ενσωμάτωσε και την ευρωπαϊκή Οδηγία, τόνισε ότι "το διακύβευμα είναι σκληρά οικονομικό και πολιτικό". Υπογράμμισε ότι η "υπουργός Πολιτισμού καθυστερεί ώστε να δώσει τη δυνατότητα στη νέα εταιρεία να στρώσει την αγορά, κι αυτό δεν είναι μεμονωμένο ζήτημα αλλά γενική πολιτική της κυβέρνησης". Καταλήγοντας τόνισε ότι "αν δεν αντιδράσουν οι δημιουργοί, δεν σταματάει το κακό".
Γενική διαπίστωση των ομιλητών ήταν ότι το ακολουθούμενο κυβερνητικό σχέδιο είναι να διαρραγεί η ενότητα των δημιουργών και διά των καθυστερήσεων της αδειοδότησης του δικού τους ΟΣΔ, της ΕΔΕΜ, να δοθεί η δυνατότητα σε ιδιωτικές εταιρείες να εμπλακούν στη διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων.
