Εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια, η στήλη καταγράφει τα συμβάντα στις ελληνικές (και όχι μόνο) βιβλιοθήκες. Αναπαράγει δράσεις, θέσεις, προβλήματα που αφορούν κατά κύριο λόγο τις λαϊκές μας βιβλιοθήκες. Καθώς οι δράσεις αυτές καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, οι σκέψεις που γεννιούνται εξ αφορμής τους καταγράφονται επίσης. Ιδέες, τάσεις, νέα μοντέλα επίσης γίνεται μία προσπάθεια να παρουσιαστούν. Επιπλέον τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε και καταγράφουμε την "Άνοιξη" των ελληνικών βιβλιοθηκών. Οι βιβλιοθήκες μας μπήκαν επιτέλους στον δημόσιο λόγο, είτε για τις δράσεις τους είτε για την απουσία τους. Και αυτό είναι σημαντικό.
Σε μία χώρα, που το εκπαιδευτικό σύστημα επιμένει στην αυθεντία του ενός και μόνο συγγράμματος, όπου σοβαρές υποδομές για την ανάπτυξη της κουλτούρας της κριτικής σκέψης και της ανάγνωσης δεν έχουν υλοποιηθεί σχεδόν ποτέ, είναι κρίσιμο να παρατηρούμε αυτή την εισβολή των βιβλιοθηκών μας στον δημόσιο χώρο. Πολλές φορές βέβαια η συζήτηση στρέφεται στα παιδιά και εγκλωβίζεται εκεί. Να δώσουμε προγράμματα στα παιδιά, δημιουργικούς χώρους, να τα εθίσουμε στο διάβασμα. Το ζήτημα είναι ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα απομακρύνει τους εφήβους από τις βιβλιοθήκες.
Όταν λοιπόν τα παιδιά, που πήραν μέρος σε εκατοντάδες προγράμματα φιλαναγνωσίας, μεγαλώνοντας χάνουν την επαφή με το διάβασμα και την κριτική σκέψη, τι ενηλίκους περιμένουμε; Όταν το παιδί δεν εντάσσεται ποτέ σε μία κουλτούρα βιβλιοθήκης μαζί και από κοινού με τους γονείς του, πώς περιμένουμε αυτά τα προγράμματα να έχουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα; Το πιο πιθανό είναι οι μικροί αναγνώστες να εσωτερικεύσουν τη βιβλιοθήκη και το διάβασμα σαν άλλο ένα κομμάτι του "γεμίσματος" του χρόνου με δημιουργική απασχόληση εκ μέρους των γονιών τους. Όταν δεν βλέπουν τους ίδιους τους γονείς, τους συγγενείς και τους φίλους να μετέχουν αυτής της κουλτούρας, πώς αυτά θα την οικειοποιηθούν;
Πολλές κουβέντες γίνονται αυτό το διάστημα και στον εκδοτικό χώρο για το μέλλον και την αγορά του βιβλίου. Αν κάνουμε την αναγωγή, στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγουμε. Ο πελάτης του βιβλιοπωλείου, ο αγοραστής του βιβλίου είναι ένας άνθρωπος που έχει εσωτερικεύσει την ανάγκη της ανάγνωσης. Αν δεν το κάνει θα παραμείνει περιστασιακός πελάτης ή δεν θα ασχοληθεί καθόλου.
Το βασικό ζήτημα λοιπόν είναι να χτίσουμε μια κουλτούρα ανάγνωσης προς όλον τον πληθυσμό, όχι μόνο σε μεμονωμένες ηλικιακές ομάδες. Οι βιβλιοθήκες παρέχουν το ιδανικό αυτό περιβάλλον. Οφείλει η Πολιτεία λοιπόν (η τοπική αυτοδιοίκηση ή κάθε άλλος φορέας) να προαγάγει τη φιλαναγνωσία μέσα από τους θεσμοθετημένους φορείς. Πολιτική βιβλίου δεν γίνεται χωρίς τις βιβλιοθήκες. Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό.
