Στη Θεσσαλονίκη τον γνωρίζουν καλά, από την περίοδο του σχήματος "Your Hand In Mine" και τον πρώτο του δίσκο "Zyklon", με τις μουσικές από την ομώνυμη παράσταση του Θανάση Τριαρίδη σε σκηνοθεσία Γιάννη Παρασκευόπουλου.
Από τα ραδιόφωνα δεν πολυακούγεται η μουσική του. Εκτός αν ακούει κανείς τις εκπομπές του Μάκη Μηλάτου στο "Κόκκινο". Απ' αυτόν οι συστάσεις για έναν νεαρό, ταλαντούχο Θεσσαλονικιό μουσικό. Η μουσική του Μάνου Μυλωνάκη, ορχηστρική κατά βάση, ατμοσφαιρική και ονειρική ενίοτε, παραπέμπει σε ταξίδια και σε διαρκείς αναζητήσεις.
Ο ίδιος εξάλλου για τον καινούργιο του δίσκο "Solfar" ταξίδεψε ως τη μακρινή Ισλανδία, συνεργάστηκε με ντόπιους μουσικούς, ανακάλυψε μια χώρα όπου η μουσική υπάρχει ως βιωμένη καθημερινότητα, όπως επίσης και το πανέμορφο γλυπτό solfar από το οποίο προέκυψε και ο τίτλος του δίσκου. Πολυοργανίστας καθώς παίζει γύρω στα 18 όργανα, συνθέτης και αρχιτέκτονας, ο Μάνος Μυλωνάκης έχει εντάξει στο ερευνητικό του πεδίο, από τα φοιτητικά του χρόνια ακόμα, τις δυνατότητες συνδυασμού αρχιτεκτονικής και μουσικής. Ως ηχητικός αρχιτέκτονας μελετά και δημιουργεί πάνω στα ηχοτοπία τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο ήχος εντός των κτηρίων σε σχέση και προτεραιότητα πάντα με τους ανθρώπους που θα τα κατοικήσουν. Για όλα αυτά μας μιλά ο Μάνος Μυλωνάκης, καθώς και για τις νέες αναζητήσεις του στο Βερολίνο για το οποίο έχει ανοίξει τα πανιά του.
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
* Τι σημαίνει Solfar;
H σημασία της λέξης στα ισλανδικά είναι "ταξιδιώτης του ήλιου". Κατ' αρχήν solfar είναι ένα πανέμορφο γλυπτό στην παραλία του Ρέγκιαβικ φτιαγμένο από τον Τζον Γκούναρ, ο οποίος το φιλοτέχνησε πριν από 25 χρόνια. Περπατώντας στην παραλία μετά την ηχογράφηση του δίσκου, μου έκανε φοβερή εντύπωση αυτό το εξόχως ποιητικό έργο που μοιάζει σαν σκελετός ψαριού σε συνδυασμό με πλοίο που φεύγει προς τον ουρανό. Σταμάτησα στην επιγραφή και διάβασα την ερμηνεία της. Διαβάζοντας το "sun voyager" έκανα τον παραλληλισμό για το πώς περίπου ένιωσα ταξιδεύοντας σε μια μακρινή χώρα, γράφοντας μουσική σ' ένα περιβάλλον και για όργανα για τα οποία δεν είμαι καταρτισμένος -παίζω πιάνο κι έγραψα μουσική για έγχορδα- και ηχογραφώντας αυτή τη μουσική με άγνωστους συνεργάτες. Ήταν μια ενθουσιώδης αναζήτηση μιας ανεξερεύνητης περιοχής σε κάτι που δεν είναι οικείο.
* Ακούγοντας το solfar υπάρχει μία αφήγηση. Όχι όμως μια αφήγηση φυγής.
Αυτή η αίσθηση της αφήγησης ενός ταξιδιού υπήρχε και σε μένα, καθώς έγραφα τον δίσκο, παρ' όλα αυτά δεν το είχα συγκεκριμενοποιήσει μέχρι τη στιγμή που βρέθηκα μπροστά στο γλυπτό. Ήξερα ότι αποπνέει κάτι ταξιδιάρικο, όχι απαραίτητα φυγή με την αρνητική έννοια, αλλά με την έννοια μιας χαρούμενης περιπλάνησης προς το άγνωστο.
* Γιατί βρεθήκατε στην Ισλανδία, η οποία έτσι κι αλλιώς έχει τη φήμη της πιο δυναμικής αυτή τη στιγμή μουσικής σκηνής στον πλανήτη;
Κατ' αρχήν το ταξίδι στην Ισλανδία ήταν η πραγμάτωση ενός ονείρου μου. Η κατάλληλη στιγμή για τον δίσκο ήταν όταν για λόγους αναψυχής επισκέφθηκα τη χώρα και μετά από πολύ προετοιμασία και αποταμίευση ένιωσα ότι πρέπει να εκμεταλλευτώ στο έπακρο την ευκαιρία και να κάνω μια μουσική συνεργασία εκεί. Η Ισλανδία είναι μια πάρα πολύ μικρή χώρα, με πληθυσμό όσο η μισή Θεσσαλονίκη, με αντιστρόφως ανάλογη δυναμική μουσική κοινότητα. Υπάρχουν γύρω στα 200 ωδεία σ' αυτή τη χώρα. Παρ' όλα αυτά η τοπική μουσική σκηνή με την εμπορική διάσταση είναι πάρα πολύ περιορισμένη. Δεν υπάρχουν δισκάδικα, δεν υπάρχει κατανάλωση ή μάλλον η μουσική στην Ισλανδία δεν είναι εγχώριο καταναλωτικό προϊόν. Δεν τους ενδιαφέρει αν θα πουλήσουν δίσκους, αν ως μουσικοί θα γίνουν σταρ ή απλώς γνωστοί. Ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο υπάρχει απεριόριστη μουσική ελευθερία, ο καθένας μπορεί να παίξει ό,τι του κατέβει στο κεφάλι. Η κουλτούρα τους, άλλωστε, επιτρέπει αυτή την ελευθερία που εμάς μας εντυπωσιάζει. Όπως λένε και οι ίδιοι είναι περισσότερο αυτή η ελευθερία που τους εμπνέει παρά τα αναμφίβολα πανέμορφα φυσικά τοπία της νησιωτικής χώρας τους.
* Είναι μια συνθήκη καθημερινότητας η μουσική για τους Ισλανδούς;
Η μουσική είναι μέσα στα σπίτια τους, είναι μέσα στις εκκλησίες τους, σχεδόν κάθε μικρό εξωκκλήσι διαθέτει εκκλησιαστικό όργανο και χορωδία, κυρίως, είναι ριζωμένη στο εκπαιδευτικό τους σύστημα. Έτσι κατόρθωσαν να προσελκύσουν κατ' αρχήν μουσικό τουρισμό στη χώρα τους, ανέπτυξαν δύο ή τρία, αν δεν κάνω λάθος, από τα μεγαλύτερα μουσικά φεστιβάλ της Ευρώπης, όπως το Ιsland Airwave, ή το ATP και ως αποτέλεσμα αυτών κατάφεραν να γίνει η μουσική το μεγαλύτερο, ίσως, εξαγώγιμο προϊόν τους μετά τον τουρισμό.
* Έχουμε να διδαχτούμε από το παράδειγμα τους;
Έχουμε να διδαχτούμε ότι ο πολιτισμός που διαθέτουμε, αρχαίος και σύγχρονος, είναι ενδεχομένως ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Δεν έχουμε κατανοήσει την αναπτυξιακή του διάσταση ίσως και εμείς οι ίδιοι οι καλλιτέχνες. Είναι αυτό που έχουν καταλάβει οι Ισλανδοί και απολαμβάνουν τα ωφελήματα από τον πολιτισμό τους και οι μόνο τα υλικά. Έχουν κατορθώσει να είναι φημισμένοι σ' όλο τον πλανήτη για τη μουσική τους, και έχουν εν γένει οικοδομήσει μια πολύ καλή εικόνα για τη χώρα τους προς τα έξω. Μη ξεχνάμε τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν την οικονομική τους κρίση και τον τρόπο με τον οποίο διεκδικούν την προστασία του ίδιου τους του νησιού. Αντιστέκονται δηλαδή.
* Εσείς τι επιδιώκετε μέσα από τη μουσική σας;
Επιδιώκω να μεταδώσω το προσωπικό μου μήνυμα προς τα έξω, δεν είναι πάντοτε προσδιορισμένο ενδέχεται πολλές ερμηνείες, γι' αυτό κιόλας μ' ενδιαφέρει να υπάρχει ένα σκεπτικό πίσω από κάθε μουσική μου, ωστόσο αφήνονται περιθώρια για ερμηνείες και σκέψεις γύρω απ' αυτό. Προτείνω, ας πούμε, έναν μισοτελειωμένο ηχητικό κόσμο και αναμένω νέους συνομιλητές. Σ' αυτό βοηθάει πολύ το γεγονός ότι γράφω κυρίως ορχηστρική μουσική. Σε ό,τι αφορά τις μουσικές με τις οποίες υποστηρίζω μια θεατρική παράσταση ή ένα φιλμ, επιδιώκω να υπογραμμίσω τις βασικές κατευθύνσεις της αφήγησης δίνοντας έμφαση στο να τονίσω όσα υπονοεί η κάθε αφήγηση. Το ίδιο επιδιώκαμε και με τους "Your hand in mine" το συγκρότημα με το οποίο μετέτρεψα το χόμπι σε μια πιο ουσιαστική και συστηματική ενασχόληση.
* Και τώρα στη solo διαδρομή πού επικεντρώνεστε;
Επικεντρώνομαι στο να δημιουργώ ευκαιρίες που να μπορούν να πυροδοτήσουν έναν ενθουσιασμό. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα μουσικό όργανο, ένας άνθρωπος που θα γνωρίσω, το έργο ενός άλλου καλλιτέχνη.
* Και η μουσική σας εξερεύνηση που στρέφεται δεδομένου ότι είστε και πολυοργανίστας. Αλήθεια πόσα όργανα παίζετε;
Εκτός από το πιάνο στο οποίο είμαι περισσότερο καταρτισμένος, στα υπόλοιπα δεκαεφτά όργανα της συλλογής μου είμαι αυτοδίδακτος. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι παίζω 18 όργανα. Αυτό που με γοητεύει πολύ και θέλω να εμβαθύνω περισσότερο είναι οι αντισυμβατικές τεχνικές σύνθεσης. Με ενδιαφέρει, δηλαδή, πώς μέσα από τις νέες τεχνολογίες, δηλαδή τον προγραμματισμό, κάποια αυτοσχέδια μουσικά όργανα, τον χώρο ηχογράφησης, μπορούμε να φτάσουμε σε συνθετικά αποτελέσματα στα οποία δεν μπορούμε να φτάσουμε με τους κανόνες και τους περιορισμούς της αρμονίας. Άλλα πράγματα μπορεί να συνθέσει κάποιος με ένα βιολί μέσα σε μια αίθουσα συναυλιών και άλλα χαζεύοντας ένα ποτάμι ή μέσα στην κουζίνα του σπιτιού του.
* Οι ερευνητικές σας διαδρομές στην ηχητική αρχιτεκτονική που σας οδήγησαν, πώς ξεκίνησαν;
Από τα φοιτητικά μου χρόνια προσπάθησα να συνδυάσω τους δύο χώρους. Μ' ενδιέφερε πολύ αυτό που κάνει ο ηχητικός αρχιτέκτονας, εκείνος δηλαδή που επιλέγει σε κάθε σχεδιαζόμενο χώρο τα συγκεκριμένα ηχητικά χαρακτηριστικά που υπαγορεύει ο ίδιος ο χώρος, η χρήση και οι χρήστες του. Όπως όταν σχεδιάζουμε ένα κτίριο, ένα χώρο, δεν απευθυνόμαστε μόνο σε αρχιτέκτονες, έτσι και όταν σχεδιάζουμε ένα ηχοτοπίο δεν απευθυνόμαστε μόνο σε ακουστικούς επιστήμονες, ηχολήπτες ή μουσικούς. Απώτερη προτεραιότητα είναι ο άνθρωπος ο οποίος θα ζήσει σ' αυτό το ηχοτοπίο. Και εκείνος πρέπει να αντιληφθεί πόσο ο ήχος παίζει ρόλο στην ψυχολογία και στην καθημερινότητά τους, αλλά ακόμα περισσότερο ο ηχητικός αρχιτέκτονας οφείλει να κατανοεί τον άνθρωπο απέναντί του.
* Γιατί φεύγετε από την Ελλάδα;
Προσπαθώντας να μην παραδεχτώ ότι η ασχήμια που μας περιβάλλει, είτε στον δημόσιο χώρο, είτε σε επίπεδο ανθρώπινης συμπεριφοράς, είναι μονόδρομος. Αισιοδοξώ να περάσω ένα διάστημα σε ένα άλλο περιβάλλον με περισσότερες ευκαιρίες για έναν νέο καλλιτέχνη. Μπορεί και να επιστρέψω κάποια στιγμή, τίποτα δεν είναι για πάντα. Ελπίζω να είμαι αρκετά σοφός για να το καταλάβω την κατάλληλη στιγμή.
