Live τώρα    
12°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Σποραδικές νεφώσεις
12 °C
10.6°C13.3°C
3 BF 62%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Σποραδικές νεφώσεις
8 °C
6.7°C9.4°C
2 BF 56%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
14 °C
14.0°C14.0°C
4 BF 50%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αραιές νεφώσεις
14 °C
12.8°C15.0°C
5 BF 72%
ΛΑΡΙΣΑ
Αυξημένες νεφώσεις
8 °C
7.0°C9.4°C
2 BF 87%
Δείξε μου την πληγή σου
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Δείξε μου την πληγή σου

Στο «Ο Μαιγκρέ και ο κύριος Σαρλ», το τελευταίο βιβλίο του Σιμενόν με τον Μαιγκρέ, όταν ρωτήθηκε ο διάσημος επιθεωρητής γιατί αντιμετωπίζει τις υποθέσεις σαν να είναι κάτι δικό του, κάτι προσωπικό, έδωσε την εξής απάντηση: "Γιατί κάθε φορά ζω μια ανθρώπινη εμπειρία". Απάντηση που θα έδινε ο καθένας, νομίζω, στην υποθετική ερώτηση, «Γιατί να διαβάσει κανείς Σιμενόν;» Ακριβώς γι’ αυτό. Γιατί, σε κάθε ένα από τα δεκάδες βιβλία που έγραψε στη διάρκεια σαράντα χρόνων, με τη λιτή και κομψή πένα του, μας κάνει, με τον πιο αβίαστο και βαθύ τρόπο, κοινωνούς, κάθε φορά, μιας ανθρώπινης εμπειρίας.

Ποια είναι, όμως, η Μπέττυ; Ήδη από το πρώτο κεφάλαιο ο Σιμενόν μάς τη συστήνει: μια γυναίκα βυθισμένη στο αλκοόλ, «Ήταν ώρα να πιει ακόμη ένα ποτήρι για να διατηρηθεί στην επιφάνεια προτού θαφτεί πάλι στο άγχος ή στη θλίψη», με μια αόριστη καθολική ενοχή να τη βασανίζει, «Θα πρέπει να είχε κάνει κάποιο σφάλμα, θα είχε παραβεί τους κανόνες», παλεύοντας, όχι με τη θλίψη, αλλά με κάτι πέρα απ’ αυτήν, «Πάει καιρός που είχε ξεπεράσει τη θλίψη», σπαρακτικά μόνη και αβοήθητη, «Και δεν υπήρχε κανείς, κανείς στον κόσμο».

Το ταγέρ της είναι υπέρ το δέον ευπρεπές και τα μαλλιά της καλοχτενισμένα, αλλά λείπουν δυο-τρεις πόντοι από τις κάλτσες της. Ίσως εκεί όμως να βρίσκεται όλη η ουσία της ύπαρξής της: σ’ αυτούς τους λίγους πόντους που ξεφεύγουν, που απειλούν το καλοστημένο σύνολο και που την καθιστούν ευάλωτη στα μάτια του κόσμου, αλλά -κι αυτό είναι το δυσκολότερο- και στα δικά της μάτια. Γιατί το πρόβλημα της Μπέττυς βρίσκεται μέσα της, το φοράει κατάσαρκα, το κουβαλάει μαζί της.

Ο Σιμενόν, χωρίς υπερβολές, χωρίς περιττά στολίδια, με μόνα όπλα την ακριβή και διεισδυτική ματιά του, μας τοποθετεί ως παρατηρητές όχι της ζωής της ηρωίδας του, αλλά του μύχιου εύθραυστου εαυτού της, αυτού που παλεύει με τραύματα και φαντάσματα. Στον κόσμο του -ακόμη και στα αμιγώς αστυνομικά του μυθιστορήματα- δεν έχει σχεδόν καμιά σημασία η πλοκή. Το παιχνίδι παίζεται και κερδίζεται με άνεση, στον χειρισμό του εσωτερικού κόσμου των ηρώων, στις λεπτές διαβαθμίσεις, στα σημεία που ο συγγραφέας επιλέγει να ρίξει φως σε κάποιες πτυχές, αφήνοντας άλλες τόσες στη σκιά, στη διαβάθμιση και την ποιότητα αυτής της σκιάς. Όλα είναι θέμα ρυθμού, ατμόσφαιρας και ύφους.

Η Μπέττυ αναζητά την πληγή της, σε μια θαρρείς ηθελημένη πρόκληση της μοίρας, με μόνο σκοπό να καταλάβει τον εαυτό της και να επαναπροσδιορίσει ίσως τη γυναικεία της φύση. Γυρίζει την πλάτη στον κόσμο του καθωσπρεπισμού και της ασφυκτικής αστικής ζωής, «γιατί είμαι ανίκανη να είμαι σαν εκείνους και, εξάλλου, ούτε καν ήθελα κάτι τέτοιο», καταδύεται, με τη βοήθεια της Λωρ, που γίνεται προστάτιδα και εξομολόγος, στα σκοτάδια του μπαρ «Τρύπα», μιας κοιτίδας ζεστασιάς για όλους τους ξεπεσμένους και τους απόκληρους της γης, ματώνει αναλογιζόμενη το παρελθόν, αλλά παραμένει πεισματικά προσηλωμένη σ’ αυτό το αδιόρατο -τόσο προσωπικό- «κάτι» που καθορίζει τα βήματά της.

Βγαίνει κερδισμένη; Χαμένη; Μα στον κόσμο του Σιμενόν, δεν υπάρχουν ούτε κερδισμένοι, ούτε χαμένοι, υπάρχουν μόνο γυμνά, ανεμικά και τεράστια, σύνθετα και γι’ αυτό υπαρκτά, ανθρώπινα πλάσματα.

Το βιβλίο έγινε καταπληκτική ταινία από τον Κλωντ Σαμπρόλ, το 1992 με την Marie Trintignant στον ρόλο της Μπέττυς και τη Stephane Audran στον ρόλο της Λωρ.

George Simenon, Μπέττυ

Εκδ. Άγρα

Μετάφραση: Αργυρώ Μακάρωφ

208 σελ. Τιμή: 12 ευρώ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL