«Θα σου δείξω κάτι που είναι ανεπαίσθητο, και μπορείς να το δεις μονάχα αν έχεις τη διάθεση να αφουγκραστείς την ανάσα του» λέει ένας στίχος από την περσική παράδοση, από τους αγαπημένους του μεγάλου Ιρανού σκηνοθέτη Αμπάς Κιαροστάμι, που έφυγε προχθές από τη ζωή, χτυπημένος από τον καρκίνο. Είχε γεννηθεί στην Τεχεράνη το 1940 και γύρισε περίπου 45 ταινίες. Κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών με τη «Γεύση του κερασιού» το 1997. Αρχικά ήθελε να γίνει ζωγράφος. Αυτή η μεγάλη του αγάπη, ποτέ δεν τον εγκατέλειψε. Χαρακτηρίστηκε γρήγορα «κορυφαία μορφή» του νέου κύματος του ιρανικού κινηματογράφου μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ξεκίνησε με ένα 12άλεπτο φιλμάκι το 1970, «Το ψωμί και ο δρόμος». Αλλά η ταινία που τον έκανε διάσημο, αρχικά στο παγκόσμιο φεστιβαλικό κύκλωμα, ήταν το «Πού είναι το σπίτι του φίλου μου;» του 1987. Ένα μικρό αγόρι παίρνει κατά λάθος στο σχολείο το τετράδιο ενός συμμαθητή του. Γνωρίζοντας ότι ο συμμαθητής του μπορεί να αποβληθεί, ο νεαρός Αχμέντ ξεκινά μια μικρή οδύσσεια για να τον βρει και να του το παραδώσει. Το 1992, ο Κιαροστάμι γυρίζει το αριστουργηματικό «Και η ζωή συνεχίζεται»: Έπειτα από έναν καταστροφικό σεισμό που το 1990 σκότωσε 30.000 ανθρώπους, ο σκηνοθέτης επιστρέφει στο χωριό όπου είχε γυρίσει την προηγούμενη ταινία του για να έρθει σε επαφή με τους επιζήσαντες, σαν μια στοιχειώδη υποχρέωση... Αναζητώντας ταυτόχρονα τα τοπία της ερήμωσης, ο Κιαροστάμι σε αυτές τις ταινίες συνθέτει έναν ύμνο για την αβίαστη ροή της ζωής, εναλλάσσοντας θραύσματα της πραγματικότητας με απατηλές ψευδαισθήσεις. Μέσα από την αποδόμηση της αφήγησης τολμά να απαντήσει ξανά στα πιο βασικά ερωτήματα του κινηματογράφου: Πώς φιλμάρεις ένα τοπίο; Πώς σκηνοθετείς τους ερασιτέχνες ηθοποιούς; Πώς κρατάς το σασπένς της αφήγησης χωρίς τεχνάσματα;
Ο Κιαροστάμι συνεχίζει το 1994 με το «Μέσα από τους ελαιώνες», που αποκτά τον χαρακτήρα φιλοσοφικής αλληγορίας για το «πραγματικό». Ακολούθησε το 1997 ο Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ των Καννών για τη «Γεύση του κερασιού», εξ ημισείας με το «Χέλι» του Ιάπωνα Σοέι Ιμαμούρα. Το 1999 η ταινία του «Ο άνεμος θα μας πάρει» κερδίζει τον Αργυρό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας. Δύο χρόνια μετά θα βρεθεί στην Αφρική, όπου θα γυρίσει το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ «ABC Africa» για τα ορφανά παιδιά εξαιτίας του AIDS. Ο Κιαροστάμι κινηματογραφεί τη δραματική επιβίωση αυτών των παιδιών στο ύφος ενός καθημερινού μιούζικαλ... Το 2002 σκηνοθετεί το «Δέκα», ένα πορτρέτο του σύγχρονου Ιράν μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας. Συνεργάστηκε με τη Ζιλιέτ Μπινός στο γυρισμένο στην Ιταλία «Γνήσιο αντίγραφο» του 2010, ενώ η τελευταία του ταινία μυθοπλασίας ήταν το «Κάτι σαν έρωτας» που γύρισε στην Ιαπωνία το 2012. Σε συνέντευξη που είχε δώσει μετά τα γυρίσματα αυτής της τελευταίας ταινίας, και απαντώντας στην ερώτηση εάν σκοπεύει να επιστρέψει «κινηματογραφικά» στο Ιράν, ο Κιαροστάμι απάντησε: «Ζω στο Ιράν, όπου μέχρι πρόσφατα οι ταινίες μου ήταν απαγορευμένες, αλλά δουλεύω στο εξωτερικό».
Αναφερόμενος στην «πολύπλοκη» σχέση του με το ισλαμικό καθεστώς, είχε πει: «Κατά τη διάρκεια της Ισλαμικής Επανάστασης το 1979, ήταν αδύνατον να κάνεις ταινίες και έτσι το έσκαγα από την πόλη και έβρισκα καταφύγιο στην εξοχή. Άρχισα να τραβάω φωτογραφίες και αυτές έγιναν κάτι σαν δώρο για τους ανθρώπους πίσω στην πόλη... Προτιμώ την εξοχή από τις πόλεις. Αυτό συμβαίνει και στις ταινίες μου. Έχω κάνει περισσότερες ταινίες σε μικρές κοινωνίες και χωριά, παρά στις πόλεις. Έχω παρατηρήσει συχνά πως δεν είμαστε ικανοί να δούμε αυτό που βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας, παρά μόνο αν είναι εγκλωβισμένο μέσα σε ένα κάδρο. Ό,τι βλέπουμε στις φωτογραφίες - το κιτρινο-καφέ, το πράσινο, το μαύρο - το χρωστάμε στο φως. Είναι η αντανάκλαση του φωτός στις σταγόνες που δίνει στις φωτογραφίες αυτές τις λεπτές αποχρώσεις. Λένε πως εν αρχή ην ο λόγος, αλλά για μένα ήταν πάντα μια εικόνα. Αυτό που αγαπώ στη φωτογραφία είναι η σύλληψη μιας μοναδικής στιγμής. Είναι κάτι τελείως εφήμερο. Τραβάς μια φωτογραφία και ένα δευτερόλεπτο αργότερα, όλα έχουν αλλάξει».
Πριν από λίγους μήνες διαγνώστηκε πως ο Αμπάς Κιαροστάμι πάσχει από καρκίνο του γαστρεντερικού συστήματος. Στα τέλη του Ιουνίου ο 76χρονος δημιουργός ταξίδεψε στο Παρίσι για να υποβληθεί σε μια σειρά επεμβάσεων, χάνοντας τελικά τη ζωή του στις 4 Ιουλίου... Λίγες μέρες πριν, η Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών είχε συμπεριλάβει το όνομα του Κιαροστάμι στη λίστα με τους καλλιτέχνες που προσκαλούσε να ενταχθούν σε αυτήν...
Ο Αμερικανός σκηνοθέτης Μάρτιν Σκορσέζε, μόλις έγινε γνωστός ο θάνατος του Κιαροστάμι, δήλωσε: «Σοκαρίστηκα και λυπήθηκα βαθιά όταν έμαθα τα νέα για τον θάνατο του Αμπάς Κιαροστάμι. Ήταν ένας από τους σπάνιους εκείνους καλλιτέχνες με μια ξεχωριστή γνώση του κόσμου, όπως την όριζε ο μεγάλος Ζαν Ρενουάρ: 'Η πραγματικότητα είναι πάντοτε μαγική'. Για μένα, αυτή η δήλωση συνοψίζει το αξιοσημείωτο έργο του Κιαροστάμι. Κάποιοι αναφέρονται στις ταινίες του ως μινιμαλιστικές, όμως στην πραγματικότητα είναι το αντίθετο: κάθε σκηνή στη 'Γεύση του Κερασιού' ή στο 'Πού είναι το σπίτι του φίλου μου;' ξεχειλίζει από την ομορφιά και το αναπάντεχο. Έτυχε να γνωρίσω τον Αμπάς τα τελευταία 10 με 15 χρόνια. Ήταν ένα πολύ ιδιαίτερο ανθρώπινο πλάσμα, ήσυχος, εκλεπτυσμένος, σεμνός, εύγλωττος και πολύ παρατηρητικός».
