Live τώρα    
Η Μασσαλιώτιδα και οι προσολωμικοί ποιητές
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Η Μασσαλιώτιδα και οι προσολωμικοί ποιητές

Μια διαφορετική ανάγνωση για την πρόσληψη της "Μασσαλιώτιδας στα Επτάνησα από τους προσολωμικούς ποιητές προτείνει ο Γιώργος Ανδρειωμένος στο νέο βιβλίο του "Η Μασσαλιώτιδα στα Επτάνησα. Ξαναδιαβάζοντας τους προσολωμικούς ποιητές" που κυκλοφόρησε πρόσφατα από το Ίδρυμα Οράνη, με πρωταρχικό στόχο να καταδείξει ότι, με τον ερχομό των Γάλλων δημοκρατικών στρατιωτών στα Ιόνια Νησιά, το καλοκαίρι του 1797, δεν μεταφέρθηκαν σε αυτά απλώς οι επαναστατικές ιδέες, αλλά η ατμόσφαιρα και οι στρατηγικές της Γαλλικής Επανάστασης.

Είναι γνωστό ότι στα χρόνια της επαναστατικής δεκαετίας (1789 - 1799), ένα μικρό ποσοστό του γενικού πληθυσμού ήταν σε θέση να παρακολουθήσει τους λόγους στο Διευθυντήριο και τις σχετικές πράξεις της διοίκησης, αφού μόλις τρία από τα είκοσι πέντε εκατομμύρια των Γάλλων καταλάβαιναν σε ικανοποιητικό βαθμό τα γαλλικά του Παρισιού. Για τον σκοπό αυτό, προωθήθηκαν, πέρα από την καθιέρωση της γαλλικής ως επίσημου συμβόλου της ενότητας του έθνους, η ευρεία χρήση των γελοιογραφιών στον Τύπο, τα θεατρικά δρώμενα (κυρίως κατά τη διάρκεια των επαναστατικών εορτών) και η σύνθεση τραγουδιών σε γλώσσα απλή και κατανοητή από τις μάζες. Ιδίως ως προς το τελευταίο, αξίζει να παρατηρηθεί ότι όλο το Παρίσι τραγουδούσε: οι επαναστάτες υμνούσαν τις ιδέες τους και οι ιδεολογικοί τους αντίπαλοι τις παρωδούσαν χρησιμοποιώντας τις ίδιες λέξεις αλλά αντιστρέφοντας το νόημά τους.

Κάπως έτσι προσπάθησαν οι Γάλλοι να διαδώσουν την επαναστατική ιδεολογία και πράξη στα Επτάνησα, όπου έφτασαν ως ελευθερωτές, φέρνοντας μαζί σειρά αλλαγών στην κουλτούρα και στη διακυβέρνηση των νησιών. Ο ίδιος ο Βοναπάρτης, άλλωστε, είχε σχεδιάσει με χειρουργική ακρίβεια τις κινήσεις των γαλλικών στρατευμάτων και των έμπιστων απεσταλμένων του, Anselmo Gentili και Antoine Vincent Arnault, τους οποίους παρακίνησε να κολακεύσουν τις επιθυμίες του τοπικού πληθυσμού, θυμίζοντάς του τις αρχαιοελληνικές καταβολές του και υποσχόμενοι σε αυτόν ελευθερία και ανεξαρτησία. Παράλληλα, καθιερώθηκε η χρήση μιας τοπικής απλοελληνικής στη διοίκηση, σε αντίστιξη προς την ιταλική του βενετσιάνικου αριστοκρατικού παρελθόντος, μεταφέρθηκε το επαναστατικό ημερολόγιο όπου λάμβαναν χώρα πλήθος αυτοσχέδιων παραστάσεων στη διάρκεια εορταστικών εκδηλώσεων και, επιπλέον, καθιερώθηκε η συνήθεια να γράφονται στίχοι σε κατανοητή από το πλήθος μορφή και σε ρυθμούς γαλλικών επαναστατικών τραγουδιών, όπως η «Μασσαλιώτιδα» και η «Καρμανιόλα», τους οποίους, όπως στην ίδια τη Γαλλία, παρωδούσαν οι αντίπαλοι των δημοκρατικών.

Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής και κοινωνικής συγκυρίας, αναπτύχθηκε ένα συναφές στιχουργικό corpus, τόσο από την πλευρά των Επτανησίων που εμφορούνταν από δημοκρατικές ιδέες (π.χ. Αντώνιος Μαρτελάος, Θωμάς Δανελάκης) όσο και εκείνων που τις αντιμάχονταν όπως οι Νικόλαος Κουτούζης, Νικόλαος Λογοθέτης - Γούλιαρης. Οι λόγιοι αυτοί άφησαν κατά μέρος τις αρχαϊστικές, εν πολλοίς, αντιλήψεις τους και υιοθέτησαν γλωσσικούς τύπους κατανοητούς από τους πολλούς, προκειμένου να αναδείξουν τα επιχειρήματά τους. Έτσι, ακολουθώντας την παράδοση της Κρητικής Αναγέννησης και του δημοτικού τραγουδιού, προετοίμασαν τον δρόμο για την έλευση του πρώιμου Σολωμού και των οπαδών του.

Πέρα από την ιστορική ανάλυση που επιχειρείται στο κυρίως μέρος του βιβλίου, παρατίθεται ανθολόγιο των «προσολωμικών» στιχουργημάτων που χρησιμοποιήθηκαν, συνοδευόμενο από γλωσσάριο και σχετικό με την εποχή εικονογραφικό υλικό.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 2.0