Ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια να διαπλέει τα λιμάνια του Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας για να καταγράψει και να αναδείξει τις ψηφίδες του βυζαντινού Πολιτισμού που διασώζονται σ' αυτά. Σιγά - σιγά επέκτεινε τη δραστηριότητά του και στα βυζαντινά λιμάνια του Αιγαίου και της Μεσογείου, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά προγράμματα, διαθέτοντας τεχνογνωσία και πραγματοποιώντας ποικίλες πολιτιστικές δράσεις. Στην επιστημονική του εσοδεία περιλαμβάνονται πλέον ερευνητικά-πολιτιστικά προγράμματα και δράσεις μέσα από τα οποία πλουτίζει η γνώστη για το Βυζάντιο, τη σχέση και τις επιρροές που άσκησε σε όλες αυτές τις περιοχές. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, από τους σημαντικότερους φορείς ανάδειξης του βυζαντινού Πολιτισμού, εποπτευόμενος οργανισμός του υπουργείου Πολιτισμού, γιορτάζει τα 20 χρόνια λειτουργίας του διοργανώνοντας σήμερα και αύριο τη διημερίδα με τίτλο "ΕΚΒΜΜ. 20 χρόνια πολιτιστικής δημιουργίας. Απαντώντας δημιουργικά στην κρίση με τη δυναμική των ευρωπαϊκών προγραμμάτων".
Στη διημερίδα θα παρουσιαστεί το πλούσιο έργο που έχει υλοποιήσει το Κέντρο σε συνεργασία με επιστημονικούς φορείς, ερευνητικά κέντρα, μουσεία και πανεπιστήμια από τα Βαλκάνια, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μέση Ανατολή, καθώς εστιάζει στα ερευνητικά - πολιτιστικά προγράμματα που έχουν υλοποιηθεί μέσα στην εικοσαετία και κυρίως σ' αυτά της τελευταίας πενταετίας, τα οποία επικεντρώνονται στα λιμάνια του Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας. Θα υπάρξει μάλιστα συνεδρία ειδικά αφιερωμένη στη δυναμική των ευρωπαϊκών προγραμμάτων καθώς και στις θετικές επιπτώσεις που έχουν αυτά στον Πολιτισμό, τον τουρισμό, την τέχνη, την Παιδεία, την επιστήμη.
Για "είκοσι πολύ δημιουργικά χρόνια, με σημαντικές συνεργασίες" κάνει λόγο η Φλώρα Καραγιάννη, προϊσταμένη του Γραφείου Προώθησης Επιστημονικής Έρευνας και υπεύθυνη των προγραμμάτων του Κέντρου, σημειώνοντας ότι "όλα αυτά τα χρόνια επιδιώξαμε να καταγράψουμε και να αναδείξουμε τον μεσαιωνικό Πολιτισμό που σώζεται σ' αυτά τα λιμάνια, τη μεταξύ τους σχέση και τη σχέση τους με τη βυζαντινή πρωτεύουσα, την Κωνσταντινούπολη". Προσθέτει επίσης ότι "το Κέντρο κλήθηκε πολλές φορές να παράσχει τεχνογνωσία σε όλες αυτές τις χώρες γύρω από θέματα αναστήλωσης, συντήρησης, εκθέσεων και ανάδειξης του βυζαντινού πολιτισμού σ' αυτή την εκτεταμένη γεωγραφική ζώνη". Άλλωστε, όπως τονίζει, "στους καταστατικούς στόχους του ΕΚΒΜΜ είναι η ανάδειξη του βυζαντινού Πολιτισμού στις χώρες που είτε ανήκαν είτε βρίσκονταν στη σφαίρα επιρροής του Βυζαντίου".
Από την εικοσαετή δραστηριότητα προέκυψαν δύο συνέδρια, ένα στη Θεσσαλονίκη το 2013 και ένα εν πλω τον περασμένο Αύγουστο, εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία του κάθε λιμανιού, μια φωτογραφική κινητή έκθεση με καρτ ποστάλ, γκραβούρες, πορτολάνους, από τα οποία αναδεικνύονται ατμοσφαιρικά οι πιο παλιές όψεις των λιμανιών, και παρουσιάστηκε σε πολλά λιμάνια της Ελλάδας και της Μαύρης Θάλασσας. Προέκυψε επίσης το ντοκιμαντέρ "Οδοιπορικό στα λιμάνια από το Βόρειο Αιγαίο στη Μαύρη Θάλασσα" σε σκηνοθεσία Γιώργου Μπότσου.
Η "Ολκάς", όπως ονόμαζαν οι Βυζαντινοί το εμπορικό πλοίο, σηματοδότησε τη διεύρυνση των ερευνητικών δραστηριοτήτων του Κέντρου και στα μεσαιωνικά λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου. Έγινε το σύμβολο και έδωσε το όνομα στο πρόγραμμα που άρχισε να υλοποιείται από 2015, οπότε ξεκίνησε η συνεργασία με την Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών. Έτσι προέκυψε η "Ολκάς ΙΙ. Ταξιδεύοντας από και προς το Βυζάντιο. Μεσαιωνικά λιμάνια από τον Εύξεινο Πόντο στην Ανατολική Μεσόγειο", το δεύτερο ντοκιμαντέρ του ΕΚΒΜΜ, σε συμπαραγωγή με την Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών με την προβολή του οποίου, σήμερα, στις 8.30 μ.μ., ανοίγουν οι εργασίες της διημερίδας.
"Όλα αυτά τα προγράμματα μας έδειξαν τις ισχυρές ιστορικές, καλλιτεχνικές, πολιτιστικές, εμπορικές σχέσεις που υπήρχαν ανάμεσα σ' αυτά τα λιμάνια του Εύξεινου, του Αιγαίου, της Μεσογείου και επιβεβαίωσαν τη μεγάλη ακτινοβολία και επιρροή της Κωνσταντινούπολης στη διαμόρφωση του Πολιτισμού των χωρών γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα και το Αιγαίο" επισημαίνει η Φλώρα Καραγιάννη. Όλο αυτό τον περίπλου θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν όσοι βρεθούν στη διημερίδα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μελετών.
