Η ανατροπή ξεκίνησε στην προεπαναστατική Ρωσία. Ταυτόχρονα με το ξέσπασμα του Α' Μεγάλου Πολέμου, το 1914, από πρωτοπόρους καλλιτέχνες, επηρεασμένους από τα κινήματα της Δύσης, στην οποία πολλοί από αυτούς είχαν για ένα διάστημα ζήσει. Ήταν καλλιτέχνες που θέλησαν να συνδέσουν μέσα στο κίνημα του κονστρουκτιβισμού την αρχιτεκτονική προοπτική και τα βιομηχανικά υλικά με τα αισθητικά και πολιτικά προτάγματα του έργου τέχνης. Αναφέρουμε μόνον τρεις από τους προεξάρχοντες, τον Ελ Λισίτσκι, τον Βασίλι Καντίνσκι και τον Καζιμίρ Μάλεβιτς που έθεσαν με τις δυναμικές, ρυθμικές συνθέσεις τους οι πρώτοι και με τα μαύρα τετράγωνα και τους μαύρους σταυρούς του ο δεύτερος, τις βάσεις για την εφαρμοσμένη, την αφηρημένη και εννοιολογική τέχνη των επόμενων δεκαετιών.
Η έκθεση που γίνεται στη νεοσύστατη γκαλερί «Depot Art Gallery» στο Κολωνάκι μπορεί να θεωρηθεί τολμηρή από τον τίτλο της και μόνο. Παρά το γεγονός ότι τον υποστηρίζει με ονόματα θεσμοθετημένων με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο καλλιτεχνών. Το εξορισμένο από το νεοελληνικό σκηνικό των αιθουσών τέχνης « Άσπρο - Μαύρο» προβάλλεται εδώ σε ευρύ φάσμα. Διακρίνουμε το ζητούμενο του κονστρουκτιβισμού, την «οικονομία των μέσων έκφρασης» είτε πρόκειται για εγκαταστάσεις είτε για γλυπτά.
Οι λιτές φόρμες της Όπυς Ζούνη αποτυπώνουν, για παράδειγμα, τον χώρο με τις αυστηρές, κάθετες γραμμές και τα σχήματα της δεκαετίας του '60 ως την αναλαμπή ενός φαντασιακού τόπου που βρίσκεται σε αρμονία, καθώς θα έλεγε ο Μάλεβιτς, με το σύμπαν. Στις πλασμένες με ηλεκτρονικό κεραυνό, σίδερο και καμπύλο καθρέφτη μορφές του Costis ένας μύωψ εμπνεόμενος από τον γαλάζιο «όμορφο κόσμο» του σουρεαλιστή Ρενέ Μαγκρίτ οραματίζεται ή ορά το μέλλον. «Η ελιά» τού, ξεχασμένου στην ελληνική επικράτεια, Γιώργου Ζογγολόπουλου, που φέτος τιμάται με αναδρομική έκθεση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο, μας οδηγεί με την κυρτωμένη, θρυμματισμένη φιγούρα της μέσα από τα λευκά και τα σκοτεινά σημεία που δημιουργεί στα μύχια της αμφίσημης ύπαρξής μας. Αποτελεί κι αυτό όπως το χαμένο πλέον γλυπτικό συντριβάνι της πολύπαθης πλατείας Ομονοίας του Ζογγολόπουλου- ποιος το θυμάται άραγε, αναρωτιέμαι- για το οποίο γράφει ένας άλλος σημαντικός καλλιτέχνης των καιρών μας, ο Γιάννης Ψυχοπαίδης, «ένα μάθημα λιτού αισθητικού ύφους σε μιαν Ελλάδα ρευστή, πολύπλοκη και αντιφατική. Μάθημα ζωντανού διαλόγου με τους όρους μιας ζωντανής τέχνης.»
Το οποίο παραμένει μέχρι σήμερα, λες και δεν πέρασε μια μέρα, το ζητούμενο της λιτότητας της έκφρασης ενάντια στον πλατειάζοντα λαϊκισμό των ψεμάτων των ΜΜΕ που χειραγωγούν σε παγκόσμιο επίπεδο τις ζωές μας.
info: «Άσπρο-Μαύρο»: Γιώργος Ζογγολόπουλος, Όπυ Ζούνη, Costis, Νίκος Τρανός, Γιώργος Τσακίρης, Πάνος Χαραλάμπους, Γιώργος Χαρβαλιάς, επιμ. έκθεσης: Γωγώ Κολυβήρα «Depot Art Gallery», Νεοφύτου Βάμβα 5, Κολωνάκι. Διάρκεια έκθεσης: 7 Ιουνίου - 16 Ιουλίου. Ώρες λειτουργίας: Τρ. - Παρ.: 12.00-21.00, Σαββ.: 11.00-17.00
