Κεφαλές που προβάλλουν μέσα από την άμμο και κοιτούν άλλοτε στοχαστικά, όπως τα Φαγιούμ, άλλοτε με βλέμμα που δύσκολα κρύβει τον τρόμο, αλλά και νομίσματα, εικόνες, σημειωματάρια, σπαράγματα, ρεάλια, όνειρα και φαντασίες τοποθετημένα από τον ζωγράφο Αλέκο Λεβίδη σε μια παλιά προθήκη, καλούν τον επισκέπτη της αίθουσας ρωμαϊκών γλυπτών του Μουσείου Μπενάκη να σταθεί και να στοχαστεί την καταστροφή που συντελέστηκε μπροστά στα μάτια του από τις ορδές του αυτοαποκαλούμενου Ισλαμικού Κράτους στη μαρτυρική Παλμύρα.
Η εγκατάστασή του με τίτλο Μνήμη Παλμύρας, που εγκαινιάστηκε χθες στο κεντρικό κτήριο του Μουσείου, αποτελεί μια "δραστική παρέμβαση από έναν ευαίσθητο δέκτη όσων συμβαίνουν γύρω μας", όπως είπε ακαδημαϊκός Άγγελος Δεληβορριάς, που χαρακτήρισε την καταστροφή της αρχαίας πόλης "το πιο πρόσφατο πλήγμα που δέχτηκε ο πολιτισμός", θυμίζοντας το Αφγανιστάν, το Ιράκ, τη Γιουγκοσλαβία κ.ά.
Στην προσωπική του σχέση με την Παλμύρα αναφέρθηκε ο ζωγράφος και περιέγραψε την τελευταία φορά που βρέθηκε εκεί, το 1982, πολύ προτού ο αρχαιολογικός χώρος μεταβληθεί σε τουριστικό αξιοθέατο. "Μπορούσες να περιπλανηθείς σαν σε μια σύγχρονη πόλη και να βρεθείς ενώπιος ενωπίω κάτω από τον ανελέητο ήλιο".
"Πιστεύαμε ότι ο ειρηνικός, ανεξίθρησκος κόσμος μας θα υπήρχε για πάντα. Ξαφνικά, παλιά φαντάσματα ξύπνησαν και εισήλθαμε σε έναν κόσμο μισαλλοδοξίας. Η εικαστική αυτή παρέμβαση προέκυψε από την αίσθηση ότι είμαι κι εγώ υπεύθυνος για την καταστροφή, απότοκο του άμετρου πολιτισμού που χτίσαμε όλα αυτά τα χρόνια".
Η Παλμύρα υπήρξε το θέατρο ενός θεάματος φρίκης που παίχτηκε "ζωντανά" ενώπιον διεθνούς ακροατηρίου. "Η σκηνή που με επηρέασε περισσότερο ήταν η εικόνα ενός μασκοφόρου μαχητή, που μπροστά στο πλήθος συντρίβει με βαριοπούλα το κεφάλι ενός αγάλματος" είπε, για να τονίσει τη σύνδεση αυτής της καταστροφής με τους δημόσιους αποκεφαλισμούς, με πρώτον αυτόν του 82χρονου αρχαιολόγου Χαλέντ Μοχάμαντ Αλ Ασαάντ.
"Ήθελα να μιλήσω για όλα αυτά υπαινικτικά. Ο χώρος του μουσείου είναι ο καταλληλότερος, γιατί είναι τόπος στοχασμού και μνήμης" κατέληξε.
Σπύρος Κακουριώτης
