Έχουμε γράψει για πολλές λειτουργίες των λαϊκών βιβλιοθηκών, από τα προγράμματα φιλαναγνωσίας και την προσέλκυση νέων αναγνωστών μέχρι τη δημιουργία νέας γνώσης. Ένα σημαντικό κομμάτι της δουλειάς μια λαϊκής βιβλιοθήκης είναι και η διαφύλαξη, καταγραφή και αναμετάδοση της τοπικής γνώσης της κοινότητας που τη φιλοξενεί.
Σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούν οι πληροφορίες σε παγκόσμιο επίπεδο οφείλουν οι βιβλιοθήκες να στρέψουν το βλέμμα τους και προς τις πληροφορίες, τις ιδέες, τις γνώσεις της τοπικής κοινωνίας, οι οποίες καθορίζουν και τη μοναδικότητά της και τον πλούτο της. Έργο που μπορεί να συντελεστεί με πολλές δράσεις. Καταρχήν είναι η συγκέντρωση της έντυπης βιβλιογραφίας της περιοχής. Βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες και άλλα έντυπα που κυκλοφορούν σε κάθε περιοχή ή την αφορούν στο περιεχόμενό τους. Αυτή είναι και η βασική δουλειά της βιβλιοθήκης.
Συνεχίζοντας όμως την εργασία αυτή πρέπει πλέον να συμπεριλαμβάνονται και οι ψηφιακές πληροφορίες που αφορούν την περιοχή. Ιστοσελίδες, ηλεκτρονικές δημοσιεύσεις, φωτογραφίες, βίντεο, ήχος που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο οφείλουν να αποτελέσουν τμήματα της συλλογής της βιβλιοθήκης. Άλλη δράση που οφείλει να προστεθεί είναι η καταγραφή της προφορικής γνώσης. Οι ίδιοι οι άνθρωποι της τοπικής κοινωνίας να αποτελέσουν μέρος της συλλογής της βιβλιοθήκης. Παραμύθια, τραγούδια, ιστορίες, γνωμικά, λέξεις και όχι μόνο. Συνταγές, παραδοσιακή ιατρική, γεωργικές εργασίες, χειροτεχνία.
Οφείλουν οι βιβλιοθήκες να καταγράψουν τις πληροφορίες της προφορικής ταυτότητας του τόπου, να τις διαφυλάξουν, να τις διατηρήσουν και να τις παραδώσουν πίσω στην τοπική κοινωνία, αλλά και ευρύτερα, έξω από τα όρια αυτής, σε κάθε ενδιαφερόμενο που αναζητά σχετική πληροφόρηση.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να επιτευχθεί αυτό. Τα κοινωνικά δίκτυα εντός και εκτός του ψηφιακού κόσμου μπορούν να συνεισφέρουν. Η παρότρυνση εκ μέρους της βιβλιοθήκης για ανάπτυξη περιεχομένου τοπικού ενδιαφέροντος μέσα από διάφορα μοντέλα στο νέο τεχνολογικό περιβάλλον είναι πια μία διαδικασία που μπορεί να επιτευχθεί εύκολα. Η προσέλκυση και η εμπλοκή των κατοίκων της περιοχής μόνο οφέλη μπορεί να έχει για την ίδια την τοπική κοινωνία. Και η βιβλιοθήκη να λειτουργεί ως πομπός και δέκτης εντός και εκτός της.
Η ανάδειξη του ιδιαίτερου πολιτιστικού περιβάλλοντος κάθε περιοχής μέσα από την καταγραφή των πληροφοριών και την οργάνωσή τους ενισχύει την αυτογνωσία, δημιουργεί συνέχειες μέσα στην ιστορία, ενισχύει την ένταξη νέων μελών στην κοινότητα, δημιουργεί οικονομικές ευκαιρίες για ανάπτυξη. Σε μία εποχή που υπάρχει έντονος διάλογος για την ίδια την ουσία της ύπαρξης βιβλιοθηκών, η ενασχόλησή τους με την τοπική ιστορία, γραπτή και προφορική, και η ένταξή της στις συλλογές τους είναι μία σταθερή απάντηση.
Καλλίμαχος
