Πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 24 Μαΐου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο ημερίδα με τίτλο "Βιβλίο και Ψηφιακή Εποχή: η ελληνική πραγματικότητα". Πολλοί και με διαφορετικές απόψεις έλαβαν τον λόγο. Μία δημόσια συζήτηση για ένα ζήτημα αιχμής. Το ζήτημα βέβαια έχει απασχολήσει τις ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες εδώ και χρόνια. Ένα ζήτημα πολύπλοκο, πολιτικό και οικονομικό. Η προσπάθεια των εκδοτών να παρουσιάσουν τα ηλεκτρονικά βιβλία ως "υπηρεσία" και όχι ως "αντικείμενο" διαφοροποιεί και νομικά εντός του ευρωπαϊκού δικαίου τη διαχείρισή του τόσο από τους ιδιώτες όσο και από τους θεσμοθετημένους φορείς διαχείρισης της γνώσης, δηλαδή τις βιβλιοθήκες.
Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Βιβλιοθηκονομικών Ενώσεων (EBLIDA) προσπαθεί εδώ και μία πενταετία να βρει λύσεις για τα διάφορα ζητήματα που έχουν προκύψει. Ένα βασικό ζήτημα είναι το δικαίωμα κατοχής. Κατέχουν οι βιβλιοθήκες το ψηφιακό αντίτυπο ή όχι; Ένα άλλο βασικό ζήτημα είναι το ζήτημα του δανεισμού. Μπορούν οι βιβλιοθήκες να δανείζουν ψηφιακά βιβλία και, αν ναι, με ποιους όρους; Ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων, ζητήματα διατήρησης των τεκμηρίων σε βάθος χρόνου, ζητήματα μορφής του ψηφιακού αντικειμένου και συμβατότητάς του με άλλα συστήματα είναι επίσης στην γραμμή των προβλημάτων.
Σε κείμενό της η EBLIDA αναφέρει: "Σε μια εποχή που οι τεχνολογικές εξελίξεις θα έπρεπε να επεκτείνουν την πρόσβαση στον πλούτο της ανθρώπινης γνώσης, οι βιβλιοθήκες υπόκεινται σε περιορισμούς για την αγορά ή τον δανεισμό ηλεκτρονικών βιβλίων. Αυτό υπονομεύει τη δυνατότητα να παρέχουν στους σχεδόν 100 εκατομμύρια χρήστες τους στην Ευρώπη ελεύθερη πρόσβαση στην ανθρώπινη γνώση. Επίσης εγείρει σημαντικά ερωτήματα για τη δημοκρατία, τη μάθηση και την έρευνα, καθώς επίσης και την αποτελεσματική εμπλοκή όλων των πολιτών σε μια κοινωνία γνώσης".
Και μεταξύ άλλων ζητά "(...) να παρέχουμε στους χρήστες των βιβλιοθηκών μας τις πιο πρόσφατες εκδόσεις ηλεκτρονικών βιβλίων, όπως κάνουμε με τα έντυπα βιβλία, να αγοράζουμε ηλεκτρονικώς βιβλία σε δίκαιες τιμές και με λογικούς όρους, όλοι οι πολίτες -όχι μόνο όσοι μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά- να επωφελούνται από τη δωρεάν πρόσβαση σε ηλεκτρονικά βιβλία στις βιβλιοθήκες, οι συγγραφείς να λαμβάνουν δίκαιη αμοιβή για τον δανεισμό των ηλεκτρονικών βιβλίων στο κοινό."
Σε ψήφισμά της το 2012 σημείωνε μεταξύ άλλων: "Είναι σημαντική, και κατά την άποψή μας απαράδεκτη, αλλαγή το γεγονός ότι η πολιτική προσκτήσεων μπορεί να καθορίζεται από τους εκδότες και το ότι η ελεύθερη πρόσβαση για τους Ευρωπαίους πολίτες αποφασίζεται από τους εκδότες. Και η πρόκληση είναι να βρούμε λύσεις σε αυτό το πρόβλημα".
Στη ψηφιακή εποχή λοιπόν οι απαντήσεις δεν είναι έτοιμες. Οι βιβλιοθήκες πρέπει να αγωνιστούν για να διεκδικήσουν, προς όφελος των πολιτών, το δικαίωμα στην πρόσβαση στη γνώση. Ένα δικαίωμα που είναι ανεξάρτητο από το υλικό όπου καταγράφεται η πληροφορία.
Καλλίμαχος
