Τον Μάιο του 2013, με αφορμή τα εγκαίνια του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης στη Λαμία, ο Βαγγέλης Βαβανάτσος και ο Παναγιώτης Κουνάδης, φίλοι, συναγωνιστές και συνάδελφοι που τους ένωνε η ίδια αγάπη και έγνοια για τον Καραγκιόζη, είχαν την ιδέα για μια παράσταση Θεάτρου Σκιών με θέμα τη Λαϊκή Αντίσταση.
Την ίδια ώρα, ο Φώντας Λάδης στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Κίνησης «Ενότητα 2012», είχε μια ανάλογη ιδέα για τη δημιουργία παράστασης Θεάτρου Σκιών με αντιμνημονιακό χαρακτήρα. Το έναυσμα είχε δώσει μια προηγηθείσα ομιλία του Βαγγέλη Βαβανάτσου στο Cabaret Voltaire, με τίτλο «Φταίνε οι Καραγκιόζηδες που δεν υπάρχουν Κατσαντώνηδες;». Έτσι από τον Ιούνιο μέχρι και τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου, διαμορφώθηκε από τον καραγκιοζοπαίχτη Μιχάλη Χατζάκη και τον Βαγγέλη Βαβανάτσο το έργο «Η σκιά του Κατσαντώνη» (διασκευή του έργου του Β. Ρώτα «Σήμερον ο ήρωας Κατσαντώνης» από το βιβλίο του «Καραγκιόζικα», τόμος Α'). Μια παραλλαγή της «Σκιάς του Κατσαντώνη» είναι το μονόπρακτο «Ο καραγκιόζης και το Σόι που είναι μπλε» του Βαγγέλη Βαβανάτσου το οποίο από σήμερα βρίσκεται αναρτημένο στο youtube. (https://www.youtube.com/watch?v=60LkJiCZqwA)
Ρεπορτάζ: Μάνια Ζούση
"Πρόκειται", όπως εξηγεί ο κ. Βαβανάτσος στην "Αυγή", "για ένα μονόπρακτο όπου ο θίασος των παραδοσιακών χαρτονόμουτρων του μπερντέ, Καραγκιόζης, Χατζηαβάτης και μπάρμπα - Γιώργος, εμπλουτίζεται με νέα πρόσωπα: τον Γιουσουφάκη, τον Ευνουχέλο, το Σόι που είναι μπλε και τρεις γκεσταπίτες με όπλα! Σταρ και πρωταγωνιστής παραμένει η παραδοσιακή φιγούρα του Κατσαντώνη, ο οποίος εμφανίζεται σαν φάντασμα για να κατατροπώσει όσους απειλούν την πατρίδα του. Η ηρωική μορφή του Κατσαντώνη τριγυρίζει σαν βρυκόλακας που δεν έχει ησυχάσει, καθώς η πατρίδα του δεν έχει ελευθερωθεί ολοκληρωτικά. Ο Καραγκιόζης τον παρακαλεί να πάψει να ανησυχεί και να επιτρέψει στους ζωντανούς να αναδείξουν τους δικούς τους ήρωες».
Η πρώτη επαφή του Βαγγέλη Βαβανάτσου με τον Καραγκιόζη γίνεται τα πρώτα μετεμφυλιακά καλοκαίρια στον Πειραιά και στο Πασαλιμάνι. «Ήταν μεταξύ 1949-1957, απέναντι από το 'λεμβαρχείο του ομίλου αιρετών' της ακτής Μουτσοπούλου, όταν ο Γιώργος Χαρίδημος άξιος συνεχιστής της τέχνης του πατέρα του Χρήστου, 'πρύτανη' των καραγκιοζοπαιχτών του Πειραιά από το 1925, παρουσιάζει το έργο 'Ο ήρως Κατσαντώνης', θυμάται ο κ. Βαβανάτσος. "Το ενήλικο κοινό παρακολουθεί συγκινημένο τη μαρτυρική θανάτωση του ήρωα και -αναπόφευκτα- αναλογίζεται τα βασανιστήρια που υπέφεραν οι κρατούμενοι Έλληνες πατριώτες από τους γκεσταπίτες στα μπουντρούμια της οδού Μέρλιν. Ο Βασίλης Ρώτας το 1955 δημοσιεύει τα 'Καραγκιόζικα', μονόπρακτα έργα, σκετς, εμπλουτίζοντας τον θίασο των χαρτονόμουτρων με νέα πρόσωπα για να σατιρίσει την προσαρμογή της Ψωροκώσταινας στα κελεύσματα των σύγχρονων επικυρίαρχων".
Σε όλα αυτά τα χρόνια ο Καραγκιόζης συνεχίζει να κουβαλά πάντα την καμπούρα του αλλά και τη μεγάλη του μύτη. Μια καμπούρα που "φέρει όλη την παράδοση των αισώπειων μύθων, όλα τα ξυλοφορτώματα των λαών από τους δυνάστες τους αλλά και όλο το λίπος της καμήλας για να επιβιώσει στην έρημο. Όπως πρέπει να επιβιώνουν οι λαοί. Όσο για τη μεγάλη μύτη, δεν είναι τίποτα άλλο από τη ζωγραφική αποτύπωση ενός προσώπου που φοράει μάσκα για να μπορεί να παίζει και πολλούς ρόλους" εξηγεί ο κ. Βαβανάτσος. Αυτός ο αγαπημένος και αειθαλής χάρτινος ήρωας συνεχίζει να περπατά ξυπόλυτος, να φοράει μπαλωμένα ρούχα και να εμπνέει. Στην απορία σας πώς μοιάζει σήμερα και τι σκέφτεται, ο Βαγγέλης Βαβανάτσος απαντά "Ο Καραγκιόζης σήμερα κινδυνεύει να ταυτιστεί ως πρόσωπο με τον Χατζηαβάτη, δηλαδή τον χρησιμοποιούν οι επικυρίαρχοι ως συνήγορο - διαμεσολαβητή μεταξύ των άκρων!".
* ΣΚΗΝΗ 3η
(παρουσιάζονται ο Γιουσουφάκης και ο Ευνουχέλος)
ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΗΣ: (στη μουσική του «Είμαι άντρας και το κέφι μου θα κάνω»)
Εγώ είμαι ξακουστός σαν Γιουσουφάκι
Στην Ευρώπη το πιο φρόνιμο παιδίίίί
Με προστάζουνε κι αμέσως τους το κάάάνω
Και προσθέτω ακόμη ένα παραπάάάνω.
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: (στη μουσική του Μάρκου «Τώρα την καλοκαιριά μικρό μου»)
Μ' έχουν να προσέχω το χαρέμι / κι η καρδούλα μου σαν φύλλο τρέμει
Μήπως κι ο Πασάς κακομεθύσει / κι ύστερα θα με μερεμετίσει (δις)
Εεεε, Τι να την κάνω τη ζωή, δεν έχει πια αξία χωρίς τιμή και προπαντός χωρίς την εξουσία
Χ/ΒΑΤΗΣ: Προσκυνούμε και επικαλούμεθα την ανεκτικότητά σας για ένα θέμα πρωτίστως σοβαρό.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: Ρε Χατζατζάρη, ξεπέσαμε στους κατιμάδες;
Χ/ΒΑΤΗΣ: Σιωπή! Από τους ασήμαντους αρχίζει η πλαγιοβολή.
ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΗΣ: Σας ακούω! Έχω λίγο χρόνο μέχρι που να καταφτάσει η ενδοξότητά του.
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: Και ΕΓΩ, σας ακούω! Εκτός κι αν ο κύριος Γιουσουφάκης με διέβαλε ως παρακατιανό.
ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΗΣ: Εγώ δεν είμαι ούτε δόλιος, ούτε κουτσομπόλης. Κρατώ το στόμα μου κλειστό.
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: Και τις ραδιουργίες σου απλωμένες.
ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΗΣ: Θέλεις τώρα να μαλώσουμε μπροστά στο πλήθος; Ξέρεις ότι απαγορεύεται απ' τον Πασά να δια- πληκτιζόμαστε δημόσια. Τσιμουδιά, πριν σου τραβήξω το αυτί.
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: Κι εγώ τη μύτη.
Χ/ΒΑΤΗΣ: Εάν ευαρεστείσθε, να προβώ στο ταπεινό μας αίτημα;
ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΗΣ: Αναφέρεσθε σε μίζες;
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: Σε ρεμούλες μήπως;
Χ/ΒΑΤΗΣ: Προς Θεού, σε κάτι απλό, κάτι που αφορά την εθνική μας υπόσταση.
ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΗΣ: Άπαπα. Εγώ είμαι εδώ για να σερβίρω τους καφέδες.
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: Κι εγώ να ετοιμάζω ναργιλέδες.
ΓΟΥΣΟΥΦ: Το αίτημά σας αφορά τον ΝΕΟ μας Πασά (εννοεί ανάλογα με τα αποτελέσματα των εκλογών).
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: Που παίρνει, όταν λαδώνεται, πάνω απ' τα μισά.
ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΗΣ: Όμως καθότι Έλληνας θα τον ειδοποιήσω...
ΕΥΝΟΥΧΟΣ: Κι ως πατριώτης που 'μαι 'γω, λίγα θα σας ζητήσω. (Γιουσουφάκης και Ευνούχος φεύγουν)
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ: Νομίζω ότι και η δική μου αποστολή τελείωσε εδώ.! Σας αφήνω και καλή τύχη.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: Τράβα και συ μαζί με τους σφουγγοκολάριους. Ο μπάρμπας μου κι εγώ αρκούμε.
Άλλωστε η σκιά του Κατσαντώνη εδώ κοντά πλανιέται.
(Ο Χατζηαβάτης φεύγει)
