Του Πάνου Τριγάζη*
«Ο Ηρόστρατος και ο Έλγιν και οι δυo ατιμασμένοι
μα ο δεύτερος πιο μαύρος απ'τον πρώτο θ' απομένει»
(Λόρδος Βύρων «Η Κατάρα της Αθηνάς»)
Ας μου επιτραπεί να κάνω μία πρόταση στον υπουργό Πολιτισμού κ. Νίκο Ξυδάκη για το πολυσυζητημένο θέμα της επιστροφής στην Ελλάδα των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Το δίκαιο του ελληνικού αιτήματος δεν αναγνωρίζεται από την κυβέρνηση της Βρετανίας, έχει όμως θετική απήχηση στη βρετανική και τη διεθνή κοινή γνώμη, ενώ βρίσκει ευρεία υποστήριξη από την παγκόσμια πνευματική κοινότητα. Αυτό πρέπει να αποτελέσει το μεγάλο όπλο της νέας διεκδίκησης, που πρέπει να τεθεί σε νέες βάσεις. Εννοώ ότι πρέπει να αποφευχθούν πρακτικές της προηγούμενης κυβέρνησης, όπως η πρόσκληση στην Αθήνα της κ. Αμάλ Κλούνεϊ και η ανάθεση της διεκδίκησης στο εν Λονδίνω δικηγορικό γραφείο της.
Φυσικά, δεν περίμενε κανείς από μια συντηρητική κυβέρνηση να επιδιώξει την κινητοποίηση της διεθνούς κοινής γνώμης υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών, αφού κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο με την ίδια τη φιλοσοφία της, που ουδέποτε υπήρξε διεκδικητική για την Ελλάδα ακόμα και για ζωτικής σημασίας ζητήματα. Ας θυμηθούμε την επιφυλακτική στάση των μνημονιακών κυβερνήσεων έναντι του διεθνούς κινήματος αλληλεγγύης με τον σκληρά δοκιμαζόμενο από την κρίση και τις πολιτικές λιτότητας ελληνικό λαό. Κίνημα που είχε ως προμετωπίδα του τη φράση «Είμαστε Όλοι Έλληνες» του Άγγλου ποιητή Πέρσι Σέλεϊ, φίλου και ομοϊδεάτη του Λόρδου Βύρωνα.
Αν επιλεγεί ένας νέος τρόπος διεκδίκησης των Γλυπτών του Παρθενώνα, μέσω της διεθνούς κινητοποίησης, πρέπει να αξιοποιηθεί το γεγονός ότι πρώτος ο Λόρδος Βύρωνας, από το 1810, είχε υψώσει τη φωνή του κατά της λεηλασίας τού κορυφαίου μνημείου της ελληνικής αρχαιότητας από τον συμπατριώτη του Λόρδο Έλγιν.
Με τη γενικότερη δράση του υπέρ της ελευθερίας και τη θυσία του στο Μεσολόγγι, ο Λόρδος Βύρωνας αναδείχθηκε σε εθνικό ήρωα των Ελλήνων αλλά και παγκόσμιο σύμβολο. Ας θυμηθούμε ότι με το ποίημά του «Η κατάρα της Αθηνάς», ο Μπάιρον δεν υπήρξε μόνο καταπέλτης κατά του Έλγιν, αλλά καταφέρθηκε γενικότερα κατά της τυραννίας στον κόσμο.
Η εκ των κορυφαίων Ελλήνων βυρωνιστών Ευγενία Κεφαλληναίου, συγγραφέας οκτώ βιβλίων και πολλών μελετών, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Οσάκις το θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων αντιμετωπίστηκε από την αγγλική πλευρά κατά τη διάρκεια των τελευταίων 200 χρόνων, τις περισσότερες φορές ήταν συνδεδεμένο με τον Μπάιρον ως ποιητή και φιλέλληνα, διότι ο βυρωνικός λόγος διαπνέεται από τις αρχές της ηθικής, της δικαιοσύνης και του σεβασμού των δικαιωμάτων των άλλων».
Έχουμε την ισχυρή πεποίθηση ως Σύνδεσμος Μπάιρον, που έχει του έδρα του στον Δήμο Βύρωνα και μέλη σε όλη την Ελλάδα και στον ελληνισμό της διασποράς, ότι με «μπροστάρη» τον Λόρδο Βύρωνα και τις ιδέες του, το δίκαιο ελληνικό αίτημα θα κατακτήσει τη διεθνή κοινή γνώμη. Μπορεί να υιοθετηθεί ξανά από το Ευρωκοινοβούλιο, καθώς και από αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς.
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι πρόεδρος του Συνδέσμου Μπάιρον για τον Φιλελληνισμό και τον Πολιτισμό
