Εντυπωσιακό ψηφιδωτό δαπέδου που απεικονίζει ένα άρμα σε κίνηση που σέρνουν δύο λευκά άλογα, το οποίο οδηγεί γενειοφόρος άνδρας, με στεφάνι δάφνης στο κεφάλι, έφεραν στο φως οι ανασκαφικές εργασίες στον δεύτερο θάλαμο, του μνημείου της Αμφίπολης, πίσω από τις Καρυάτιδες, μετά την αφαίρεση μέρους της επίχωσης μέχρι την επιφάνεια του δαπέδου, σε βάθος 6μ. από τη θόλο. Μπροστά από το κινούμενο άρμα της κεντρικής παράστασης απεικονίζεται ο θεός Ερμής ως ψυχοπομπός, ο οποίος φορά πέτασο, μανδύα, φτερωτά σανδάλια και κρατά κηρύκειο, και η κατεύθυνση της σύνθεσης έχει φορά από ανατολικά προς τα δυτικά. Στο κέντρο ωστόσο του ψηφιδωτού είναι εμφανής η φθορά σε σχήμα κύκλου, με διάμετρο 80 εκατοστών, που έχει υποστεί.
Το ψηφιδωτό ανακαλεί τα σπουδαία ψηδωτά της Πέλλας. Το άρμα θυμίζει την παράσταση της Αρπαγής της Περσεφόνης σε τοιχογραφία τάφου στις Αιγές. Ο Ερμής ψυχοπομπός βεβαιώνει ότι πρόκειται για ταφικό μνημείο. Επιστημονικοί κύκλοι συζητούν πλέον για διαφορετικές φάσεις και πιθανές μετασκευές που συναντιώνται στο μνημείο. Η κυκλική φθορά που υπάρχει στο κέντρο του ψηφιδωτού, σύμφωνα με την επιστημονική κοινότητα, είναι πιθανό να έγινε από ανθρώπινο χέρι. Στην περίπτωση αυτή προκύπτει το ερώτημα πότε έγινε και για ποιο λόγο.
Το ψηφιδωτό, μήκους 3μ. και πλάτους 4,5μ, το οποίο καλύπτει όλη την επιφάνεια του χώρου, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, "είναι κατασκευασμένο από μικρά βότσαλα, λευκού μαύρου γκριζωπού, μπλε, κόκκινου και κίτρινου χρώματος ενώ την κεντρική του παράσταση περιβάλλει διακοσμητικό πλαίσιο, πλάτους 0,60μ.,το οποίο συντίθεται από διπλό μαίανδρο, τετράγωνα και τρέχουσα σπείρα. Το φόντο της παράστασης είναι σε αποχρώσεις γκρι - μπλε".
Η παράσταση, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, "διακρίνεται για την εξαίρετη τέχνη στην απόδοση των λεπτομερειών των χαρακτηριστικών, τόσο των μορφών όσο και των αλόγων, όπως και για την αρμονία των χρωμάτων. Η σύνθεση είναι σύγχρονη του ταφικού συγκροτήματος και χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ.", ενώ "πολλά μέρη από το φθαρμένο τμήμα έχουν βρεθεί στην αμμώδη επίχωση". Τις επόμενες μέρες, σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ, "θα γίνει προσπάθεια συγκόλλησης και αποκατάστασής του, προκειμένου να συντεθεί, στο μέτρο του δυνατού, η συνολική εικόνα της παράστασης".
Το ψηφιδωτό δάπεδο, ανατολικά και δυτικά, δεν έχει αποκαλυφθεί στο σύνολό του, καθώς η ανασκαφή είναι ακόμη σε εξέλιξη στα τμήματα αυτά. Στα νότια του ψηφιδωτού δαπέδου και ανάμεσα στα βάθρα των Καρυατίδων αποκαλύφθηκε πώρινο κατώφλι, καλυμένο με λευκό κονίαμα. Στα βόρεια του δαπέδου αποκαλύφθηκε το μαρμάρινο κατώφλι της θύρας, που οδηγεί στον τρίτο χώρο, διακοσμημένο με ιωνικό κυμάτιο, στο κάτω μέρος του.
Επίσης, εντοπίστηκαν, ακριβώς κάτω από το θύρωμα, προς το εσωτερικό του τρίτου χώρου, δύο ακόμη τμήματα από τα μαρμάρινα θυρόφυλλα.
Εντύπωση προκαλεί πάντως το γεγονός ότι η αποκάλυψη του ψηφιδωτού ανακοινώθηκε σεμνά και ταπεινά. Αλλά και η συγκεκριμένη ανακοίνωση είναι η πρώτη μετά από καιρό γραμμένη σε κανονικά ελληνικά, και πολύ προσεκτικά διατυπωμένη, χωρίς υποθέσεις που παρουσιάζονται ως βεβαιότητες. Μακάρι το υπουργείο Πολιτισμού να κατάλαβε, έστω και τώρα, ότι το μνημείο "μιλάει" από μόνο του, χωρίς τη διαμεσολάβηση επικοινωνιακών συμβούλων!
Πόλυ Κρημνιώτη
