Βρυξέλλες
Κάθε συζήτηση για επιλογή επιτρόπου στη νέα Κομισιόν, που αναλαμβάνει καθήκοντα την 1η Νοεμβρίου, θα ήταν πολύ πρόωρη, λένε καλά πληροφορημένες κοινοτικές πηγές στις Βρυξέλλες. Και τούτο επειδή χρειάζεται πρώτα να επιλεγεί ο νέος πρόεδρος της Επιτροπής και μόνο στη συνέχεια η κάθε κυβέρνηση θα μπορεί να συμφωνήσει μαζί του για το πρόσωπο που επιθυμεί να γίνει επίτροπος. Έτσι, όλες οι κοινοτικές πρωτεύουσες θα πρέπει να περιμένουν την οριστικοποίηση του νέου προέδρου, που, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα είναι ο πρώην πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν και ένα δεύτερο πρόβλημα - εμπόδιο που πρέπει να επιλυθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κορυφής πριν ξεκινήσει η διαδικασία επιλογής επιτρόπων. Και το εμπόδιο αυτό είναι το άρθρο 17 παρ. 5 της ενοποιημένης συνθήκης. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, από την 1η Νοεμβρίου 2014 ο αριθμός των μελών της Κομισιόν μειώνεται από 28 σε 18 μέλη. Με άλλα λόγια δέκα χώρες - μέλη δεν θα εκπροσωπούνται στη νέα Επιτροπή, εκτός αν το ευρωπαϊκό συμβούλιο (κορυφής) αποφασίσει ομόφωνα να αλλάξει αυτόν τον αριθμό.
Με δέκα λιγότερους επιτρόπους υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η Ελλάδα να μην έχει δικό της επίτροπο, λένε στις Βρυξέλλες οι ίδιες πηγές, οι οποίες, όμως, πιστεύουν πως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κορυφής θα αλλάξει αυτή τη διάταξη ώστε να συνεχίσουν να έχουν όλες οι χώρες κομισάριο. "Λογαριασμοί χωρίς τον ξενοδόχο", σχολιάζουν διπλωματικοί κύκλοι στις Βρυξέλλες, οι οποίοι θέτουν ως προαπαιτούμενο την ικανοποίηση του Βρετανού πρωθυπουργού Ντ. Κάμερον να μην επιλεγεί ως πρόεδρος της Κομισιόν ο Ζ.Κλ. Γιούνκερ.
Αν οι άλλοι ηγέτες αγνοούσαν την επιθυμία του Ντ. Κάμερον, τότε αυτός θα μπορούσε να δείξει τη δυσαρέσκειά του αρνούμενος να συμφωνήσει στην αναγκαστικά ομόφωνη απόφαση που πρέπει να πάρει το Συμβούλιο Κορυφής για τη διατήρηση των 28 επιτρόπων στη νέα Κομισιόν, κάτι που θα περιέπλεκε πολύ τα πράγματα στην κορυφή της κοινοτικής ιεραρχίας.
Αξίζει, επίσης, να γίνει αναφορά και στον σχεδιασμό λειτουργίας της νέας Κομισιόν. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ουσιαστική επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ των επιτρόπων, με αποτέλεσμα κάθε φορά που ένας επίτροπος θέλει να «περάσει» από την Επιτροπή μια υπόθεση που ενδιαφέρει τη χώρα του να προσφεύγει στην επιδιαιτησία και τη μεσολάβηση του προέδρου της, Μανουέλ Μπαρόζο, και αυτός, με τη σειρά του, να πετάει το μπαλάκι στη γενική γραμματέα της Κομισιόν Κάθριν Ντέι, η οποία έχει μετατραπεί σε άτυπο Νο 2 πρόεδρο, αποκτώντας παράλογες υπερεξουσίες οι οποίες έχουν οδηγήσει σε πολλές καταχρήσεις μιας εξουσίας που δεν της ανήκει.
Η λειτουργία της νέας Επιτροπής θα στηρίζεται στον σχηματισμό ομάδων αρμοδιοτήτων / τομέων (clusters) που θα υπάγονται σε έναν υπερ-επίτροπο, ο οποίος με τη σειρά του θα καθοδηγεί αρμόδιους για κάθε θέμα - τομέα υπο-επιτρόπους, ένα σχήμα δηλαδή που θα συγκεντρώνει μεγάλη δύναμη στα χέρια λίγων επιτρόπων, οι οποίοι θα κατανέμουν τις αρμοδιότητές τους σε υφιστάμενους επιτρόπους, κάτι, δηλαδή, που θυμίζει τον υπουργό και τους υφιστάμενους υφυπουργούς του.
Με άλλα λόγια, κι αν ακόμη ξεπεραστεί το εμπόδιο των 28 ή 18 επιτρόπων, η Ελλάδα θα έχει, μέσω του επιτρόπου της, πολύ μικρές αρμοδιότητες στη νέα Κομισιόν για την επόμενη πενταετία. Έτσι θα ήταν πρόωρο και πολύ επιπόλαιο να προχωρήσει η κυβέρνηση βιαστικά από τώρα στην ανακοίνωση του ονόματος του νέου επιτρόπου της χώρας.
Συνάντηση υποψηφίων για τον πρόεδρο
Σήμερα εν τω μεταξύ συναντιούνται στις Βρυξέλλες οι επικεφαλής υποψήφιοι των πολιτικών ομάδων -ο συντηρητικός Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο σοσιαλδημοκράτης Μάρτιν Σουλτς, ο φιλελεύθερος Γκι Φερχόφστατ, ο αριστερός Αλέξης Τσίπρας και η Πράσινη Σκα Κέλερ- για να συντονίσουν τις πιέσεις τους προς τις κυβερνήσεις, καθώς είχαν όλοι τους δεσμευτεί προεκλογικά ότι όποιος κερδίσει τις ευρωεκλογές θα έχει πρώτος την ευκαιρία να αναζητήσει πλειοψηφίες για να εκλεγεί πρόεδρος της Κομισιόν.
Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να βλέπει κανείς τους προεκλογικούς αντιπάλους του Γιούνκερ να τον στηρίζουν με πολύ περισσότερο πάθος απ' ό,τι η πολιτική ομάδα του, η Ευρωδεξιά -για λόγους αρχής και όχι πολιτικής συμφωνίας. Άλλωστε, εάν οι ηγέτες των «28» δώσουν τελικά στον Γιούνκερ το χρίσμα στη σύνοδο κορυφής της 26ης Ιουνίου, τότε η διαπραγμάτευση μεταξύ των πολιτικών ομάδων θα γίνει επί της ουσίας, επί της πολιτικής που θα ακολουθήσει η Κομισιόν την επόμενη πενταετία -κι εκεί ο Γιούνκερ δεν θα είναι πια φίλος.
Η πίεση των ομάδων του Κοινοβουλίου καθώς και πολλών πολιτικών και διανοούμενων στην Ευρώπη φαίνεται να φέρνει κάποια αποτελέσματα, καθώς ανάγκασε τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ να βάλει τον εκπρόσωπό της χθες από το Βερολίνο να δηλώσει πως «είναι σαφές, ότι η καγκελάριος υποστηρίζει πως ο επόμενος πρόεδρος της Κομισιόν θα είναι ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ».