Με το σοκ της ευρωκάλπης νωπό για τους περισσότερους συναντήθηκαν χθες στις Βρυξέλλες, σε μια άτυπη σύνοδο κορυφής, οι ηγέτες των 28 κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο πιο ζορισμένος ήταν αναμφισβήτητα ο Γάλλος πρόεδρος, Φρανσουά Ολάντ, το Σοσιαλιστικό Κόμμα του οποίου όχι μόνο κονιορτοποιήθηκε στις ευρωεκλογές, αλλά πήρε και σχεδόν τις μισές ψήφους από τη μεγάλη νικήτρια αυτών των εκλογών, τη Μαρίν Λεπέν του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου.
Εξίσου ηττημένος είναι και ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Ντέιβιντ Κάμερον, το Συντηρητικό Κόμμα του οποίου τερμάτισε επίσης τρίτο, με πρώτους τους ευρωσκεπτικιστές και ρατσιστές του Νάιτζελ Φάρατζ, αλλά εδώ και καιρό ο Κάμερον είναι... τουρίστας στις Βρυξέλλες, όταν το ζητούμενο δεν είναι πώς θα μικρύνει ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. και πώς δεν θα θιγούν τα συμφέροντα του Σίτι.
Ζορισμένοι, παρά τις δηλώσεις τους περί του αντιθέτου, είναι και οι επικεφαλής των μνημονιακών ή πρώην μνημονιακών κυβερνήσεων της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, που «έλαβαν το μήνυμα» στις ευρωεκλογές, ενώ οι μόνοι που έφτασαν χθες με χαμόγελα στις Βρυξέλλες ήταν η καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, και ο μεγάλος νικητής της ιταλικής ευρωκάλπης, Ματέο Ρέντζι.
Στο κεκλεισμένων των θυρών δείπνο των «28», το μενού είχε την αποτίμηση των ευρωεκλογών -και κυρίως τη νίκη των ακροδεξιών ευρωσκεπτικιστών- και μια πρώτη κουβέντα για τον επόμενο πρόεδρο της Κομισιόν.
Για το πρώτο, κανείς δεν έκανε ξεκάθαρα την αυτοκριτική του. Ο Ολάντ είπε πριν φτάσει στις Βρυξέλλες ότι θα δώσει μάχη για να αλλάξει πορεία η Ε.Ε., καθώς ο θρίαμβος της γαλλικής Ακροδεξιάς στις ευρωεκλογές δείχνει πως οι ψηφοφόροι πιστεύουν ότι η Ευρώπη δεν τους προστατεύει. «Η Ευρώπη έχει γίνει δυσανάγνωστη, απόμακρη, βασικά ακατανόητη, ακόμα και για τις κυβερνήσεις. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί», δήλωσε, προσθέτοντας πως οι «28» θα πρέπει να εστιάσουν στην ανάπτυξη, στην απασχόληση και στις επενδύσεις και όχι στη λιτότητα.
Η Μέρκελ, πάλι, υποστήριξε ότι η καλύτερη απάντηση στο διογκούμενο αντιευρωπαϊκό κύμα είναι μια πολιτική που να ευνοεί την απασχόληση. Να σημειωθεί ότι αποβραδίς ο Ολάντ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τη Μέρκελ, τον Ισπανό πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι και τον Ιταλό Ρέντζι, για το τεράστιο δίλημμα με το οποίο έχει έρθει αντιμέτωπη η Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με το ποια πορεία θα πρέπει να ακολουθήσει. Επί της πορείας της Ε.Ε., πάντως, δεν αναμένονταν χθες ειδήσεις, παρά μόνο... μοιρολόγια για την ενίσχυση των «φασιστών», όπως έλεγε και ο Σόιμπλε.
Για το δεύτερο, την επιλογή του επόμενου προέδρου της Κομισιόν, επίσης δεν αναμενόταν χθες να βγει λευκός καπνός πάνω από τις Βρυξέλλες, αφού η σύνοδος ήταν μόνο η αρχή του μαραθωνίου των διαπραγματεύσεων για την εύρεση του διαδόχου του Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. Πάντως, οι «28» δεν μπορούν να κάνουν εντελώς του κεφαλιού τους, η συνθήκη της Λισσαβώνας τους υποχρεώνει να «λάβουν υπόψη» την ετυμηγορία των Ευρωπαίων ψηφοφόρων, ετυμηγορία που δεν δίνει σαφείς πλειοψηφίες. Βεβαίως, πρώτο κόμμα αναδείχθηκε πανευρωπαϊκά η Ευρωδεξιά, ωστόσο δεν έλαβε ούτε το ένα τρίτο των εδράνων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το μόνο που της εξασφαλίζει αυτή η πρωτιά -εάν οι «28» δεν γράψουν τις ευρωεκλογές στα παλιά τους τα παπούτσια- είναι το δικαίωμα να δοκιμάσει πρώτος την τύχη του ο επικεφαλής υποψήφιός της, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
Γι' αυτό πιέζουν και οι απερχόμενοι πρόεδροι των κοινοβουλευτικών ομάδων των πολιτικών οικογενειών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που συναντήθηκαν για τελευταία φορά χθες και αποφάσισαν ότι ο Γιούνκερ πρέπει να είναι ο πρώτος που θα ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις με άλλες πολιτικές δυνάμεις για τον σχηματισμό της απαιτούμενης πλειοψηφίας.
Πάντως, οι Ευρωσοσιαλιστές, που ήρθαν δεύτεροι στις ευρωεκλογές, ανακοίνωσαν διά του πρόεδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας τους, Χάνες Σβόμποντα, ότι θα υποστηρίξουν τον Γιούνκερ μόνο εάν το πρόγραμμά του «ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις ανησυχίες των πολιτών της Ε.Ε.».
Ωστόσο, ο Γιούνκερ θα πρέπει πρώτα να κερδίσει τους δικούς του. Μετά τον δεξιό πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, και ο Βρετανός ομόλογός του Κάμερον εξέφρασε ρητά την αντίθεσή του στο πρόσωπο του Γιούνκερ.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, ο Κάμερον είπε σε βουλευτές του κόμματός του ότι η επιλογή Γιούνκερ για την προεδρία της Κομισιόν είναι εντελώς απαράδεκτη, επισημαίνοντας πως το όραμα του πρώην πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου για ολοκλήρωση της Ευρώπης δεν συμβαδίζει με την κοινή γνώμη. Ο Κάμερον λέγεται ότι θα ζητούσε χθες από τους ομολόγους του να εξετάσουν και άλλα ονόματα για την προεδρία της Κομισιόν, όπως αυτά του Φινλανδού Γίρκι Κατάινεν, του Ιρλανδού Έντα Κένι και του Πολωνού Ντόναλντ Τουσκ, που «έπαιζαν» τους προηγούμενους μήνες στο παρασκήνιο.
Ο ίδιος ο Γιούνκερ, από την πλευρά του, αντιδρά, διεκδικεί το δικαίωμα να προσπαθήσει πρώτος να διαμορφώσει τις απαραίτητες πλειοψηφίες και δηλώνει σε έντονο ύφος ότι «δεν παρακαλάω κανέναν. Κέρδισα τις εκλογές».
