«Ο λίθος, τον οποίον απεδοκίμασαν οι οικοδομούντες, ούτος έγεινε κεφαλή γωνίας»
Ψαλμοί, 118.
Η υστερόβουλη απόσειση των ευθυνών και η ψευδής επίρριψή τους σε τρίτους (ανθρώπους ή και ζώα) αποτελούν από την αρχαιότητα τυπικά ατομικά, αλλά και κοινωνικά γνωρίσματα. Στην εποχή μας, οι έννοιες του εξιλαστήριου θύματος και του «αποδιοπομπαίου τράγου» («Τον δε τράγον, επί του οποίου έπεσεν ο κλήρος τού να απολυθή, θέλει στήσει ζώντα ενώπιον του Κυρίου, διά να κάμη εξιλέωσιν επ'αυτού, ώστε να αποστείλη αυτόν απόλυτον εις την έρημον», Λευϊτικόν, 16, 10) έχουν ευρεία χρήση. Δύο από τις πιο αξιοπρόσεκτες και αξιοπερίεργες ιστορικές περιπτώσεις είναι οι εξής:
α. Τον 15ο αιώνα καθιερώνεται στην αγγλική βασιλική αυλή ο θεσμός του whipping boy (ο όρος όμως χρονολογείται από τον 17ο αιώνα), ενός νεαρού αγοριού που οριζόταν σύντροφος ενός περίπου συνομήλικου πρίγκηπα. Το νεαρό αγόρι υποβαλλόταν σε τιμωρία (whipping: μαστίγωση) όταν ο πρίγκηπας έδειχνε άσχημη συμπεριφορά ή η απόδοσή του στις εκπαιδευτικές του υποχρεώσεις υστερούσε. Και αυτό διότι κανένας άλλος εκτός από τον βασιλιά, ο οποίος έτσι και αλλιώς συνήθως έλειπε σε πολέμους κι εκστρατείες, δεν είχε το δικαίωμα να επιβάλει τιμωρία στον χρισθέντα από τη θεϊκή χάρη πρίγκηπα.
β. Το 1840 μερικοί κάτοικοι του νησιού St. Kilda στο απομακρυσμένο νησιωτικό σύμπλεγμα των Εξωτερικών Εβρίδων (ΒΔ Σκωτία) αιχμαλώτισαν μια μεγάλη άλκα (μεγάλος πιγκουίνος). Η θύελλα που ξέσπασε, και τους εμπόδισε να επιστρέψουν στο χωριό τους, αποδόθηκε σ' αυτό το θαλάσσιο πουλί. Το χαρακτήρισαν μάγισσα που κατείχε τη δύναμη να εξουσιάζει τη φύση. Αποφάσισαν να το σκοτώσουν και ύστερα απ' αυτό η θύελλα κόπασε. Το είδος αυτό δεν επανεμφανίστηκε στη Βρετανία.
Τώρα, από τα βρετανικά νησιά πιο κοντά σε μας. Στην αρχαία Αθήνα και σε μερικές άλλες, κυρίως ιωνικές, πόλεις την πρώτη μέρα της γιορτής των Θαργηλίων (Μάιος/Ιούνιος) γινόταν στους δρόμους η περιφορά των «φαρμακών», δηλ. δύο ανθρώπων (συνήθως σκλάβων, ανάπηρων ή κακούργων) στους οποίους «μεταβιβάζονταν» οι άδικες πράξεις που είχαν τελεστεί από τους πολίτες. Με αυτόν τον τρόπο, ως οιονεί αλεξικέραυνο, απορροφούσαν μέσα τους όλες τις επικίνδυνες εκκενώσεις που επαπειλούνταν τιμωρητικά με τη μορφή σιτοδείας, καιρικών καταστροφών ή επιδημίας. Αποκαθαρόταν η πόλη και καθώς εξαγνιζόταν, μια νέα αρχή εξασφαλιζόταν ώς την επόμενη χρονιά.
Και τώρα ακόμα πιο κοντά -σ' επαφή με τα δικά μας.
"Το κόστος που θα κληθεί να πληρώσει το Δημόσιο προκειμένου να πειθαρχήσει σε δικαστικές αποφάσεις που δικαιώνουν εργαζόμενους για αυξήσεις μισθών και αναδρομικά, θα επιβαρύνει τον κλάδο των 'δικαιωμένων'. Αυτό είναι το [...] μήνυμα που στέλνει η κυβέρνηση στις επιμέρους κοινωνικές ομάδες που προσφεύγουν για να διεκδικήσουν χαμένα δικαιώματα και αποκατάσταση αδικιών". (http://news.in.gr, 2/4/2014).
Με αυτή την επαίσχυντη απειλή της, η παραπαίουσα και ξενόδουλη κυβέρνηση αποβλέπει ουσιαστικά στην κατάργηση και εξουδετέρωση της αποστολής τής Δικαιοσύνης και αναφωνεί:
"Το φταίξιμο δεν είναι δικό μου. Ναι μεν δεν μπορώ να αγνοήσω παντελώς τη δικαστική απόφαση, αλλά έχω τον τρόπο μου να σας εκδικηθώ. Θα περικόψω κι άλλο τις θέσεις εργασίας του κλάδου σας ή/και όλου του δημόσιου τομέα, θα καταργήσω ή θα περιορίσω τις εξελίξεις, θα βάλω κι άλλο χέρι τα ταμεία σας. Εγώ, η κυβέρνηση, έχω δράσει σύμφωνα με τα συμφέροντα που αντιπροσωπεύω και όπως μου έχουν διαμηνύσει οι ξένοι υποστηρικτές μου. Κι εσείς ενεργείτε ανεύθυνα, με τις απόψεις σας που παραπέμπουν στη λίθινη εποχή, θέτοντας σε κίνδυνο όλο το οικοδόμημα, εσείς που φέρατε τη χώρα σ' αυτή την κατάσταση. Και τώρα που βγαίνουμε στις αγορές, πάτε να μου βγείτε κι από πάνω. Για συμμαζευτείτε!".
Τα περιφρονημένα πρόσωπα, τα οποία η κυβερνητική εξουσία έχει βάναυσα ανασκολοπίσει και τα θέλει κλοτσοσκούφια, «φαρμακούς», εξιλαστήρια θύματα και αποδιοπομπαίους τράγους, δεν πρέπει να πτοηθούν. Δεν θα πρέπει να επηρεασθούν από τον κραυγαλέο και αδυσώπητο μηχανισμό της προπαγάνδας και της κοινωνικής χειραγώγησης. Οι «φαρμακοί» δεν είναι πια οι κακούργοι-καθάρματα που καθαρίζουν την πόλη και μετά εξορίζονται, αυτοκτονούν ή φονεύονται. Τα «νέα αγόρια» δεν αυτομαστιγώνονται ούτε ανέχονται την επιβολή έμμεσων ποινών. Οι αποδιοπομπαίοι δεν δέχονται να σέρνονται πια στην έρημο και την υπερορία. Άλλοι πρέπει να είναι αυτοί που θα μας αδειάσουν τη γωνιά και θα ξεκουμπιστούν. Η καθαρτική πτυχή της προσεχούς εκλογικής διαδικασίας δεν αργεί. Με την αυριανή Ανάσταση, ας ευχηθούμε κι ας προσπαθήσουμε να δικαιωθεί ο Ψαλμός 118.
ΥΓ. Μην ξεχνάμε ότι το whipping boy του Καρόλου Α' της Αγγλίας, ο Wm. Murray, εξελίχθηκε σε κόμη ενώ ο Κάρολος αποκεφαλίστηκε!
