Πριν από λίγες μέρες, το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (ΚΙΘ), που ανήκει εξ ολοκλήρου στον Δήμο, οργάνωσε εκδήλωση για κάποιον Τρικαλινό δικηγόρο, τον Γιάννη Σταθάκη. Αντιγράφω την πρόσκληση:
«Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης και η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Έλλη Χρυσίδου σας προσκαλούν στα εγκαίνια της έκθεσης αρχειακού υλικού με θέμα 'Η πολιτική δράση του Τρικαλινού δικηγόρου Θεσσαλονίκης μέσα από το αρχείο του', την Τετάρτη 15 Ιανουαρίου 2014 και ώρα 19.30 στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης».
Στις 10 Ιανουαρίου, το γραφείο Τύπου του δήμου ανακοινώνει: «Η έκθεση αρχειακού υλικού στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης με τίτλο: 'Η πολιτική δράση του Τρικαλινού δικηγόρου Ιωάννη Σταθάκη στη Θεσσαλονίκη μέσα από το αρχείο του' αναβάλλεται για τεχνικούς λόγους».
Οι τεχνικοί λόγοι είναι η ανακάλυψη («πέσανε από τα σύννεφα») των υπεύθυνων του δήμου ότι ο Σταθάκης ήταν συνεργάτης των κατοχικών κυβερνήσεων, δικηγόρος πλείστων δοσίλογων και φίλος εξαίρετων προσωπικοτήτων, όπως ο εγκληματίας πολέμου Μαξ Μέρτεν.
Και άντε ο δήμαρχος Μπουτάρης να μην ξέρει τον εκ Τρικάλων αστέρα. Η αντιδήμαρχος Πολιτισμού, που προέρχεται και από την υπεύθυνη και μέχρι πρότινος κυβερνώσα Αριστερά; Οι σύμβουλοι και «ιστορικοί» που σιτίζονται στο ΚΙΘ; Γνώριζαν, αλλά έκαναν το κορόιδο; Μόνο έπειτα από τις αντιδράσεις του Τριαντάφυλλου Μηταφίδη και έγκριτων ιστορικών ματαίωσαν (και δεν ανέβαλαν) την εκδήλωση.
Κατ' ιδίαν λένε ότι την εκδήλωση εισηγήθηκε κάποια ένωση Τρικαλινών και προώθησε η σημερινή διευθύντρια του ΚΙΘ, νομικός με ευδόκιμη υπηρεσία επί μακρόν στα... κοιμητήρια, που όλως τυχαίως κατάγεται από τα Τρίκαλα.
Ο εκλεκτός
Ποιος ήταν ο Γιάννης Σταθάκης;
«Γόνος βλάχικης οικογένειας από το Περτούλι Τρικάλων, σταδιοδρόμησε ως δικηγόρος στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου (...). Κατά τη διάρκεια της κατοχής διετέλεσε νομικός σύμβουλος της Γενικής Διεύθυνσης Επισιτιστικών και Οικονομικών Αναγκών της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας (...). Γενικότερα, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό του βίο δεν απέφυγε ενέργειες που θα μπορούσαν αργότερα να θεωρηθούν επιλήψιμες: η γνωριμία του, το γεύμα και οι συζητήσεις με τον αρχηγό της 'Ρωμαϊκής Λεγεώνας' και οραματιστή του 'πριγκιπάτου της Πίνδου' Αλκιβιάδη Διαμάντη, η παροχή φιλοξενίας καταλύματος στον πρώτο κατοχικό πρωθυπουργό Γεώργιο Τσολάκογλου, όταν αυτός επισκέφτηκε τη Θεσσαλονίκη το 1941, ο σκανδαλωδώς πολυτελής γάμος της κόρης του με τον έμπορο Νικόλαο Καμπάνη, εκ των καταδικασθέντων για οικονομική συνεργασία με τους κατακτητές, παρουσία πολλών Γερμανών αξιωματικών, μεταξύ των οποίων ήταν ο Μαξ Μέρτεν και ο Αρθουρ Καρλ Μάισνερ, στήριξαν μετά την Απελευθέρωση το κατηγορητήριο και την εναντίον ποινική αγωγή για παράβαση της συντακτικής πράξης 6/45. Το 1947 (!) το Συμβούλιο Εφετών αποφάνθηκε να μη γίνει κατηγορία σε βάρος του, αλλά άφησε να εννοηθεί ότι η εν γένει διαγωγή του θα έπρεπε να αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου από το αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης»*.
Άνευ σημασίας
Όπως δηλαδή συνέβη με έναν σωρό άλλους συνεργάτες των κατακτητών, ο Εμφύλιος Πόλεμος υπήρξε η δική του κολυμβήθρα του Σιλωάμ.
Τώρα όλοι μασάνε τα λόγια τους και οι του περιβάλλοντος Μπουτάρη μιλούν για πράγματα άνευ σημασίας. Και έτσι είναι, αφού επί περίπου τρία χρόνια η διοίκηση του δήμου δηλώνει αδυναμία να αλλάξει ονοματοθεσίες που βγάζουν μάτι, όπως του κατοχικού δημάρχου Μερκουρίου, του επίσης κατοχικού φρουράρχου (!) Χρυσοχόου και άλλων συνεργατών των κατακτητών.
Δεν μπήκε καν στον κόπο η διοίκηση Μπουτάρη να ξεκρεμάσει από τον τοίχο με τις φωτογραφίες των δημάρχων της πόλης τον προαναφερθέντα Μερκουρίου, που διορίστηκε από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου ή του άλλου, του επίσης κατοχικού Σερεμέτη, που επί ημερών του ξεπατώθηκε (στις 26/3/1943) το εβραϊκό νεκροταφείο, μόλις δέκα μέρες μετά την πρώτη «φουρνιά» στα κρεματόρια του Άουσβιτς. Ξήλωσε επίσης και όλα τα εβραϊκά ονόματα από τους δρόμους της πόλης.
Στην επί χρόνια επαναλαμβανόμενη πρόταση του δημοτικού συμβούλου Τριαντάφυλλου Μηταφίδη για την αποκαθήλωση των δοσιλόγων, η απάντηση είναι η παραπομπή του ζητήματος στις καλένδες της ανενεργού Επιτροπής Ονοματοθεσιών και η «τεκμηρίωσή» (sic!) του από αυτό (!) το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης. Όμως αν η λογική της διοίκησης Μπουτάρη είναι «ο δήμαρχος είναι δήμαρχος ανεξαρτήτως της προελεύσεώς του», τότε γιατί λείπουν από τον τοίχο της ντροπής οι φάτσες των χουντικών δημάρχων; Στο κάτω-κάτω Έλληνες τους είχαν διορίσει. Όχι Γερμανοί.
Και, φυσικά, λείπει η φωτογραφία του πρώτου μετακατοχικού δημοκρατικού δημάρχου Δημήτριου Καβάδα, αδερφού του Πατριάρχη Αθηναγόρα. Δεν τη βρίσκουν την άτιμη τη φωτογραφία, απαντούν οι υπεύθυνοι του δήμου.
Την Κυριακή, 26 Γενάρη, η πόλη θα τιμήσει τους συμπολίτες μας μάρτυρες του Ολοκαυτώματος. Την επομένη, 27 Γενάρη, επέτειο απελευθέρωσης του Άουσβιτς από τον σοβιετικό στρατό, συνεδριάζει το δημοτικό συμβούλιο. Μήπως πρέπει να πράξει, επιτέλους, το αυτονόητο; Να θεωρήσει άκυρες όλες τις ονοματοθεσίες για συνεργάτες των ναζί που βρομίζουν δρόμους της πόλης και να στείλει στην αποθήκη αχρήστου υλικού τις φωτογραφίες των συνεργατών των κατακτητών. Ή, μήπως, μέρες που έρχονται, κάθε ψηφαλάκι ευπρόσδεκτο;
*Στράτος Δορδανάς, Η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη: Επιβιώσεις του δοσιλογισμού στη Μακεδονία, 1945-1974, Εστία, Αθήνα 2011, σ. 142-146.
