Αυτό το «καλό κουράγιο» που είχε πει κάποτε ο Όλι Ρεν στους Έλληνες του Μνημονίου το λένε σήμερα στους πολίτες τους, με διαφορετικές διατυπώσεις, οι πρόεδροι και οι πρωθυπουργοί όλων των χωρών της Ευρώπης στα παραδοσιακά πρωτοχρονιάτικα διαγγέλματά τους. Με εξαίρεση τα χρηματιστήρια, το αιώνια πλούσιο μικρό Λουξεμβούργο και την πρωταθλήτρια των εξαγωγών Γερμανία, το 2013 δεν ήταν μια καλή χρονιά για την Ευρώπη και τους πολίτες της - κι αυτό κάνει τις ευχές για το 2014 ακόμη πιο αναγκαίες.
Για την Ευρωζώνη, που από σήμερα μετρά 18 μέλη, αφού μπήκε στο κλαμπ και η Λετονία -χωρίς τα μεγάλα πάρτι που έκαναν οι προηγούμενες-, το ζητούμενο για το 2014 είναι όχι απλά η διατήρηση της ως συνόλου, αλλά η εμβάθυνσή της. Γι' αυτή την εμβάθυνση -την τραπεζική και τη δημοσιονομική ένωση δηλαδή- τα παζάρια ήταν και θα είναι σκληρά. Όχι μόνο μεταξύ Βορρά και Νότου, μεταξύ των πλεονασματικών και των ελλειμματικών χωρών, των δανειστών και των δανειζομένων. Αλλά και μεταξύ αυτών που θέλουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση -με όποιο πολιτικό πρόσημο τη φαντάζεται ο καθείς- κι αυτών που δεν τη θέλουν.
Καθώς το 2014 είναι χρονιά ευρωεκλογών, οι πολιτικές δυνάμεις σε όλα τα κράτη - μέλη θα έχουν την ευκαιρία να ανοίξουν τη συζήτηση για την Ευρώπη. Ακόμη κι αν τα μεγάλα λαϊκά κόμματα, κεντροδεξιά και κεντροαριστερά, δεν το θέλουν επί της ουσίας, όπως φάνηκε στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις στην Ολλανδία, την Ιταλία, τη Γερμανία, την Αυστρία και το Λουξεμβούργο, θα υποχρεωθούν από τα ευρωσκεπικιστικά κόμματα -κυρίως τα ακροδεξιά- να δώσουν μάχη για την Ευρώπη. Έστω για να διατηρήσουν τον έλεγχο του ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Δυστυχώς, θα πρέπει να περιμένουμε να περάσουν οι ευρωεκλογές για να ξεκινήσει ο ουσιαστικός γύρος των διαπραγματεύσεων όχι μόνο της Ελλάδας με τους εταίρους- δανειστές, άλλα όλων με όλους, για την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους, για τη δημοσιονομική πολιτική την επόμενη μέρα των Μνημονίων. Για την απαραίτητη σύγκλιση μεταξύ των χωρών που μοιράζονται το ίδιο νόμισμα, το οποίο σήμερα άλλοι το θεωρούν ευχάριστα φθηνό -π.χ. οι Γερμανοί εξαγωγείς- κι άλλοι επικίνδυνα ακριβό - π.χ. ο Ιταλός πρωθυπουργός. Η Γερμανία, η χώρα που μέχρι τώρα επιμένει σχεδόν με θρησκευτική εμμονή στη δημοσιονομική «εξυγίανση» και στις μεταρρυθμίσεις με στόχο την ανταγωνιστικότητα, απομονώνεται όλο και περισσότερο. Το πιθανότερο είναι ότι η πίεση της πραγματικότητας θα την αναγκάσει αργά ή γρήγορα να βάλει νερό στο κρασί της. Μόνο που ο χρόνος που χάνεται μπορεί να είναι κρίσιμος, όπως επισημαίνουν αυτές τις μέρες των απολογισμών και των προβλέψεων πολλοί αναλυτές. Κι επειδή το 2014 συμπληρώνονται 100 χρόνια από το ξέσπασμα του Μεγάλου Πολέμου, πολλοί θυμίζουν στους Ευρωπαίους ηγέτες ότι ενώ κανείς προκάτοχός τους δεν ήθελε στ' αλήθεια τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, κανείς δεν έκανε κάτι για να τον εμποδίσει. Ίσως, λοιπόν, το ενδεδειγμένο ραντεβού για να ανακοινωθεί μια νέα ευρωπαϊκή πολιτική, με περισσότερο αναπτυξιακό χαρακτήρα, πιο συμβατή με τον κόσμο της εργασίας και λιγότερο ενδοτική στον κόσμο των τραπεζών, να είναι τον Αύγουστο στη Λιέγη, όπου ο βασιλιάς Φίλιππος του Βελγίου θα υποδεχτεί τους νικητές και τους ηττημένους του Μεγάλου Πολέμου.
