Η εργώδης κινητικότητα που σημειώνεται στον λεγόμενο χώρο της "Κεντροαριστεράς" τις τελευταίες εβδομάδες αποτυπώνει ανάγλυφα τους φόβους τμημάτων της ότι πλέον, περισσότερο από ποτέ, τίθεται ζήτημα ύπαρξης του "τρίτου πόλου". Το απόλυτο αδιέξοδο με το οποίο βρίσκεται κατάματα η "Κεντροαριστερά" έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι ο χώρος αυτός -που πρακτικά ποτέ δεν υπήρξε ενωμένος υπό τον χαρακτήρα "ενιαίου μετώπου" όπως επιχειρείται σήμερα- είναι κατακερματισμένος, με τα πολλά διάσπαρτα "κομμάτια" του να μην επιθυμούν την "επανασυγκόλληση".
Το ΠΑΣΟΚ βλέπει με καλό μάτι οποιαδήποτε πρωτοβουλία μπορεί να το εμφανίσει όσο λιγότερο απομονωμένο γίνεται, ενώ η ΔΗΜ.ΑΡ. σε επίπεδο ηγεσίας και κομματικών αποφάσεων έχει επιλέξει τη διαρκή απόρριψη οποιασδήποτε συνεργασίας -όσο "χαλαρής" κι αν προτείνεται- με "το ΠΑΣΟΚ του Ευ. Βενιζέλου". Η συνεργασία με τον Ανδ. Λοβέρδο και οι ανοικτοί δίαυλοι που διατηρεί με πρόσωπα όπως η Άν. Διαμαντοπούλου, αλλά και η στενή επικοινωνία που υπάρχει με τον Π. Μπεγλίτη και η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε συμπόρευση, προσφέρουν στον Φ. Κουβέλη, όπως εκτιμούν στην Αγ. Κωνσταντίνου, κάποιες "ανάσες" στη "μοναχική" πορεία του κόμματός του στον χώρο του "δημοκρατικού σοσιαλισμού".
Σε αυτά τα αποκρυσταλλωμένα δεδομένα ήρθε να προστεθεί "η πρωτοβουλία των '58' για τη συγκρότηση της Κεντροαριστεράς". Ο εκσυγχρονιστικός πυρήνας της επιχειρεί να έχει ρόλο "κλειδί" στην υπόθεση της συμπόρευσης, να λειτουργήσει δηλαδή ως "μεσάζοντας" που θα προσπαθήσει να φέρει πιο κοντά τα δύο κόμματα, η συμμετοχή των οποίων αποτελεί για εκείνους αναγκαία παράμετρο στη δυσεπίλυτη εξίσωση για το όποιο εγχείρημα πολιτικής επιβίωσης.
Το ΠΑΣΟΚ εγκλωβισμένο στην ταύτιση με τον Αντ. Σαμαρά
Το ΠΑΣΟΚ του Ευ. Βενιζέλου βρίσκεται σε κατάσταση πλήρους απομόνωσης λόγω των επιλογών της ηγεσίας του, αλλά κυρίως λόγω της επιμονής στην πρόσδεση με τον Αντ. Σαμαρά. Αυτό αποτελεί και το βασικό πρόσκομμα της ΔΗΜ.ΑΡ., αλλά και άλλων, μπροστά στο οποιοδήποτε ενδεχόμενο συμπόρευσης. Μάλιστα οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, με την αντιπαράθεση του Ευ. Βενιζέλου με τον Δ. Αβραμόπουλου, δείχνουν και τον βαθμό ταύτισης, αλλά και εγκλωβισμού του ΠΑΣΟΚ στη συγκυβέρνηση. Παρά το "άδειασμα" του Μ. Μαξίμου και άρα του Αντ. Σαμαρά (διά μέσου Σ. Κεδίκογλου), ενώ είχε προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία τους κατά την οποία ο πρωθυπουργός πήρε το μέρος του αντιπροέδρου στην εν λόγω σύγκρουση, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιμένει να αποφεύγει τη μετωπική με τον Αντ. Σαμαρά ή έστω τη δραστική ή λιγότερο δραστική διαφοροποίηση. Ενδεικτικό του υπερθετικού βαθμού του "εναγκαλισμού" με τον πρωθυπουργό και της νοοτροπίας του είναι ακόμα και το γεγονός ότι, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν ότι "παίζει προσωπικό παιχνίδι", συνεργάτες του Ευ. Βενιζέλου άφηναν να διαρρεύσει, μεταξύ άλλων, ότι ο Δ. Αβραμόπουλος έσπευσε πρώτος να διαφοροποιηθεί από τον Αντ. Σαμαρά στο ζήτημα της θεωρίας των "δύο άκρων".
Υπό αυτά τα δεδομένα και με δεδομένη τη δημοσκοπική καθήλωση, το ΠΑΣΟΚ επιζητεί την επιτυχία του εγχειρήματος της ανασυγκρότησης προκειμένου να εξαντλήσει τις δυνατότητες να συγκρατήσει τα ποσοστά του στα σημερινά επίπεδα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ηγεσία του εκτιμά ότι όσο περισσότεροι συμμετέχουν σε ένα κοινό εγχείρημα τόσο περισσότερο θα αποτραβιούνται οι αρνητικοί προβολείς από πάνω του και ότι έτσι ενδεχομένως θα μπορούσε να εμφανιστεί περισσότερο ανοικτό και λιγότερο στριμωγμένο στη γωνία. Ο Ευ. Βενιζέλος υποδέχτηκε με θέρμη την πρωτοβουλία των "58", αλλά εξίσου "εν θερμώ" υποδέχτηκε και τη νέα άρνηση του Φ. Κουβέλη, καταλογίζοντάς του "μικροκομματικές προθέσεις και κίνητρα". Αναγκασμένος όμως να εμφανίζεται ενωτικός, παρ' όλα αυτά, ο Ευ. Βενιζέλος δηλώνει την ίδια στιγμή ότι επ ουδενί επιχειρεί "ηγεμονισμούς" και ότι παραμένει ανοικτός σε οποιαδήποτε προοπτική εφόσον υπάρχει "αμοιβαίος σεβασμός".
"Βολές" εκ των έσω
Την ίδια στιγμή επικρατεί έντονος σκεπτικισμός στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ απέναντι στον Ευ. Βενιζέλο, ακόμα και μεταξύ των υψηλών κλιμακίων του κόμματος. Κορυφαίο θεσμικό στέλεχος, που μέχρι πρότινος βρισκόταν πολύ κοντά στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, δεν διστάζει να ασκεί κριτική σε έντονο ύφος, στις κατ' ιδίαν συζητήσεις του.
Εξίσου ηχηρά όμως επανεμφανίστηκε και το "παπανδρεϊκό στρατόπεδο", αφού η "Κίνηση των 75" του Μιχ. Καρχιμάκη εξέδωσε κείμενο - παρέμβαση που υπογράφουν 800 μέλη και στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως, μεταξύ άλλων, Γ. Πεταλωτής (βλ. σελ. 13), Γρ. Νιώτης, Άσ. Παπαηλιού κ.ά., καταλογίζοντας στον Ευ. Βενιζέλο ταύτιση με τη Δεξιά και ζητώντας σαφές διαφορετικό ιδεολογικό και πολιτικό πρόσημο που θα αποτυπώνεται και στη στρατηγική των συνεργασιών.
"Όχι" από Φ. Κουβέλη στη συνεργασία, παρά τις αντιδράσεις
Ο πρόεδρος της ΔΗΜ.ΑΡ. ξεκαθάρισε με την εισήγησή του στην Ε.Ε. του κόμματος, όπου εξέτασε εκ νέου το θέμα των συνεργασιών, με αφορμή το κείμενο των "58", ότι "δεν υπάρχει αντικειμενικά πολιτικό πλαίσιο που να επιτρέπει τη συζήτηση για εκλογική συνεργασία, όταν αυτό ταυτίζεται με σημερινές συντηρητικές κυβερνητικές επιλογές, επιλογές με τη σύμπραξη του ΠΑΣΟΚ". Ο ίδιος σε συνέντευξή του απέρριψε και το επιχείρημα Βενιζέλου περί συνεργασίας στις ευρωεκλογές... διά μέσου του ΕΣΚ, λέγοντας ότι τα κόμματα θα κριθούν και για τη στάση τους απέναντι στην εγχώρια πολιτική.
Παρά την πλειοψηφία στην απόφαση του Οργάνου, η απόφαση δεν ήρθε χωρίς διαφωνίες. Βασικότερη εκ των οποίων εκείνη του γραμματέα, Σπ. Λυκούδη, ο οποίος την επομένη θα υποστήριζε ότι "το εγχείρημα για την Κεντροαριστερά πρέπει να επισπευσθεί χωρίς αποκλεισμούς" και τασσόταν υπέρ της "συσπείρωσης των προοδευτικών δυνάμεων", στις οποίες συμπεριλαμβάνει, εκτός από τη ΔΗΜ.ΑΡ., το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα αυτή η πρότασή του συγκέντρωσε έντονα κριτικό σχόλιο από άλλο κορυφαίο στέλεχος που έλεγε στην "Α" ότι η αναφορά του ήταν "τουλάχιστον άστοχη". Στους διαφωνούντες συγκαταλέγεται και ο Γρ. Ψαριανός, αλλά και οι Π. Λειβαδάς και Γ. Γεωργάτος, που, μαζί με τους Γ. Αντωνίου και Δ. Τσικαρδάνη από την Ε.Ε., οι οποίοι όμως δεν παραβρέθηκαν στη συνεδρίαση, καθώς και με τρία μέλη της Κεντρικής Επιτροπής της ΔΗΜ.ΑΡ., υπογράφουν το κείμενο των "58".
Ο εκσυχρονιστικός πυρήνας της πρωτοβουλίας των "58"
Η έκκληση των "58" προς ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜ.ΑΡ. για "κοινό πολιτικό φορέα που θα συστεγάσει όλους, χωρίς να απαιτήσει τη διάλυση των υπαρχόντων κομμάτων και συλλογικοτήτων", ενόψει των ευρωεκλογών και των αυτοδιοικητικών εκλογών, μπορεί να αποδειχτεί ως η ύστατη προσπάθεια για το μέλλον της "Κεντροαριστεράς".
Τουλάχιστον έτσι περιγράφεται από ορισμένα πρόσωπα που εκπροσωπούν την "εκσυγχρονιστική" ομάδα στο εγχείρημα, οι οποίοι βλέπουν την πρωτοβουλία ως προσπάθεια να "μαζευτούν" οι διαρροές του χώρου προς τα δεξιά και τον Αντ. Σαμαρά πλέον, αφού εκτιμούν ότι οι μετακινήσεις μεγάλου τμήματος προς τον ΣΥΡΙΖΑ έχουν ολοκληρωθεί. Σε κάθε περίπτωση, θεωρούν ότι το χρονικό περιθώριο για την επίτευξη του εγχειρήματος είναι οι επόμενες εθνικές εκλογές, τις οποίες "βλέπουν" σε κάθε περίπτωση μετά τις ευρωεκλογές, με το επιχείρημα ότι η Άν. Μέρκελ δεν θα "επιτρέψει" στον πρωθυπουργό να έχουν προηγηθεί προκειμένου να αποφευχθεί το ρίσκο να έχει καταγραφεί η αποτυχία της μνημονιακής πολιτικής.
Πάντως, παρά τη δεξιόστροφη οπτική από μέλη των "58" ή στελέχη του χώρου που είναι φίλα προσκείμενοι σε τέτοιες πρωτοβουλίες, υφίσταται κριτική στην αποτελεσματικότητα του Μνημονίου. Κάτι που παρ' όλα αυτά αποφεύγει να κάνει ο Ευ. Βενιζέλος. Ενδεικτικές είναι τοποθετήσεις ορισμένων εκ των "πανελιστών" στην παρουσίαση του βιβλίου του Τ. Γιαννίτση, που χαρακτηρίστηκε από ορισμένους και ως η "διακήρυξη" της Κεντροαριστεράς. Ο ίδιος ο πρώην υπουργός άλλωστε είπε ότι "η τρόικα και τα Μνημόνια στην ουσία δεν ενδιαφέρονται για το παραγωγικό σύστημα" και ότι "χρειαζόμαστε πυξίδα για την πορεία μας, που δεν θα είναι μόνο οικονομική, αλλά και ιδεολογική, κοινωνική, πολιτική και ευρωπαϊκή".
Δεν είναι τυχαίο που ο Κ. Σημίτης έδωσε το "παρών" και σε αυτή την εκδήλωση, επιχειρώντας το τελευταίο διάστημα με συνεχείς παρεμβάσεις του να "ευλογήσει" τις όποιες προσπάθειες που θα μπορούσαν να προσελκύσουν ξανά προς ένα "Κέντρο" τα κομμάτια της "Κεντροαριστεράς" που έχουν διασκορπιστεί αριστερά και δεξιά.
