Το σχέδιο περί διάσωσης των τραπεζών μονοπωλεί σήμερα η σύνοδος των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης με κρίσιμη την παρέμβαση του Κύπριου Προέδρου, που ζητά τροποποίηση του προγράμματος τονίζοντας ότι οι στόχοι της τρόικας δεν μπορούν να επιτευχθούν και για την διάσωση των τραπεζών Κύπρου και Λαϊκής δεν έγινε προσεκτική προετοιμασία.
Ακρογωνιαίος λίθος στην σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης είναι η τραπεζική ένωση, ο οποίος θεωρείται ζωτικής σημασίας για την αύξηση της ρευστότητας και την επιστροφή στην οικονομική ανάπτυξη.
Έτσι, το Eurogroup αναμένεται σήμερα να αποφασίσει για το πόσα κεφάλαια από τα διαθέσιμα ύψους 500 δισ. ευρώ του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), θέλει να διατεθούν για πιθανές επενδύσεις σε τράπεζες. Το εύρος που συζητείται έως τώρα είναι από 50 έως 70 δισ. ευρώ.
Όσον αφορά τις τράπεζες που χρειάζονται ανακεφαλαιοποίηση λόγω προβληματικών δανείων που είχαν συσσωρευτεί στο παρελθόν (legacy assets), οι κατευθυντήριες γραμμές θα αναφέρουν ότι πριν να μπορεί να επενδύσει ο ESM, η εθνική κυβέρνηση της τράπεζας θα πρέπει να ενισχύσει την κεφαλαιακή της βάση, ώστε να καλύπτεται το υποχρεωτικό ελάχιστο ποσοστό 4,5% όσον αφορά το μετοχικό κεφάλαιο πρώτης διαβάθμισης (common equity Tier 1 ratio). Εάν μία τράπεζα καλύπτει ήδη αυτό το ελάχιστο, η χώρα θα πρέπει παρά ταύτα να διαθέσει το 10% έως 20% της αναγκαίας αύξησης κεφαλαίου της, ώστε να διασφαλισθεί ότι είναι στο συμφέρον της η εξυγίανση του πιστωτικού ιδρύματος.
Οι υπουργοί θα αποφασίσουν σήμερα πιο συγκεκριμένα για το ποσοστό αυτό. Θα θέσουν επίσης ένα γενικό κανόνα, για το αν ο ESM θα μπορεί να αποφασίσει στο δεύτερο εξάμηνο του 2014 να γίνει μέτοχος σε μία τράπεζα που έγινε προβληματική πριν από την ημερομηνία αυτή, δηλαδή να υπάρχει αναδρομικότητα. Οι επιλογές περιλαμβάνουν να είναι όλες οι τράπεζες επιλέξιμες ή καμία ή να γίνεται αξιολόγηση κατά περίπτωση. Ενδιαφέρον για την αναδρομική αγορά τραπεζικών μετοχών από τον ΕΜΣ θα είχαν η Ιρλανδία, όπως και η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία. Η Ισπανία δήλωσε ότι δεν θα επιδιώξει μία τέτοια επιλογή, ώστε να μη δώσει μήνυμα στις αγορές ότι το δημόσιό της δεν μπορεί να ανταπεξέλθει.
Σε πολιτικό επίπεδο, οι ηγέτες της Ευρωζώνης θέλουν να είναι δυνατή η απόκτηση μετοχών συστημικά σημαντικών τραπεζών από το ταμείο διασώσεων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), ώστε το κόστος της διάσωσής τους να μην επιρρίπτεται αποκλειστικά στους ώμους των χωρών, οι οποίες είναι πιθανόν να αντιμετωπίζουν ήδη τεράστια χρέη. Η δυνατότητα μίας τέτοιας απευθείας ανακεφαλαιοποίησης αναμένεται ότι θα συμβάλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των τραπεζών της Ευρωζώνης, ενθαρρύνοντάς τες να χορηγούν δάνεια στην πραγματική οικονομία και έτσι να προωθούν την ανάπτυξη.
Σύμφωνα, πάντως, με τον προγραμματισμό, ο ESM θα μπορεί να αποκτά μετοχές σε προβληματικές αλλά συστημικά σημαντικές τράπεζες μόνο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2014, δήλωσε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος. Αυτό συνάδει με την απόφαση των ηγετών της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα πρέπει πρώτα να αναλάβει τον ρόλο της ως επόπτη των τραπεζών της Ευρωζώνης, κάτι που τώρα αναμένεται να συμβεί τον Σεπτέμβριο του 2014.
