Η απόφαση του Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ με την οποία απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας με τη Ν.Δ. έδειξε προσωρινά ότι θα μπορούσε να ανοίξει νέες οδούς συνεργασίας με τις προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις, είτε υπαρκτές είτε υπό δημιουργία. Ωστόσο, πολύ σύντομα διαφάνηκε ότι η αρχή της «αυτόνομης πορείας» θα λειτουργούσε ως τροχοπέδη για κάθε ενδεχόμενη σύγκλιση. Άλλωστε, η τελευταία σφοδρή σύγκρουση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ με την κυβέρνηση για το θέμα του σπιτιού του στο Ηράκλειο που νοικιάζεται από το Δημόσιο είναι ενδεικτική της πολιτικής «μοναξιάς» στην οποία έχει περιέλθει, καθώς καμία άλλη πολιτική δύναμη του προοδευτικού χώρου δεν παρενέβη στην αντιπαράθεση υπέρ του Νίκου Ανδρουλάκη.
Οι αντιφάσεις
Ακόμη πιο παράδοξο είναι ότι, ενώ το ΠΑΣΟΚ επισήμως απορρίπτει τη συνεργασία με τη Ν.Δ., ένα σημαντικό μέρος της δημόσιας παρουσίας στελεχών του αφήνει ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο, έστω και εμμέσως. Η συζήτηση περί «σταθερότητας» και «κυβερνησιμότητας» επανέρχεται διαρκώς, δημιουργώντας πολιτική σύγχυση. Παράλληλα, οι καταγεγραμμένες συνεργασίες του ΠΑΣΟΚ με τη Ν.Δ. σε συνδικάτα, επιμελητήρια, Αυτοδιοίκηση, αλλά ειδικά η ιδιότυπη συμμαχία που οδήγησε στην επανεκλογή του Γιάννη Παναγόπουλου για άλλη μια φορά στην ηγεσία της ΓΣΕΕ, αποτυπώνουν μια ακόμα πιο στενή σχέση των δύο χώρων, παρά τους πολιτικούς ανταγωνισμούς. Έτσι, η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ μοιάζει να βρίσκεται σε μια διαρκή αντίφαση: από τη μία επιχειρεί να διαφοροποιηθεί από τη Ν.Δ. και από την άλλη αποφεύγει να αποκλείσει πολιτικά σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε μελλοντική συνεργασία.
Άλλωστε, ενδεικτικό είναι και το γεγονός ότι στην αρχή της εβδομάδας το ΠΑΣΟΚ αυτοεγκλωβίστηκε σε μια σφοδρή αντιπαράθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ, η οποία κινήθηκε σε πολύ υψηλότερους τόνους από αυτούς που είχαμε συνηθίσει ανάμεσα στα δύο κόμματα κατά τα τελευταία χρόνια. Αφορμή στάθηκε η δήλωση του εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ Κώστα Τσουκαλά, ο οποίος είπε ότι το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να αναδειχτεί νικητής των επαναληπτικών εκλογών ακόμα κι αν χάσει στις πρώτες, γεγονός που ερμηνεύτηκε ως αλλαγή πλεύσης από την αρχική γραμμή ότι στόχος της Χαριλάου Τρικούπη είναι η πρωτιά.
Ωστόσο, κατά την αντιπαράθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ έδειξε τελικά ότι πιέζεται από την προοπτική της δημιουργίας κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα, αλλά ακόμη περισσότερο από το ενδεχόμενο η πρόταση υπέρ των συμμαχιών από τον ΣΥΡΙΖΑ να οδηγήσει τις δύο δυνάμεις σε μια συμπόρευση, από την οποία έχει ήδη αυτοαποκλειστεί το ΠΑΣΟΚ. Είναι ενδεικτικές οι φράσεις που χρησιμοποίησε ο Κ. Τσουκαλάς κατά του ΣΥΡΙΖΑ, κάνοντας λόγο για κόμμα που τελεί υπό διάλυση και ισχυριζόμενος ότι «δεν τους νοιάζει να φύγει ο κ. Μητσοτάκης και η Νέα Δημοκρατία».
Δατσέρης: ΚΚΕ του Κέντρου
Ενδεικτικό της κατάστασης αδιεξόδου είναι και το γεγονός ότι ένα πρόσωπο, η άποψη του οποίου παίζει εδώ και δεκαετίες ιδιαίτερα βαρύνοντα ρόλο στα «ενδοπασοκικά», ο Γιάννης Δατσέρης, σε άρθρο του στο Protagon επαναλαμβάνει για το ΠΑΣΟΚ τον χαρακτηρισμό «ΚΚΕ του Κέντρου» για να επικρίνει την ηγεσία για την απομόνωση της Χαριλάου Τρικούπη, αυτή τη φορά από την κυβερνητική προοπτική, έστω και με τη Ν.Δ. Όπως συμπεραίνει, «το «κόμμα Τσίπρα» άρχισε να πιέζει το ΠΑΣΟΚ έλκοντάς το σε μια οξεία αντιδεξιά ρητορική και βάζοντάς του «αριστερόμετρο». Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ είναι επιρρεπής να πέσει στην παγίδα».
Σε αυτή τη συνθήκη ήρθαν να προστεθούν τις τελευταίες ημέρες και δύο ιδιαίτερα αρνητικά για το ΠΑΣΟΚ περιστατικά: Αφενός η αντιπολιτική δήλωση της Βάσιας Αναστασίου που κορόιδεψε την εξωτερική εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα, προκαλώντας πολύ έντονες αντιδράσεις για τη φτήνια του επιχειρήματος, αλλά και η σύγκρουση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ με την κυβέρνηση και ιδιαίτερα με τον Άδωνη Γεωργιάδη για το θέμα της μίσθωσης του σπιτιού του στο Ηράκλειο.
Το ΠΑΣΟΚ, παρά το γεγονός ότι την ερχόμενη εβδομάδα στη Βουλή θα συζητηθεί η πρόταση σύστασης Προανακριτικής Επιτροπής για τον δεύτερο «γύρο» του ΟΠΕΚΕΠΕ και θα μπορούσε να βρεθεί σε θέση ισχύος απέναντι στην κυβέρνηση αναδεικνύοντας τις ευθύνες των στελεχών της στο σκάνδαλο, πλέον φαίνεται ότι έχει μπει σε θέση άμυνας. Η δημόσια συζήτηση στο ΠΑΣΟΚ περιστρέφεται συχνά γύρω από τακτικισμούς, προσωπικές ισορροπίες και εσωκομματικές αντιθέσεις, με αποτέλεσμα να εγκλωβίζεται σε πολιτικές που το διατηρούν σε απόσταση από κάθε άλλη πολιτική δύναμη με την οποία θα μπορούσε να κινηθεί, έστω και σε κατεύθυνση συνεργασίας, αν όχι συμμαχίας.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να εγκλωβιστεί ανάμεσα σε δύο αντιφατικές επιδιώξεις: να εμφανίζεται ως αυτόνομη πολιτική δύναμη, αλλά ταυτόχρονα να επιμένει ότι θα διαμορφώσει κυβέρνηση χωρίς να ξεδιπλώνει οποιαδήποτε στρατηγική συμμαχιών. Αυτή η ασάφεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω πολιτική φθορά, ιδιαίτερα όταν προκύψουν νέοι πολιτικοί σχηματισμοί ή νέες ανακατατάξεις στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
