Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα, δέκα συνολικά βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κατέθεσαν ερώτηση προς τον υπουργό Υγείας για τη μεγάλη καθυστέρηση ενσωμάτωσης της Διεθνούς Ταξινόμησης Νοσημάτων ICD-11 και τις συνεχιζόμενες διακρίσεις εις βάρος τρανς προσώπων.
Παρά τη διεθνή υιοθέτηση της νέας ταξινόμησης ήδη από το 2018, η Ελλάδα εξακολουθεί να λειτουργεί με ξεπερασμένα πρότυπα που παθολογικοποιούν την ταυτότητα φύλου. Το αποτέλεσμα δεν είναι θεωρητικό: Εμπόδια πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, ασφαλιστική κάλυψη και φαρμακευτική περίθαλψη, ενώ, επιπλέον, επισημαίνεται ότι ενόσω η χώρα δεν έχει υιοθετήσει το ICD-11, τα τρανς άτομα δεν εντάσσονται στις ευάλωτες ομάδες για ιατρικές παροχές, με αποτέλεσμα διπλό αποκλεισμό.
Η ερώτηση ζητά σαφές χρονοδιάγραμμα για την ενσωμάτωση του ICD-11, αναθεώρηση αναχρονιστικών διατάξεων και άμεσα μέτρα για ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, θέτει το ζήτημα εκπαίδευσης των επαγγελματιών και εκσυγχρονισμού των συστημάτων, ώστε η αξιοπρέπεια των πολιτών να μην εξαρτάται από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Ερώτηση προς τον υπουργό Υγείας
Θέμα: «Ενσωμάτωση της Διεθνούς Ταξινόμησης Νοσημάτων ICD-11 και άρση διακρίσεων εις βάρος τρανς προσώπων στην υγεία»
«Το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών (ΣΥΔ) επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη ενσωματώσει τη νέα Διεθνή Ταξινόμηση Νοσημάτων ICD-11 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), παρότι αυτή έχει υιοθετηθεί διεθνώς από το 2018. Στην εν λόγω ταξινόμηση η ταυτότητα φύλου δεν χαρακτηρίζεται πλέον ως ψυχική διαταραχή (gender identity disorder) αλλά ως «ασυμφωνία φύλου» (gender incongruence), μετατοπίζοντας την προσέγγιση από την παθολογικοποίηση στη διασφάλιση πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας χωρίς στιγματισμό.
Ωστόσο, σύμφωνα με ισχύουσες διατάξεις, όπως το Π.Δ. 11/2014, εξακολουθεί να υφίσταται αναφορά σε «διαταραχή ταυτότητας φύλου», γεγονός που, όπως καταγγέλλεται, δημιουργεί πρακτικές διακρίσεων. Συγκεκριμένα, αναφέρονται αποκλεισμοί τρανς προσώπων από διαδικασίες πρόσληψης, από διαγωνισμούς δημοσίου, από σώματα ασφαλείας και ένοπλες δυνάμεις, καθώς και εμπόδια πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, ασφαλιστική κάλυψη και φαρμακευτική περίθαλψη. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι ενόσω η χώρα δεν έχει υιοθετήσει το ICD-11, τα τρανς άτομα δεν εντάσσονται στις ευάλωτες ομάδες για ιατρικές παροχές, με αποτέλεσμα διπλό αποκλεισμό.
Σημειώνεται ότι η αποπαθολογικοποίηση της ταυτότητας φύλου ευθυγραμμίζεται με θέσεις διεθνών επιστημονικών φορέων, ευρωπαϊκών θεσμών και αποφάσεων του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και με κατευθύνσεις της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Παράλληλα, σχετικό πόρισμα της Εθνικής Στρατηγικής για την Ισότητα ΛΟΑΤΚΙ (2021) προτείνει την ενσωμάτωση του ICD-11 και τη λήψη θετικών μέτρων για ίση πρόσβαση στην υγεία.
Σημαντική, επίσης, είναι η άμεση τροποποίηση των ηλεκτρονικών συστημάτων υγείας (π.χ. e-prescription) ώστε τα τρανς άτομα να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες συνταγογράφησης, χωρίς απαιτήσεις ή εμπορικές διακρίσεις που πηγάζουν από την καταχώριση της ταυτότητας φύλου.
Κατόπιν των ανωτέρω
Ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός
- Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία ενσωμάτωσης του ICD-11 στο εθνικό σύστημα υγείας και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υιοθέτησής του;
- Προτίθεται το Υπουργείο να αναθεωρήσει κανονιστικές διατάξεις που εξακολουθούν να ταξινομούν την ταυτότητα φύλου ως ψυχική διαταραχή;
- Υπάρχει σχεδιασμός για θεσμικά μέτρα που θα διασφαλίζουν ίση πρόσβαση των τρανς προσώπων σε υπηρεσίες υγείας και δημόσιες διαδικασίες χωρίς διακρίσεις;
- Θα υλοποιηθούν οι προτάσεις των αρμόδιων επιτροπών και φορέων σχετικά με εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και βελτίωση διοικητικών συστημάτων ώστε να προστατεύεται η ιδιωτικότητα και η αξιοπρέπεια των πολιτών;».
Οι ερωτώσες βουλεύτριες και οι ερωτώντες βουλευτές
Ακρίτα Έλενα
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Βέττα Καλλιόπη
Δούρου Ειρήνη (Ρένα)
Ζαμπάρας Μίλτος
Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)
Μπάρκας Κώστας
Νοτοπούλου Κατερίνα
Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)
Ψυχογιός Γιώργος
