Την κρισιμότητα της τρέχουσας κατάστασης για τον έλεγχο της ευλογιάς επισημαίνει εκ νέου η κυβέρνηση της Ν.Δ που 19 μήνες μετά, τρέχει να προλάβει τυχόν νέα έξαρση ενόψει του Πάσχα, καθώς πέρυσι την αντίστοιχη περσινή περίοδο έχασε κάθε έλεγχο, με αποτέλεσμα σήμερα οι θανατώσεις να έχουν φτάσει σχεδόν στο μισό εκατομμύριο ζώα.
Όπως επισημάνθηκε νωρίτερα από τον αρμόδιο γενικό γραμματέα του ΥΠΑΑΤ, Σ. Πρωτοψάλτη σε σχετική ενημέρωση για τη νόσο, έχουμε μπροστά μας την πιο κρίσιμη περίοδο για την εκρίζωση της ευλογιάς και μια τελευταία ευκαιρία τώρα για να τη σταματήσουμε, καθώς εάν επαναληφθούν όσα έγιναν πέρυσι δεν θα μπορέσουμε να περιορίσουμε τη νόσο.
Εξέλιξη νόσου
Ως προς την εξέλιξη της νόσου βρίσκεται σε ένα σημείο κάμψης, καθώς το χειμώνα λόγω χαμηλών θερμοκρασιών και μειωμένων μετακινήσεων συνήθως υπάρχει πτώση των κρουσμάτων, κάτι που καταγράφηκε και την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ωστόσο, πλέον οι καιρικές συνθήκες βελτιώνονται και αναμένεται αντίστοιχη αύξηση των μετακινήσεων, ενώ θυμίζουμε ότι μόλις τον περασμένο Νοέμβριο ανακοινώθηκαν περαιτέρω μέτρα. Παρά τη χειμερινή ύφεση αναφέρθηκε ότι δεν πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός, η εφαρμογή των μέτρων θα ενταθεί ενώ η περίοδος του Πάσχα αυξάνει την επιχειρησιακή πίεση σε μεταφορές, σφαγές και ελέγχους. Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, Καθηγητής Χ. Μπιλλίνης, δήλωσε ότι η επιδημιολογική εικόνα μπορεί να εμφανίζει μια εποχική ύφεση, όμως αυτό δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό. Αντίθετα, τόνισε, η περίοδος που ακολουθεί είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς οι αυξημένες μετακινήσεις ενόψει Πάσχα ανεβάζουν τον κίνδυνο διασποράς και πρόσθεσε ότι η αυστηρή βιοασφάλεια στις εκτροφές, η άμεση αναφορά κάθε ύποπτου περιστατικού και η πιστή εφαρμογή των περιορισμών είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να αποτραπεί νέα έξαρση.
Από τον Αύγουστο 2024 μέχρι και την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου, συνολικά, έχουν υπάρξει 2.128 επιβεβαιωμένα κρούσματα, σε 2.636 εκτροφές και έχουν πραγματοποιηθεί 484.135 θανατώσεις. Σε αυτό το διάστημα το πιο μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται σε Ανατολική Μακεδονία- Θράκη, Σέρρες, Θεσσαλίας και Δυτική Ελλάδα.
Την τελευταία εβδομάδα μέχρι 9 Μαρτίου, είχαμε 9 κρούσματα, ενώ από την αρχή του έτους έως τις 8/3 τα συνολικά κρούσματα ανήλθαν σε 103
Σχετικά με τη συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές έχουν διενεργηθεί 38.244 έλεγχοι, έχουν βεβαιωθεί 76 παραβάσεις και έχουν γίνει 75 συλλήψεις. Στη σημερινή ενημέρωση συμμετείχε από πλευράς ΕΛ.ΑΣ και ο ταξίαρχος Λ. Χαρδαλιάς, ο οποίος ανέφερε ότι στο πλαίσιο των ελέγχων έμφαση δόθηκε στις παράνομες μετακινήσεις ζώων, στην παράνομη διακίνηση ζωοτροφών από μολυσμένες εκτροφές, στην παράνομη διαχείριση νεκρών ζώων καθώς και στις παράνομες εισαγωγές εμβολίων.
Βέβαια ο κ. Πρωτοψάλτης δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην ... ευαισθησία της κυβέρνησης με τις μόλις δύο συσκέψεις του Κ. Μητσοτάκη τον Ιανουάριο 2026 , από καμία για πάνω από ενάμιση χρόνο -ενόψει τότε συναντήσεων με τους κτηνοτρόφους των μπλόκων.
Σημειώνεται ότι τα μέτρα προστασίας/επιτήρησης στις προβλεπόμενες ζώνες θα διαρκέσουν έως τις 30 Απριλίου, ενώ περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες εφόσον δεν υπάρξουν νέα κρούσμα θα είναι σε ισχύ έως 30 Ιουνίου. Σύμφωνα με τον κ. Πρωτοψάλτη αυτά τα αποφασίζει η Ε.Ε και ό,τι αποφασίζει η Ε.Ε είναι δεσμευτικό και πρέπει να τηρηθεί κι αν δεν ελέγξουμε τη νόσο θα παραταθούν οι ημερομηνίες αυτές για όλες τις περιοχές.
Στο μεταξύ, ελέγχεται ύποπτο κρούσμα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, έχουν ληφθεί δείγματα και αναμένονται τα αποτελέσματα, ενώ πάρθηκαν έκτακτα μέτρα από την Κυριακή. Όπως επισημάνθηκε εκ μέρους της κτηνιατρικής υπηρεσίας του υπουργείου πρόκειται για ιό RNA που δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο, όμως είναι πιο μεταδοτική νόσος από την ευλογιά και αφορά στην ουσία όλο το ζωικό κεφάλαιο: αιγοπρόβατα, χοίρους και βοοειδή, ενώ επιφέρει περιορισμούς και στα γαλακτοκομικά προϊόντα καθώς και στο κρέας και στα προϊόντα του.
Μέτρα ενόψει Πάσχα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο σχέδιο δράσης για την περίοδο του Πάσχα, επαναλαμβάνοντας τα περί μηδενικής χαλάρωσης σε μετακινήσεις, σφαγές, απολυμάνσεις και ελέγχους. Όπως υπογραμμίστηκε, στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και στην περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη ισχύει καθολική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων αιγοπροβάτων, ενώ οι μετακινήσεις προς σφαγή επιτρέπονται μόνο κατόπιν έγκρισης της αρμόδιας κτηνιατρικής αρχής και με την προβλεπόμενη διαδικασία δειγματοληψίας σιέλου.
Παράλληλα, ενισχύεται το δίκτυο εργαστηρίων με την προσθήκη του ΕΚΕΤΑ, ενεργοποιούνται σταθερά σημεία απολύμανσης σε κομβικές διαδρομές, προωθείται τώρα (μετά από 19 μήνες) στοχευμένη εκστρατεία ενημέρωσης και καλύπτονται κρίσιμες λειτουργικές δαπάνες των Περιφερειών σε περιοχές αυξημένου κινδύνου, κάτι που τώρα θα αφορά και μέτρα πρόληψης σε περιοχές που έχουν πληγεί από την ευλογιά και αναμένεται να προχωρήσει εντός της εβδομάδας.
Αναφέρθηκε επίσης η συνδρομή των 97 στρατιωτικών κτηνιάτρων αλλά και η δυνατότητα για συνεργασία με ιδιώτες κτηνίατρους, αν και μόνο 3 Περιφέρειες έχουν κάνει σχετικό αίτημα στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την ενεργοποίηση του «εργαλείου» αυτού.
