Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης ο κόσμος της Αριστεράς, των κινημάτων και της διανόησης αποχαιρέτησε σήμερα τον Άλκη Ρήγο στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών. Το στερνό αντίο έδωσαν πλήθος συγγενείς, φίλοι, συνοδοιπόροι στους αγώνες αλλά και πολλοί φοιτητές, φοιτήτριες του που πολλοί με δάκρυα στα μάτια αποχαιρέτησαν ένα μεγάλο δάσκαλο.
Ο πολιτικός κόσμος ήταν επίσης εκεί. Τον Άλκη Ρήγο αποχαιρέτησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, ο πρόεδρος του, Σωκράτης Φάμελλος, η αναπληρώτρια γραμματέας Αναστασία Σαπουνά, ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Ζαχαριάδης, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, Νίκος Παππάς, η βουλεύτρια Νίνα Κασιμάτη, ο Στέλιος Παππάς, ο Δημήτρης Χατζησωκράτης, ο Φώτης Κουβέλης, καθώς και ο Κώστας Μορφίδης, ο Πάνος Τριγάζης κ.α.
Από τη Νέα Αριστερά ήταν ο πρόεδρος της, Αλέξης Χαρίτσης, ο γραμματέας της, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Αριστείδης Μπαλτάς, ο πρώην πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, οι βουλευτές, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Θοδωρής Δρίτσας, Δημήτρης Τζανακόπουλος, Θεανώ Φωτίου, Σία Αναγνωστοπούλου, ο Νάσος Ηλιόπουλος καθώς και ο Νίκος Φίλης, ο Γιώργος Σταθάκης κ.α.
Τον Άλκη Ρήγο αποχαιρέτησαν επίσης, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο Νίκος Μανιός, ο Σταύρος Καπάκος, Και οι πανεπιστημιακοί, Κώστας Γαβρόγλου, Νίκος Μπελαβίλας, Δημήτρης Χριστόπουλος, η πρυτάνισσα του Παντείου Πανεπιστημίου, Χριστίνα Κουλούρη, ο καθηγητής του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης της Παντείου, Σεραφείμ Σεφεριάδης, ο πρόεδρος του Τμήματος Χάρης Αθανασιάδης κ.α.
Για την πορεία του Άλκη Ρήγου στην Αριστερά και τα κινήματα, για τους αγώνες για το άρθρο 16, τη διδασκαλία του και τους αγώνες για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο καθώς και για τον πανεπιστημιακό δάσκαλο μίλησαν οι Νίκος Φίλης, Κώστας Γαβρόγλου, Θεανώ Φωτίου, Κώστας Βούλγαρης, Σεραφείμ Σεφεριάδης, Χάρης Αθανασιάδης, Βασίλης Ρόγκας, ο γιός του καθώς και στενοί του φίλοι.
Τον Άλκη Ρήγο συνέδευσαν στον τόπο ταφής με συγγενείς, σύντροφοι, φίλοι και συνοδοπόροι, με κόκκινες σημαίες υπό τους ήχους του Bella Ciao, όπως αρμόζει σε έναν αγωνιστή Πανεπιστημιακό δάσκαλο και εξαίσιο άνθρωπο.
Ν. Φίλης: Είχε σταθερή έγνοια την ανάγκη αλλαγής της πολιτικής και ανανέωσης της Αριστεράς
Για τη συμβολή του Άλκη Ρήγου «στη διαμόρφωση του δημόσιου χώρου της δημοκρατικής αντιπολίτευσης» και τους αγώνες του για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο μίλησε ο Νίκος Φίλης. «Ο Άλκης υπήρξε ένα εμβληματικό πρόσωπο και από τους ανθρώπους αναφορά του Δημόσιου Πανεπιστημίου» είπε χαρακτηριστικά τονίζοντας τη συμμετοχή του στους αγώνες για την κατάργηση της έδρας και τη συγκρότηση του συμμετοχικού Πανεπιστημίου, τη συνεισφορά του στο νικηφόρο αγώνα, της απόσυρσης του Νόμου 815/1978 «μια κορυφαία νίκη του Πανεπιστημίου». Το όραμα για ένα νέο δημοκρατικό Πανεπιστήμιο, «την υπεράσπιση του άρθρου 16, υπέρ του Δημόσιου Πανεπιστημίου και κατά των ιδιωτικών συλλαμβάνοντας την ιδέα του πανεκπαιδευτικού μετώπου πέραν των ορίων του Πανεπιστημίου». Ο Νίκος Φίλης αναφέρθηκε και στη συνεργασία του με τις “Αναγνώσεις” της Αυγής.
Ο Άλκης Ρήγος «είχε σταθερή έγνοια την ανάγκη αλλαγής της πολιτικής και ανανέωσης της Αριστεράς» είπε μεταξύ άλλων ο Νίκος Φίλης αποχαιρετώντας τον εκ μέρους της Νέας Αριστεράς.
Κ. Γαβρόγλου: Παρών στους μεγάλους αγώνες για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο
Ο Κώστας Γαβρόγλου μίλησε για τον «μειλίχιο άνθρωπο που με τη γλυκύτητα των τρόπων του άμβλυνε πάντα τις διαφορές ανάμεσα σε συντρόφους», «μια από τις εμβληματικές προσωπικότητες του Πανεπιστημίου στη χώρα μας».
Ο Άλκης Ρήγος από τη μεταπολίτευση μέχρι πρόσφατα ήταν παρών σε όλους τους αγώνες για ένα Δημόσιο και δημοκρατικό Πανεπιστήμιο και σε όλες τις περίπλοκες και ενίοτε σύνθετες φάσεις μετασχηματισμού της Ανανεωτικής Αριστεράς. «Οι βοηθοί και επιμελητές στις έδρες των πανίσχυρων εν πολλοίς και αυταρχικών καθηγητών απαίτησαν φωνή και αξιοπρέπεια μέσα από την απεργία των 100 ημερών του 1978. Τα Πανεπιστήμια παρέλυσαν και απέδειξαν στην πράξη πως δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν χωρίς αυτό το προσωπικό που μέχρι τότε κανείς δεν το θεωρούσε τόσο κρίσιμο κρίκο της Πανεπιστημιακής κοινότητας. Στη διάρκεια της απεργίας ο Άλκης ήταν πρόεδρος του Κεντρικού Συμβουλίου του Επιστημονικού και Διδακτικού προσωπικού.»
Ο Κώστας Γαβρόγλου αναφέρθηκε στη μεγάλη συνεισφορά του Άλκη Ρήγου στον αγώνα αυτό καθώς και τους μετέπειτα αγώνες για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο. «Ο Άλκης συνέχισε να είναι παρών για την κατάργηση του Ν. 815, πρωτοφανείς φοιτητικές καταλήψεις το 1979, σε όλους τους αγώνες για την κατοχύρωση των κατακτήσεων του 1268 και παρών στους μαζικούς αγώνες ενάντια στην κατάργηση του άρθρου 16 με τότε υπουργό Παιδείας τη Μαριέτα Γιαννάκου που μετά από πολλές κινητοποιήσεις η κυβέρνηση της Ν.Δ. αναγκάστηκε να υποχωρήσει μαζί και το ΠΑΣΟΚ που στήριζε την αναθεώρηση του άρθρου.
Ο Κ. Γαβρόλου τόνισε επίσης τη συνεισφορά του Άλκη Ρήγου σε μια από τις βασικές αρχές της Ανανεωτικής Αριστεράς που ήταν η αυτονομία των μαζικών χώρων και η περίπλοκη σχέση των συνδικάτων με το κόμμα. Ήταν παρών σε όλες τις διαδικασίες μετασχηματισμού της Αριστεράς και έφυγε τις μέρες που έχει πια καταργηθεί το ασταθές Διεθνές Δίκαιο μέσα από την αγριάδα του πολέμου.
Θεανώ Φωτίου: Ένας πανεπιστημιακός δάσκαλος που δεν υπέστειλε ποτέ τη σημαία των αγώνων για το άρθρο 16 και το άσυλο
«Σε αποχαιρετώ σήμερα σαν πανεπιστημιακό δάσκαλο που δεν υπέστειλες ποτέ την σημαία των αγώνων για το άρθρο 16 του Συντάγματος και το άσυλο, και που συνέβαλες αποφασιστικά στον εκδημοκρατισμό του δημόσιου πανεπιστημίου, αλλά και στη διαμόρφωση μιας νέας αντίληψης για την επιστήμη και το συνδικαλισμό» είπε στον αποχαιρετισμό της στον Άλκη Ρήγο, η Θεανώ Φωτίου.
Αναφέρθηκε επίσης στο "Μάη" των ελληνικών πανεπιστημίων που ξεκίνησε στην συνδιάσκεψη της Κομοτηνής το 1975 όπου διαμορφώσαμε οι εκπρόσωποι του ΕΔΠ της χώρας τον πρώτο νόμο πλαίσιο για τον εκδημοκρατισμό των ΑΕΙ.
1.Εκδημοκρατισμός δομών : Δημοκρατική διοίκηση από το Διδακτικό– Διοικητικό προσωπικό και φοιτητές. Κατοχύρωση πανεπιστημιακού ασύλου.
2. Εκδημοκρατισμός περιεχομένου σπουδών: Αντικατάσταση της έδρας από τον τομέα και κατοχύρωση πολλαπλών επιστημονικών αντιλήψεων στο ίδιο επιστημονικό αντικείμενο.
3. Εκδημοκρατισμός διδακτικού φορέα: Δημιουργία ενιαίου φορέα Διδασκόντων και κατοχύρωση του έργου τους ως δημοσίων λειτουργών όπως ορίζει το άρθρο 16 του Συντάγματος.
Καθώς και στους μετέπειτα αγώνες, από το 1976 ως την απεργία των 100 ημερών που "μας έμαθε τι θα πει κίνημα". «Σήμερα Άλκη, φαίνεται σαν όλα αυτά να έχουν χαθεί. Το άρθρο 16, η συνδιοίκηση του ελληνικού πανεπιστημίου, το άσυλο, το δικαίωμα στην απεργία, όμως η γνώση του αγώνα είναι ζωντανή και στις σκοτεινές αυτές μέρες που εσύ φεύγεις. Εγώ σε αποχαιρετώ με τα δικά σου λόγια που έγραψες το 1978. Μισό αιώνα πριν. «Οι απεργοί θεωρούν ότι το ΕΔΠ είναι γέννημα μιας άλλης αντιλήψης για την επιστήμη και το συνδικαλισμό που ανδρώθηκε στα χρόνια της δικτατορίας και καλείται να παίξει ένα ιστορικό ρόλο για την διαμόρφωση του μεταδικτατορικού πανεπιστημίου.». Πράγματι αυτον τον ιστορικό ρόλο τον αναλάβαμε και τον κατακτήσαμε.»
«Έγραφες για το άσυλο που συνοδευόταν από τα πογκρόμ της αστυνομίας στα Εξάρχεια: “Οι κατασταλτικοί μηχανισμοί έχουν αλλάξει τρόπους και στόχους παραμένοντας όμως πάντα ίδιοι και σήμερα τεχνολογικά πιο ασύδοτοι. Δεν πιστεύω στους περιορισμούς. Το πρόβλημα πρέπει να το λύσουμε εμείς οι πανεπιστημιακές κοινότητες, μέσα στο Πανεπιστήμιο, με τον μόνο τρόπο που μας αρμόζει, τον συνεχή διάλογο.» «Σήμερα η νέα γενιά ασφυκτιά μέσα και έξω από το Πανεπιστήμιο και δεν θ’αργήσει να ακούσουμε τη δική της φωνή. Σε αποχαιρετούμε με αυτές τις σκέψεις κι αυτή την ελπίδα αγαπημένε μας Άλκη.»
Σεραφείμ Σεφεριάδης: Δε μετέδιδε μόνο γνώση, αλλά στάση ζωής
«Το τμήμα μας, των Πολιτικών Επιστημών της Παντείου αποχαιρετά έναν άνθρωπο που ήταν συνυφασμένος με την ταυτότητά του. Έναν πραγματικά δικό μας άνθρωπο» είπε ο συνάδελφος του Σεραφείμ Σεφεριάδης.
«Δε συζητούσαμε μόνο για την έρευνα και την πολιτική. Συζητούσαμε και για τη ζωή, για τους ανθρώπους. Ήταν πάντα παρών και ήξερες πάντα ότι σε δύσκολες στιγμές μπορούσες να στηριχθείς πάνω του και αυτή η απλότητα είναι που κάνει το κενό του ακόμα πιο δυσαναπλήρωτο. Ήταν άνθρωπος χωρίς επιτήδευση. Δεν καταδεχόταν όμως την εύκολη κουβέντα. Η σκέψη του είχε βάθος. Είχε ιστορική συνείδηση.» είπε μεταξύ άλλων.
Πήγαινε πέρα από την επιφάνεια και όταν διαφωνούσαμε αυτό το έκανε με τρόπο γόνιμο. Ο Άλκης ήθελε πάντα ένα Δημόσιο Πανεπιστήμιο, μεγάλο και σπουδαίο, ανοικτό στην κοινωνία και παρεμβατικό. Και το Τμήμα υπήρξε το κύριο πεδίο αυτής της αφοσίωσης που την υπηρέτησε με συνέπεια, πείσμα και μακριά από φαρισαϊσμούς, χωρίς ίχνος διάθεσης για προσωπική προβολή. Μέσα από τη διδασκαλία του δεν μετέδιδε μόνο γνώση αλλά στάση ζωής.
«Η γνώση αποκτά νόημα και την υπόστασή της, μόνο αν συνοδεύεται από κοινωνική ευθύνη, από ενδιαφέρον για τον άλλον και μια συνειδητή διάθεση προσφοράς στην κοινωνία, το λόγο άλλωστε για τον οποίο υπάρχουν οι κοινωνικές επιστήμες. Ο Άλκης Ρήγος δεν είναι πια εδώ, όμως οι σκέψεις του, ο τρόπος του, το ήθος του παραμένουν. Είναι χαραγμένα στα βιβλία που άφησε, στις ιδέες που ενέπνευσε στα χρόνια της προσφοράς του στο Τμήμα μας στις καρδιές όλων εμάς που σταθήκαμε τυχεροί να περπατήσουμε δίπλα του. Το καλύτερο αντίο που μπορούμε να του πούμε ως Τμήμα Πολιτικής Ιστορίας είναι να συνεχίσουμε, ο καθένας και η καθεμιά από το δικό του μετερίζι, να υπηρετούμε όλα αυτά που τον ενέπνευσαν, τη γνώση που γίνεται συνείδηση, το Πανεπιστήμιο που γίνεται πράξη, η φιλία που γίνεται στήριγμα.» είπε ο Σεραφείμ Σεφεριάδης.
Κώστας Βούλγαρης: Ένα εμβληματικό πρόσωπο, σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής που δύει μαζί του
Ο Άλκης Ρήγος «την κουλτούρα της Ανανεωτικής Αριστεράς και της χειραφετητικής Μεταπολίτευσης την είχε κάνει βίωμά του και ταυτότητά του· μόνο έτσι σκεφτόταν, ζούσε και συμπεριφερόταν» είπε ο Κώστας Βούλγαρης.
«Παρότι βρέθηκε σε υψηλά κομματικά κλιμάκια ποτέ δεν μπήκε στην ψυχολογία -και στις ανάλογες συμπεριφορές- του «ηγετικού στελέχους», μην διστάζοντας να διαφωνήσει με την εκάστοτε κυρίαρχη «γραμμή», αν θέλετε και σαν μια επιρροή της ιδιαίτερης πολιτικής του αγάπης, της Ρόζας Λούξεμπουργκ. Βαθιά ανθρώπινος, άνετος, πάντα ζωντανός και πνεύμα ανήσυχο, τρεφόταν από την επικοινωνία και την επαφή, όχι μόνο με τους συνοδοιπόρους του αλλά και με ό,τι καινούριο συνέβαινε στην κοινωνία».
Μίλησε επίσης για τη στενή συνεργασία τους πάνω από 20 χρόνια «στη σύνταξη των «Αναγνώσεων» της κυριακάτικης ΑΥΓΗΣ, με τις συνεργασίες, τη σχεδόν καθημερινή επαφή, τις κοινωνικές σχέσεις και τα τσίπουρά μας (αυτός έπινε ούζο...). Ο Άλκης, πέρα των άλλων, με το πολιτικό του κύρος συνεισέφερε (όπως και ο Κώστας Γαβρόγλου) την απαραίτητη «πολιτική κάλυψη», δηλαδή ένα μεγάλο, για να μην πω απόλυτο, περιθώριο αυτονομίας του ενθέτου, αδιανόητο στην ιστορία της Αριστεράς.»
«Το τελευταίο διάστημα, βαθιά απογοητευμένος από τα συμβαίνοντα στην Αριστερά, έλεγε με πικρό χαμόγελο: δεν φανταζόμουν ποτέ ότι σχεδόν στα ογδόντα μου θα βρεθώ (πάλι) ανένταχτος... Ο Άλκης Ρήγος είναι ένα εμβληματικό πρόσωπο, σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής, που δύει μαζί του.»
