Είναι εύκολο, σχεδόν ανακουφιστικό, να ανακοινώνει κανείς τον «θάνατο» της Αριστεράς. Η εσωστρέφεια έχει γίνει η νέα της ιδεολογία και ο ελιτισμός το νέο της καταφύγιο. Κι όμως, πίσω από την εικόνα της φθοράς, η κοινωνία εξακολουθεί να ζητά αυτά που μόνο η Αριστερά ιστορικά προσπάθησε να εγγυηθεί, δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια, ασφάλεια, μια ζωή που να μην εξαντλεί τον άνθρωπο. Οι ανάγκες παραμένουν επίμονα αριστερές, ακόμη κι όταν η Αριστερά μοιάζει να έχει ξεχάσει τον εαυτό της.
Αν η Αριστερά θέλει να πάψει να λειτουργεί σαν κλειστός κύκλος μορφωμένων μεσοστρωμάτων, πρέπει να θυμηθεί ότι η ελπίδα δεν γεννιέται σε συνέδρια και διακηρύξεις. Γεννιέται στα κενά που αφήνει ο νεοφιλελευθερισμός, στην ακρίβεια που στραγγαλίζει, στην ανασφάλεια που διαλύει ζωές, στη μοναξιά που παράγει ένας κόσμος όπου ο καθένας παλεύει μόνος του.
Η συλλογικότητα δεν είναι σύνθημα. Είναι ανάγκη. Είναι το χέρι που απλώνεται όταν όλα γύρω σου γκρεμίζονται. Είναι η αίσθηση ότι δεν είσαι μόνος απέναντι σε μια πραγματικότητα που σε ξεπερνά.
Η πολιτική της καθημερινότητας
Η ελπίδα θα ξαναγεννηθεί όταν η Αριστερά σταματήσει να κοιτάζει τον καθρέφτη της και αρχίσει να κοιτάζει τον άνθρωπο και να μπαίνει στην θέση του. Όταν μιλήσει για το νοίκι που δεν πληρώνεται, για το σχολείο που χρειάζεται στήριξη, για το νοσοκομείο που δεν πρέπει να λειτουργεί με ηρωισμούς. Όταν σταματήσει να θεωρεί «μικρά» τα προβλήματα που καθορίζουν ολόκληρες ζωές. Όχι μεσοβέζικες λύσει, μπαίνει στην θέση του ενοικιαστή, του εργαζόμενου, του συνταξιούχου.
Εκεί, στην καθημερινότητα, κρίνεται η αξιοπιστία της. Εκεί δοκιμάζεται η χρησιμότητά της. Εκεί ξαναβρίσκεται η ελπίδα.
Η ελπίδα δεν είναι αθώα. Είναι πράξη Είναι η απόφαση να μη συνηθίσουμε την αδικία. Είναι η επιμονή του εργαζόμενου που σηκώνεται κάθε μέρα με αξιοπρέπεια. Είναι η μητέρα που παλεύει για ένα καλύτερο σχολείο για το παιδί της. Είναι ο ηλικιωμένος που αρνείται να δεχτεί ότι η κοινωνία τον έχει ξεγράψει. Είναι η νεολαία που δεν συμβιβάζεται με ένα μέλλον φτιαγμένο από ανασφάλεια.
Η ελπίδα είναι πολιτική δύναμη όταν γίνεται συλλογική Όταν οι άνθρωποι αποφασίζουν ότι δεν θα ζήσουν με όρους επιβίωσης, αλλά με όρους ζωής.
Η Αριστερά οφείλει να κάνει την πιο δύσκολη κίνηση, όχι μόνο να ακούσει, αλλά να ταυτιστεί. Να σταματήσει να μαλώνει τον λαό επειδή «δεν καταλαβαίνει» και να αρχίσει να καταλαβαίνει η ίδια. Να σπάσει τον ελιτισμό που την απομακρύνει από αυτούς που υποτίθεται ότι εκπροσωπεί. Να ξαναβρεί τη γλώσσα που ενώνει τον ντελιβερά με τον επιστήμονα, τον άνεργο με τον συνταξιούχο, τον νέο με τον ηλικιωμένο. Η ελπίδα δεν χτίζεται από πάνω. Χτίζεται δίπλα, δίπλα.
Η Αριστερά του αύριο
Η Αριστερά δεν μπορεί να είναι ο μουσειακός φύλακας του 20ού αιώνα. Οφείλει να περιγράψει ένα μέλλον όπου η τεχνολογία δεν θα είναι εργαλείο εξουσίας, αλλά μέσο απελευθέρωσης. Όπου η πράσινη μετάβαση δεν θα γίνει νέα ανισότητα, αλλά κοινό όφελος. Όπου η πρόοδος θα αφορά τους πολλούς, όχι τους λίγους.
Η ελπίδα βρίσκεται στην ικανότητα να φανταστείς έναν κόσμο που δεν υπάρχει ακόμη —και να παλέψεις για να υπάρξει.
Η ελπίδα δεν είναι σύνθημα. Είναι η καρδιά που χτυπάει πιο δυνατά όταν όλα γύρω μοιάζουν σκοτεινά. Είναι η στιγμή που λες «θα το παλέψουμε μαζί». Είναι η πίστη ότι η ζωή μπορεί να γίνει καλύτερη, ότι η αξιοπρέπεια δεν είναι προνόμιο, ότι η δικαιοσύνη δεν είναι ουτοπία.
Και όταν αυτή η καρδιά χτυπήσει συλλογικά, όταν γίνει κοινή απόφαση, τότε τίποτα δεν μπορεί να τη σταματήσει. Γιατί η ελπίδα, όταν την πιστέψουν οι πολλοί, γίνεται αλλαγή.
*Η Ιωάννα Λιούτα είναι Πολιτική και Οικονομική Αναλύτρια
