Χάλια πάνε στις δημοσκοπήσεις και στην κοινωνική τους απήχηση η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε να θυμηθεί τον... μεταρρυθμιστικό οίστρο του. Στο πλαίσιο αυτής της νέας προσπάθειας ανάκαμψης ο πρωθυπουργός θυμήθηκε την εκκρεμούσα αναθεώρηση του συντάγματος και την ανέθεσε στον πλέον αρμόδιο: τον υπουργό Εξωτερικών!
Ζήτησε προτάσεις από βουλευτές
Από την Κυριακή ο Γιώργος Γεραπετρίτης επικοινωνεί με βουλευτές της Ν.Δ. και υπουργούς και τους ζητά να του στείλουν τις προτάσεις τους για το σύνταγμα. Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, ο υπουργός Εξωτερικών έλεγε στους συνομιλητές του ότι έχουν προθεσμία μέχρι τέλος Ιανουαρίου για να του «περάσουν» τις θέσεις τους. Επίσης, ο Γ. Γεραπετρίτης έχει σκεφτεί να συγκροτήσει μία ομάδα νομικών από υπουργούς και βουλευτές που θα επεξεργάζονται το πακέτο που θα σχηματιστεί από τις προτάσεις των βουλευτών της Ν.Δ. Κατά τον σχεδιασμό Γεραπετρίτη, η ίδια πολιτική ομάδα θα «φτάσει» έως την πρώτη φάση της αναθεώρησης, που σημαίνει ότι σε περίοδο προεκλογική θα έχει το πολιτικό πλεονέκτημα της διαχείρισης του πολιτικού κεφαλαίου της συνταγματικής αναθεώρησης.
Επισημαίνεται ότι ο Γ. Γεραπετρίτης θα διαχειριστεί τη συνταγματική αναθεώρηση εκ μέρους της Ν.Δ., γεγονός που προοιωνίζεται την αποχώρησή του από το υπουργείο Εξωτερικών και την επανάκαμψή του στο Μέγαρο Μαξίμου, προφανώς ως υπουργός Επικρατείας. Σε κάθε περίπτωση πρόεδρος της Επιτροπής της Βουλής για την Αναθεώρηση του Συντάγματος θα είναι ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, θέση που κατείχε και στην Αναθεωρητική Βουλή του 2019 - άλλωστε ο βουλευτής Ροδόπης έγραψε και βιβλίο παρουσιάζοντας τις 9 συνταγματικές αλλαγές που ψηφίστηκαν.
Θα αποφασίσουν τα όργανα
Η συζήτηση που θα ξεκινήσει τις επόμενες εβδομάδες, αν δεν υπάρξουν άλλες πολιτικές εξελίξεις, βρίσκει τον ΣΥΡΙΖΑ προετοιμασμένο. Ο Σωκράτης Φάμελλος έχει οργανώσει ειδική ομάδα υπό τον Γιάννη Μαντζουράνη για να διαμορφώσει τις προτάσεις του κόμματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, εστιάζει πολύ στην αναθεώρηση του περίφημου άρθρου 86 που αφορά την ασυλία και την ποινική δίωξη των υπουργών. Πολιτικά ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να πάψει το άρθρο 86 να λειτουργεί ως το άλλοθι και η ασπίδα της κυβέρνησης ώστε να αμνηστεύει τους υπουργούς της χωρίς να εμπίπτουν στον έλεγχο της Δικαιοσύνης.
Σε κάθε περίπτωση ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αποφασίσει να αλλάξει το άρθρο 86. Η ομάδα εργασίας που έχει συγκροτηθεί έχει κάνει δουλειά, στον ΣΥΡΙΖΑ έχουν γίνει 5-6 συσκέψεις για την αναθεώρηση και όλα αυτά θα παρουσιαστούν στα κομματικά όργανα, τα οποία θα διαμορφώσουν πολιτικά τις θέσεις του κόμματος.
Η πρόταση
Σύμφωνα με πληροφορίες, η βασική ιδέα είναι τα τυχόν αδικήματα των υπουργών να μην ελέγχονται από τη Βουλή (με την Προανακριτική Επιτροπή, τις αποφάσεις της Ολομέλειας κ.λπ.), αλλά από τη Δικαιοσύνη, χωρίς όμως η Βουλή ως όργανο αυξημένου πολιτικού κύρους να χάνει τη δυνατότητα παρέμβασης. Συνοπτικά, ο ΣΥΡΙΖΑ με βάση αυτά που έχει ετοιμάσει η επιτροπή προτείνει:
- Η Βουλή να εκκινεί τη διαδικασία της ποινικής δίωξης.
- 20 βουλευτές να προτείνουν την άσκηση δίωξης.
- Τριμελές Συμβούλιο από δικαστικούς να ελέγχει την πρόταση και να παραδίδει πόρισμα στη Βουλή.
- Αν το Τριμελές Συμβούλιο εκτιμά ότι πρέπει να διερευνηθούν οι καταγγελίες, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αναθέτει προκαταρκτική σε αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου.
- Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου θα αποφασίσει την αρχειοθέτηση ή την άσκηση δίωξης.
- Η Βουλή θα μπορεί να αναστείλει την ασκηθείσα δίωξη με αυξημένη πλειοψηφία.
Ενδιαφέρον έχει τι αλλάζει σε σχέση με το νυν άρθρο 86. Σήμερα το 86 αναφέρει ότι «μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκεί δίωξη» κατά υπουργών. Με την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ η διατύπωση γίνεται «μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να κινεί τη διαδικασία για την άσκηση ποινικής δίωξης» κατά υπουργών.
Τι αλλάζει
Επίσης, σήμερα υπάρχει η διαδικασία της πρότασης από 30 βουλευτές για σύσταση Προκαταρκτικής Επιτροπής και λήψη απόφασης από την Ολομέλεια. Από την πλευρά του ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει η άσκηση δίωξης να υποβάλλεται από τουλάχιστον 20 βουλευτές. Στη συνέχεια ο πρόεδρος της Βουλής εντός 10 ημερών θα πρέπει υποχρεωτικά να αναθέσει α) τον νομικό έλεγχο των στοιχείων της κατηγορίας και β) την αξιολόγηση της βασιμότητας της κατηγορίας σε Τριμελές Συμβούλιο. Σε αυτό θα συμμετέχουν αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου και δύο εισαγγελείς Εφετών, οι οποίοι θα κληρώνονται (όπως και οι αναπληρωματικοί τους) σε δημόσια συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής. Στην κλήρωση θα συμμετέχουν όλοι οι αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου και όλοι οι εισαγγελείς Εφετών που υπηρετούν στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών, ενώ τον σχετικό κατάλογο θα αποστέλλει στη Βουλή ο υπουργός Δικαιοσύνης. Ακόμη, ο πρόεδρος της Βουλής θα ορίζει προθεσμία για την ολοκλήρωση του ελέγχου και την παράδοση του πορίσματος στη Βουλή.
Το Τριμελές Συμβούλιο θα αποφαίνεται αν συντρέχει περίπτωση για διερεύνηση της ποινικής ευθύνης του υπουργού και θα παραδίδει πόρισμα στη Βουλή. Αν θεωρεί ότι πρέπει να ελεγχθεί ο υπουργός, ο φάκελος αποστέλλεται στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος αναθέτει τη διενέργεια Προκαταρκτικής Εξέτασης σε έναν εκ των τριών αρχαιοτέρων αντεισαγγελέων του Αρείου Πάγου. Το πόρισμα της Προκαταρκτικής Εξέτασης διαβιβάζεται στη Βουλή και στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος θα αποφασίσει για την άσκηση ποινικής δίωξης ή την αρχειοθέτηση της υπόθεσης.
Υπογραμμίζεται ότι η Βουλή ως κυρίαρχο όργανο μπορεί με αυξημένη πλειοψηφία να αναστέλλει την ασκηθείσα δίωξη είτε για ένα χρονικό διάστημα είτε επ’ αόριστον.
Προγραμματικός διάλογος με τα κόμματα
Προφανώς οι προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την αναθεώρηση του συντάγματος δεν περιορίζονται στο άρθρο 86, αλλά μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν την κατοχύρωση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, τη μη εκλογή μονοκομματικού Προέδρου της Δημοκρατίας, τη θωράκιση των Ανεξάρτητων Αρχών, την καθιέρωση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης για όλους, την προστασία της εργασίας, την κατοχύρωση ατομικών ελευθεριών, το απαραβίαστο του ιδιωτικού βίου, την προστασία της δημόσιας περιουσίας, τη δυνατότητα των πολιτών να φέρουν προς συζήτηση νομοσχέδια, κατοχυρώνοντας τον θεσμό του δημοψηφίσματος έπειτα από λαϊκή πρωτοβουλία.
Όλα τα παραπάνω θα εκτεθούν στα όργανα του ΣΥΡΙΖΑ που θα τα διαμορφώσουν. Ο Σ. Φάμελλος σχεδιάζει με βάση αυτά να ανοίξει προγραμματικό διάλογο «με όλες τις προοδευτικές και δημοκρατικές δυνάμεις» επιδιώκοντας τον εμπλουτισμό τους. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ υπογραμμίζει ότι μια προοδευτική πλειοψηφία θα εξαλείψει τον κίνδυνο συντηρητικών αλλαγών στο σύνταγμα και ότι αν προκύψει προοδευτική κυβέρνηση από τις εθνικές εκλογές, θα εξασφαλιστεί ότι η συνταγματική αναθεώρηση θα είναι προς όφελος της κοινωνίας και της Δημοκρατίας.
